• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TEX 07.11.2018
      123
    • Phùng Gia Lộc và Nguyên Ngọc 08.09.2018
      ĐÕ NGỌC THỐNG Thế là đúng 30 năm tính từ khi bài kí “Cái đêm hôm ấy đêm gì” (1988) của Phùng Gia Lộc (PGL) xuất hiện trên tờ Văn nghệ. Ngày ấy nhà văn Nguyên Ngọc làm Tổng biên … Tiếp tục đọc →
    • Tâm sự vô lối của kẻ vô lối từ trường Viết văn Nguyễn Du 29.08.2018
      Vũ Gia Hà Tôi viết những dòng này gửi đến các bạn có ý muốn theo đuổi văn chương, báo chí. Những tâm sự này, tôi viết khi chuẩn bị ra trường vào hồi tháng 6 năm 2013, được cả … Tiếp tục đọc →
    • DƯƠNG TƯỜNG, BẢN NHÁP CHIỀU TƠ LIỄU 28.08.2018
      Nguyễn Đức Tùng Trong khi chúng ta quay đi, thế giới thay đổi. Những liên kết nhảy vọt trong thơ Dương Tường tạo ra các ảo ảnh. Đó là chuyển động nhanh từ một hình ảnh này đến hình ảnh … Tiếp tục đọc →
    • LỜI BẠT NHẠC SĨ NGUYỄN VIỆT ĐỨC 23.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Nói đến Nguyễn Việt Đức là nhớ đến một nhạc sĩ thời đương đại, thời của chúng tôi. Hồi những năm 80 thế kỷ trước, cái người bộ đội Phòng không – Không quân yêu văn nghệ … Tiếp tục đọc →
    • Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam 21.08.2018
      THẠCH CẦM Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam Phần I : Ngâm Thơ I.                   Xuất xứ từ “ngâm ” và những cụm từ liên quang “ngâm nga, ngâm vịnh, ngâm thơ “. 1.     Ngâm – 吟 là từ Hán Việt. Có nghĩa … Tiếp tục đọc →
    • TÍNH ĐẶC SẮC CỦA ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG HUẾ 21.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO – VIỆT ĐỨC NTT – Hơn 26 năm trước, có một cuộc hội thảo về Di sản văn hóa phi vật thể vùng Huế do UNESCO tổ chức tại Huế. Nhận lời mời của bà Giám đốc UNESCO, … Tiếp tục đọc →
    • Trần Tiến âm nhạc là ngẫu hứng 19.08.2018
      HỒ VŨ KHÁNH LINH Âm nhạc là cuộc sống Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật … Tiếp tục đọc →
    • ĐÊM NHẠC NGUYỄN TRỌNG TẠO VỚI GIÁNG SON “CỎ VÀ MƯA” 14.08.2018
      NGUYỄN TRUNG HỢI Nhà thơ, nhạc sĩ đa tài, đa tình Nguyễn Trọng Tạo, người con của quê hương xứ Nghệ, có thể nói anh là một người rất hiếm của Việt Nam vừa nhà thơ, vừa là nhạc sĩ. … Tiếp tục đọc →
    • Nguyễn Trọng Tạo lại hát khúc sông quê 11.08.2018
      NGUYỄN THỤY KHA (Người Lao Động, 05/08/18 04:00 GMT+71) Một việc ngỡ không thể ở một người vừa bị đột quỵ đúng nửa năm trời lại trở thành có thể: Tạo lại khởi sự một đêm thơ nhạc của mình … Tiếp tục đọc →
  • RSS Blog Quê Choa

    • Quê Choa chí dị 25.04.2021
      1. Đài thôn thông báo: A lô a lô… chiều ngày 16 tháng 5 năm 1965 em Ngô Thị Lý học sinh lớp 10 đã thắt cổ tự tử. Em Lý chết vì mắc bệnh hoang tưởng, quá sợ bị người ta hiếp. Qua vụ việc này thôn yêu cầu các gia đình có con […]
    • Tiếng kèn trompet 25.04.2021
      “ Xin hát về bạn bè tôi Những người sống vì mọi người…” (Lời một khúc ca) Khi đó anh ngư­ớc lên, ngơ ngác tr­ước. Mênh mông cát trắng. Em chỉ đứng cách anh có một quãng, sau một mô cát cao, thế mà anh chẳng thấy. Anh đi. Rồi chạy. Nhìn bóng anh cuống quýt […]
    • Đường đời không lối rẽ 25.04.2021
      Hai mươi năm trước tôi làm ở tạp chí Cửa Việt, tờ văn nghệ địa phương thôi nhưng được cả nước biết tới, thích lắm, tự hào nữa. Trước tết khoảng hai tháng bao giờ tôi cũng mò ra Hà Nội, vừa moi bài vở vửa tận hưởng mùa lá rụng và nhấm nháp chút […]
    • Những giấc mơ phải gió 25.04.2021
      Có hơn chín ngàn đêm tôi mơ thấy nàng. Khi nàng chỉ thoáng qua trong giấc mơ phù phiếm nào đó, khi nàng là nhân vật chính trong giấc mơ thật ly kỳ hấp dẫn giật gân kiểu truyện trinh thám An Nam chẳng may tôi đọc được, hoặc một giấc mơ thật ai oán […]
    • Vọng trắng 25.04.2021
      Đêm suông buông lạnh người đâu Vu vơ hương đã nhạt màu tìm chi…? (Thơ Trần Anh Thái)             Năm m­ười sáu tuổi chị tôi đẹp nhất làng Đông. Đến năm chị tôi hai mươi sáu tuổi, làng Đông vẫn không ai đẹp hơn. Tuổi ấy ở quê tôi coi như­ đã ế chồng. Thế mà […]
    • Người đàn bà đau đớn 25.04.2021
      Chị khẽ hích vai tôi ra hiệu phải kiên trì bám trụ trong cuộc nhậu tơi bời kéo dài mười sáu tiếng đồng hồ chưa có dấu hiệu kết thúc, do chồng chị- người đàn ông tuyệt hảo, người đàn ông toàn năng, người đàn ông hết sảy… đứng ra tổ chức.             Ông […]
    • Đò ơi! 25.04.2021
      Ngư­ời lái đò cắm sào đẩy con thuyền tiến thêm chừng một sải nước rồi nhảy xuống, neo thuyền vào một gốc cây bần mọc chìa ra ngoài mé nước. Nắng chư­a tắt hẳn, hãy còn vài giọt bấu víu trên những ngọn cây bần. Phía bên kia sông, một dải nước sáng vàng lấp […]
    • Truyện tình thảm thiết toàn T 25.04.2021
      Trần Thị Thu Thủy tên thật Trần Thị Thỏ, trú tại thôn Tám, Trảng Tranh, Tỉnh Thừa Thiên. Thủa thiếu thời, trí tuệ thì thường thôi, tuy thế, tính Thủy thật thà, thủ thỉ thù thì, thỏn thà thỏn thẻn, thật thương! Tới tuổi trăng tròn, Thủy tròn trặn, tư­ơi tắn, trắng trẻo, tay tròn […] […]
    • Đợi đến mùa hoa phượng 25.04.2021
      Em không thể chờ anh Mùa hoa phượng còn xa Xa hơn một đời người Em không thể chờ anh (Thơ của một nhân vật trong truyện) Vẫn ông hiệu trưởng gõ cửa nhà chị vào lúc khuya khoắt thế này. Trên tay cầm xị rư­ợu sắn, ông chui qua tấm cửa liếp, đứng giữa […]
    • Bốn mươi chín cây cơm nguội 25.04.2021
      Chỉ bước khoảng vài mươi bước chân, từ cái cổng sắt gỉ của một người bạn gái, chị đã giật mình nhận ra sai lầm của mình. Tại sao lại ngang nhiên rảo bước trên d­ờng m­a vào lúc gà sắp gáy nh­ư thế này? – Chị đứng khựng lại, ngoái cổ về phía sau […]
  • Khách trực tuyến

MỘT ÔNG HOÀNG XE DUYÊN THƠ NHẠC


NGUYỄN THỤY KHA

Nhạc sĩ Hoàng Hiệp

Nhạc sĩ Hoàng Hiệp

Vẫn như còn y nguyên không khí nhớ thương kẻ Nam, người Bắc, những năm đầu sau khi hiệp định Genève ký kết, chọn con sông Bến Hải, nơi có bến Hiền Lương làm nơi phân chia hai miền Nam – Bắc. Trong không khí ấy, không khí vết thương chia cắt hai miền đang còn âm thầm rỉ máu, người dân cả nước, nhất là người dân đôi bờ chia cắt, được an ủi bằng một giai điệu hết sức da diết của ca khúc “Câu hò bên bờ Hiền Lương” của nhạc sĩ Hoàng Hiệp – nhạc sĩ miền Nam vừa tập kết ra Hà Nội – được phổ từ lời thơ của Đằng Giao: “Bên ven bờ Hiền Lương – chiều nay ra đứng trông về – mắt đượm tình quê …”. Giai điệu dịu dàng như vừa khẽ khàng băng bó vết thương kia, vừa thầm nhắn nhủ cuộc đời hãy vững tin vào một ngày đoàn tụ không xa. Cũng từ đấy, người mến mộ âm nhạc bắt đầu biết đến cái tên Hoàng Hiệp qua ca khúc này, được Thương Huyền thể hiện trên làn sóng phát thanh.

            Hoàng Hiệp có tên khai sinh là Lưu Trần Nghiệp. Ông sinh ngày 1.10.1931 tại An Giang. Tham gia cách mạng từ tháng 8.1945, qua kháng chiến trường kỳ, Hoàng Hiệp cùng nhiều nhạc sĩ miền Nam như Trần Kiết Tường, Hoàng Việt, Lưu Cầu … tập kết ra Hà Nội và tham gia tu nghiệp sáng tác khóa đầu tiên của trường Âm nhạc Việt Nam. Ca khúc “Câu hò bên bờ Hiền Lương” được Hoàng Hiệp viết trong chuyến đi thực tế của nhà trường vào khu vực Vĩnh Linh giới tuyến. Tốt nghiệp, Hoàng Hiệp về Nhà Xuất bản Mỹ Thuật – Âm nhạc làm biên tập viên. Sau “Câu hò bên bờ Hiền Lương”, cũng phải rất lâu sau, cái tên Hoàng Hiệp lại được nhắc đến khi miền Bắc bắt đầu cuộc chiến đấu chống máy bay Mỹ bắn phá, qua ca khúc “Ngọn đèn đứng gác” phổ thơ Chính Hữu: “Ơi những ngọn đèn không bao giờ nhắm mắt – như những tâm hồn không bao giờ tắt …”. Qua giọng hát trầm tĩnh của Mai Khanh, ca khúc đã thắp lên trong lòng cả thế hệ thời ấy ngọn lửa hừng hực của lòng yêu nước. Người trụ bám hậu phương hát vang. Người lên đường “xẻ dọc Trường Sơn” cũng hát vang trên mọi nẻo đường hành quân.

            Trong khi “Ngọn đèn đứng gác” vẫn vang vọng mọi không gian khói lửa, Hoàng Hiệp lại có cú lật cách ngoạn mục lên Tây Nguyên bằng ca khúc “Cô gái vót chông” phỏng thơ Molyclavy. Người mến mộ âm nhạc thời ấy đang quen với những giai điệu Tây Nguyên của Nhật Lai, “Hát mừng anh hùng Núp” của Trần Quý, “Tây Nguyên bất khuất” của Văn Ký, bỗng nghe vang: “Như bao cô gái ở trên non – cô gái sông Ba đầu búi tóc thon …” thật mới mẻ, thật phơi phới. “Cô gái vót chông” đã được Tường Vy khai thác đến đỉnh điểm của giọng nữ cao với những diễn tả mang tính khẩu thuật vừa vui vẻ, vừa lạ lùng. Bay lên cùng “Cô gái vót chông”, Hoàng Hiệp lại chìm vào lòng những địa đạo khu V khốc liệt bởi “Đất quê ta mênh mông” phổ thơ Dương Hương Ly (bí danh của nhà thơ Bùi Minh Quốc ở chiến trường): “Nơi hầm tối là nơi sáng nhất – nơi con nhìn ra sức mạnh Việt Nam …”. Ca khúc đã được giọng nam trung Quý Dương thể hiện đầy bản lĩnh. Người mến mộ âm nhạc bắt đầu ghi nhận Hoàng Hiệp là một nhạc sĩ chuyên phổ thơ với những cung bậc đầy biến ảo khi cả nước rộ lên “Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây” phổ thơ Phạm Tiến Duật thời chiến dịch Nam Lào 1971: “Anh lên xe trời đổ cơn mưa – cái gạt nước xua đi nỗi nhớ …”. Cuối cuộc chiến tranh, những người lính Trường Sơn lại hút hồn theo một giai điệu dự báo chiến thắng từ giọng nam cao Quốc Hương qua ca khúc “Lá đỏ” phổ thơ Nguyễn Đình Thi: “Chào em – em gái tiền phương – hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn …”. Người mến mộ âm nhạc thời đó còn ghi nhận Hoàng Hiệp như một người truyền giáo âm nhạc qua những cuốn sách dịch về ký xướng âm hay “Bàn về thể tài âm nhạc” … Tuy ông không hề tu nghiệp ở nước ngoài.

            Sau ngày thống nhất, Hoàng Hiệp vào làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh, cùng Xuân Hồng, Phan Huỳnh Điểu … là những trụ cột xây dựng phong trào âm nhạc ở thành phố phương Nam đầy nắng gió vừa chuyển mình bước sang một kỷ nguyên mới của đất nước. Đã đầy bản lĩnh, Hoàng Hiệp càng thăng hoa trong không khí đổi thay với những tiếp nhận hiện đại qua dàn nhạc điện tử. Ông lại tiếp tục da diết những chiêm cảm từ nhận thức qua “Viếng lăng Bác” phổ thơ Viễn Phương: “Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng – có một mặt trời trong lăng rất đỏ …” và đá cặp đôi hiệu quả cùng thơ Diệp Minh Tuyền qua “Con đường có lá me bay”, “Mùa chim en bay” … Giữa không khí chiến tranh bảo vệ biên giới, Hoàng Hiệp vẫn không ngại ngùng đẩy sau những suy tư của mình về chiến tranh bằng việc phổ bài thơ “Đợi anh về” của Lê Giang. Tôi nhớ khi ấy, ở các sàn diễn, Thanh Hoa rồi Lệ Quyên … đều được “biss” rất nồng nhiệt khi cất lên: “Năm tháng gội mưa rừng – ngày đêm vùi sương núi – em vẫn chờ vẫn đợi – vẫn đợi anh về …” và bừng thức: “Tình yêu và chiến tranh – mùa xuân và bão tố – ngày mai hay quá khứ – mãi mãi đều bên anh …”. Cứ thế, dòng chảy âm nhạc của Hoàng Hiệp lai láng qua ca khúc, nhạc sân khấu, nhạc phim … một ấn tượng cao sang và riêng biệt.

            Hoàng Hiệp tuy đã xác lập được tầm vóc của “một ông hoàng xe duyên thơ nhạc” nhưng những ca khúc ông tự viết lời cũng để lại nhiều ấn tượng không kém. Người Cát Hải của thành phố Hải Phòng đến nay vẫn không quên “Đồng muối quê tôi” của ông viết dành tặng cho họ vào năm 1965 ác liệt: “Ai về qua Cát Hải quê tôi – mà xem đồng muối ngày nay đổi mới – đê cao ngăn nước triều không dâng tới – đồng bao la xa tít tân chân trời …”. Tình khúc “Nơi em đến” cũng được lớp trẻ đón nhận như tiếng lòng mình: “Nơi em gặp anh – có hoa vàng rực rỡ – có khung trời mộng mơ …”. Những người lính tình nguyện Cambodia ai mà không thuộc “Đồng đội” của Hoàng Hiệp. Quê hương An Giang của ông cũng được ông trả nghĩa thật đằm thắm: “Quê hương ai cũng có một dòng sông …”. Cảm động nhất là sự trả nghĩa của ông đối với Hà Nội từng sống qua “Một thời đạn bom – một thời hòa bình” bằng “Nhớ về Hà Nội” vừa thầm thì tự sự, vừa thổn thức yêu thương: “Nhớ những con đê mòn lối xe – bước chân năm tháng đi về – và nhớ – tiếng leng keng tầu sớm khuya – hướng ra Đống Đa Cầu Giấy …”.

            Giờ đã qua tuổi bát tuần với rất nhiều giải thưởng mà cao quý nhất là Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật, “ông hoàng xe duyên thơ nhạc” đã như “con tằm rút ruột nhả tơ” đã đến ngưỡng “sống gửi, thác về” của đời người, những giai điệu Hoàng Hiệp sẽ còn ngân nga mãi mãi trong tâm hồn mỗi chúng ta.

2 bình luận

  1. Rất hay

  2. Xin cảm ơn Nguyễn Thụy Kha.
    Xin phép được đăng trên trang http://www.facebook.com/hoanghiep.nhacsi

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: