• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TEX 07.11.2018
      123
    • Phùng Gia Lộc và Nguyên Ngọc 08.09.2018
      ĐÕ NGỌC THỐNG Thế là đúng 30 năm tính từ khi bài kí “Cái đêm hôm ấy đêm gì” (1988) của Phùng Gia Lộc (PGL) xuất hiện trên tờ Văn nghệ. Ngày ấy nhà văn Nguyên Ngọc làm Tổng biên … Tiếp tục đọc →
    • Tâm sự vô lối của kẻ vô lối từ trường Viết văn Nguyễn Du 29.08.2018
      Vũ Gia Hà Tôi viết những dòng này gửi đến các bạn có ý muốn theo đuổi văn chương, báo chí. Những tâm sự này, tôi viết khi chuẩn bị ra trường vào hồi tháng 6 năm 2013, được cả … Tiếp tục đọc →
    • DƯƠNG TƯỜNG, BẢN NHÁP CHIỀU TƠ LIỄU 28.08.2018
      Nguyễn Đức Tùng Trong khi chúng ta quay đi, thế giới thay đổi. Những liên kết nhảy vọt trong thơ Dương Tường tạo ra các ảo ảnh. Đó là chuyển động nhanh từ một hình ảnh này đến hình ảnh … Tiếp tục đọc →
    • LỜI BẠT NHẠC SĨ NGUYỄN VIỆT ĐỨC 23.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Nói đến Nguyễn Việt Đức là nhớ đến một nhạc sĩ thời đương đại, thời của chúng tôi. Hồi những năm 80 thế kỷ trước, cái người bộ đội Phòng không – Không quân yêu văn nghệ … Tiếp tục đọc →
    • Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam 21.08.2018
      THẠCH CẦM Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam Phần I : Ngâm Thơ I.                   Xuất xứ từ “ngâm ” và những cụm từ liên quang “ngâm nga, ngâm vịnh, ngâm thơ “. 1.     Ngâm – 吟 là từ Hán Việt. Có nghĩa … Tiếp tục đọc →
    • TÍNH ĐẶC SẮC CỦA ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG HUẾ 21.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO – VIỆT ĐỨC NTT – Hơn 26 năm trước, có một cuộc hội thảo về Di sản văn hóa phi vật thể vùng Huế do UNESCO tổ chức tại Huế. Nhận lời mời của bà Giám đốc UNESCO, … Tiếp tục đọc →
    • Trần Tiến âm nhạc là ngẫu hứng 19.08.2018
      HỒ VŨ KHÁNH LINH Âm nhạc là cuộc sống Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật … Tiếp tục đọc →
    • ĐÊM NHẠC NGUYỄN TRỌNG TẠO VỚI GIÁNG SON “CỎ VÀ MƯA” 14.08.2018
      NGUYỄN TRUNG HỢI Nhà thơ, nhạc sĩ đa tài, đa tình Nguyễn Trọng Tạo, người con của quê hương xứ Nghệ, có thể nói anh là một người rất hiếm của Việt Nam vừa nhà thơ, vừa là nhạc sĩ. … Tiếp tục đọc →
    • Nguyễn Trọng Tạo lại hát khúc sông quê 11.08.2018
      NGUYỄN THỤY KHA (Người Lao Động, 05/08/18 04:00 GMT+71) Một việc ngỡ không thể ở một người vừa bị đột quỵ đúng nửa năm trời lại trở thành có thể: Tạo lại khởi sự một đêm thơ nhạc của mình … Tiếp tục đọc →
  • RSS Blog Quê Choa

    • Quê Choa chí dị 25.04.2021
      1. Đài thôn thông báo: A lô a lô… chiều ngày 16 tháng 5 năm 1965 em Ngô Thị Lý học sinh lớp 10 đã thắt cổ tự tử. Em Lý chết vì mắc bệnh hoang tưởng, quá sợ bị người ta hiếp. Qua vụ việc này thôn yêu cầu các gia đình có con […]
    • Tiếng kèn trompet 25.04.2021
      “ Xin hát về bạn bè tôi Những người sống vì mọi người…” (Lời một khúc ca) Khi đó anh ngư­ớc lên, ngơ ngác tr­ước. Mênh mông cát trắng. Em chỉ đứng cách anh có một quãng, sau một mô cát cao, thế mà anh chẳng thấy. Anh đi. Rồi chạy. Nhìn bóng anh cuống quýt […]
    • Đường đời không lối rẽ 25.04.2021
      Hai mươi năm trước tôi làm ở tạp chí Cửa Việt, tờ văn nghệ địa phương thôi nhưng được cả nước biết tới, thích lắm, tự hào nữa. Trước tết khoảng hai tháng bao giờ tôi cũng mò ra Hà Nội, vừa moi bài vở vửa tận hưởng mùa lá rụng và nhấm nháp chút […]
    • Những giấc mơ phải gió 25.04.2021
      Có hơn chín ngàn đêm tôi mơ thấy nàng. Khi nàng chỉ thoáng qua trong giấc mơ phù phiếm nào đó, khi nàng là nhân vật chính trong giấc mơ thật ly kỳ hấp dẫn giật gân kiểu truyện trinh thám An Nam chẳng may tôi đọc được, hoặc một giấc mơ thật ai oán […]
    • Vọng trắng 25.04.2021
      Đêm suông buông lạnh người đâu Vu vơ hương đã nhạt màu tìm chi…? (Thơ Trần Anh Thái)             Năm m­ười sáu tuổi chị tôi đẹp nhất làng Đông. Đến năm chị tôi hai mươi sáu tuổi, làng Đông vẫn không ai đẹp hơn. Tuổi ấy ở quê tôi coi như­ đã ế chồng. Thế mà […]
    • Người đàn bà đau đớn 25.04.2021
      Chị khẽ hích vai tôi ra hiệu phải kiên trì bám trụ trong cuộc nhậu tơi bời kéo dài mười sáu tiếng đồng hồ chưa có dấu hiệu kết thúc, do chồng chị- người đàn ông tuyệt hảo, người đàn ông toàn năng, người đàn ông hết sảy… đứng ra tổ chức.             Ông […]
    • Đò ơi! 25.04.2021
      Ngư­ời lái đò cắm sào đẩy con thuyền tiến thêm chừng một sải nước rồi nhảy xuống, neo thuyền vào một gốc cây bần mọc chìa ra ngoài mé nước. Nắng chư­a tắt hẳn, hãy còn vài giọt bấu víu trên những ngọn cây bần. Phía bên kia sông, một dải nước sáng vàng lấp […]
    • Truyện tình thảm thiết toàn T 25.04.2021
      Trần Thị Thu Thủy tên thật Trần Thị Thỏ, trú tại thôn Tám, Trảng Tranh, Tỉnh Thừa Thiên. Thủa thiếu thời, trí tuệ thì thường thôi, tuy thế, tính Thủy thật thà, thủ thỉ thù thì, thỏn thà thỏn thẻn, thật thương! Tới tuổi trăng tròn, Thủy tròn trặn, tư­ơi tắn, trắng trẻo, tay tròn […] […]
    • Đợi đến mùa hoa phượng 25.04.2021
      Em không thể chờ anh Mùa hoa phượng còn xa Xa hơn một đời người Em không thể chờ anh (Thơ của một nhân vật trong truyện) Vẫn ông hiệu trưởng gõ cửa nhà chị vào lúc khuya khoắt thế này. Trên tay cầm xị rư­ợu sắn, ông chui qua tấm cửa liếp, đứng giữa […]
    • Bốn mươi chín cây cơm nguội 25.04.2021
      Chỉ bước khoảng vài mươi bước chân, từ cái cổng sắt gỉ của một người bạn gái, chị đã giật mình nhận ra sai lầm của mình. Tại sao lại ngang nhiên rảo bước trên d­ờng m­a vào lúc gà sắp gáy nh­ư thế này? – Chị đứng khựng lại, ngoái cổ về phía sau […]
  • Khách trực tuyến

SỐ PHẬN BÀI THƠ “ĐÊM SÔNG CẦU”


Một khúc Sông Cầu

Một khúc Sông Cầu

ĐỖ TRUNG LAI

Đến giờ, ngoài hai nhạc sĩ – Văn Thành Nho và Phan Lạc Hoa – các nhạc sĩ Đoàn Bổng, Trần Thanh Tùng… cũng đã phổ “Đêm Sông Cầu” thành bài hát.

Mùa đông năm 1982, tôi đã 10 tuổi quân, mang quân hàm trung úy.

10 năm trước đó, tôi – một sinh viên năm thứ tư, năm cuối, khoa Vật lý, trường Đại học Sư phạm Hà Nội – cùng với bạn bè, hợp thành một tiểu đoàn tân binh 500 người, rời sân vận động nhà trường, đi bộ trong mưa rào chiều hạ, giữa cây và người Hà Nội ròng ròng đưa tiễn, với quân phục Tô Châu mới toanh, ra ga Hàng Cỏ.

Tàu tắt đèn, chạy thầm vào ga Bỉm Sơn. Chúng tôi xuống tàu, đi bộ qua những quả đồi miền tây Thanh Hóa, dự một khóa huấn luyện bộ binh, rồi phiên chế vào các đơn vị khác nhau, đợi ngày ra trận.

Nhưng tôi đang kể về mùa đông 10 năm sau đó, mùa đông năm 1982.

Tháng Chạp năm ấy, tôi nhận tin dữ: người con gái tôi yêu bị tai nạn ô tô trong khi làm nhiệm vụ (nàng là học sinh quân sự của một trường quân y) và đang nằm ở Khoa Cấp cứu, Viện Quân y 105.

Tôi tới viện, bác sĩ cho biết, nàng bị chấn động sọ não, gãy vụn xương đòn phải, mẻ côn quay tay phải và rạn xương chậu phải – tất cả đều bên phải. Tôi tới phòng cấp cứu. Nàng vừa tỉnh. Thấy tôi, nàng khóc, nhiều nước mắt hơn cả phụ nữ Hà Nội trong mưa năm xưa tiễn 500 thằng sinh viên bọn tôi ra trận!.

Tôi bảo: “Em đừng khóc! Ra viện, nếu em thành thương binh nặng, ta cũng sẽ cưới nhau ngay”. Nàng gượng cười nhưng nước mắt lại còn nhiều hơn.

Áp Tết, nàng ra viện. Những chiếc nẹp và những mối dây i-nox buộc xương đòn phải của nàng còn làm nàng đau. Đến tận giờ, nó vẫn nằm đấy và nhắc nàng về tai nạn kinh hoàng xưa, mỗi khi trái gió trở trời.

Mồng hai Tết năm ấy, theo kế hoạch, chúng tôi sẽ làm lễ cưới. Đám cưới nhà binh – gia tài sau khi cưới là hai cái ba-lô, một của tôi và một của nàng. Cỗ cưới cũng là cỗ Tết.

Đêm ba mươi, hai đứa tôi ngồi luộc bánh chưng giữa nhà. Đài TNVN phát chương trình ca nhạc giao thừa. Bài đầu tiên là bài “Từ phương anh, từ phương em”, nhạc Văn Thành Nho, phỏng thơ Đỗ Trung Lai. Lê Dung hát.

Chúng tôi cùng cả nhà nghe hát và vô cùng hạnh phúc, vì ca từ Dung hát giữ được rất nhiều lời thơ trong bài “Đêm Sông Cầu” tôi tặng nàng hai năm trước. Dung lúc đó lại đang hát rất hay. Nguyên văn bài thơ như sau:

Anh qua sông Hồng, sông Đuống

Mùa mưa bọt nước đỏ ngầu

Không biết ở nơi em ở

Êm êm một khúc sông Cầu.

Tiếng một con tôm búng nước

Vó bè ai cất sau lưng

Sao trời lọt qua mắt lưới

Rơi đầy xuống cả mặt sông.

Con sông của người quan họ

Suốt đời nước chảy lơ thơ

Em ơi em là cô gái

Từ lâu anh đợi anh chờ.

Em là cô Tấm thảo hiền

Đến giữa đời anh trẩy hội

Tình đã trao nhau êm đềm

Mà vẫn mắt nhìn bối rối.

Sông Cầu khi đầy khi vơi

Chảy ngang qua câu quan họ

Ướt đầm vạt áo bao người

Vạt thương ướt cùng vạt nhớ.

Em nói nhẹ như hơi thở

Anh nghe để nhớ suốt đời

Giữ tình yêu như giữ lửa

Đừng quên, đừng tàn, đừng nguôi.

Tình yêu có từ phương em

Đi qua tháng năm chờ đợi

Tình yêu cũng từ phương anh

Lửa rừng bồn chồn góc núi.

Tình yêu có từ hai ta

Chẳng đủ gần mà giận dỗi

Nhà xa mặt trận càng xa

Gặp nhau lần nào cũng vội.

Ngày mai chắc là nhiều nắng

Nên sao giăng khắp trên đầu

Ngày mai chặn miền Ải Bắc

Tựa lưng vào đêm sông Cầu.

Năm sau, khi tôi đang công tác cùng Lê Dung ở Festival Thanh niên Việt – Xô tại TP Hồ Chí Minh thì nhận tin vợ tôi ở nhà sinh cháu gái đầu (Quế Nga). Tôi kể chuyện cho Lê Dung nghe, Lê Dung nhận là mẹ đỡ đầu của cháu và có quà cho cháu. Anh Nho, tôi và Dung còn thân nhau mãi đến sau này.

Tất nhiên, nếu không có những “Đêm Sông Cầu” mà người yêu tôi tặng cho tôi, thì sẽ không bao giờ có bài thơ ấy. Nhưng nếu không có nhà thơ Phạm Tiến Duật, cũng chưa chắc có bài thơ ấy. Số là, năm 1980, tôi chỉ thích viết thơ dài. Anh Duật bảo tôi: “Anh đố chú làm được thơ ngắn. Thơ ngắn mới khó”. Thế là sau đó một tuần, bài thơ ngắn “Đêm Sông Cầu” của tôi được đăng trang 1, báo Văn nghệ, Hội Nhà văn Việt Nam. Nhạc sĩ Văn Thành Nho đã phổ thành bài “Từ phương anh, từ phương em” như vừa nói.

Giữa năm 1982, tôi về công tác ở Báo Quân đội nhân dân, một phần cũng vì có bài thơ ấy. Ít ngày sau, hai nhà thơ – nhạc sĩ, Nguyễn Trọng Tạo và Nguyễn Thụy Kha, đến thăm tôi ở báo Quân đội nhân dân. Hai anh kể, đầu năm, hai anh đến thăm nhạc sĩ Phan Lạc Hoa. Anh Hoa xuống đường mua ấm trà đãi bạn. Trong lúc đợi trà ngấm, giở mảnh báo gói trà ra, thì đó lại là trang đầu của số báo Văn nghệ năm 1980, có in bài “Đêm Sông Cầu” của tôi. Đọc thơ, anh Hoa bảo Nguyễn Trọng Tạo: “Tớ có bài hát đối lại bài của cậu rồi”. Nguyên do là, anh Nguyễn Trọng Tạo vừa có bài hát rất hay, bài “Làng quan họ quê tôi”, lời thơ của Nguyễn Phan Hách. Và đêm hôm đó, Phan Lạc Hoa đã phổ nhạc cho bài thơ “Đêm sông Cầu” thành bài hát “Tình yêu bên dòng sông quan họ”. “Buồn quá! Hoa mất rồi!”, anh Tạo và anh Kha nói với tôi thế. Anh Hoa đoản mệnh, tôi không được biết mặt!

Lại ít tháng sau, anh Văn Thành Nho đến tôi và thông báo, Nhà xuất bản Âm nhạc in đĩa Thanh Hoa, đĩa nhựa 45 vòng/phút, nhưng với bài “Tình yêu bên dòng sông Quan họ”, lại in sai – Nhạc: Phan Lạc Hoa. Lời: Chu Lai!

Tôi và anh Nho đến NXB Âm nhạc, Giám đốc Nguyễn Lộc xin lỗi, vì “Nếu anh kiện, riêng việc in lại 4 vạn vỏ đĩa ốp-xét 4 màu, giấy tốt, đã đủ cho chúng tôi phá sản rồi!”. Xin lỗi rồi thì thôi. Tôi nhận nhuận bút 30 đồng, đi uống bia với Văn Thành Nho, còn chiếc đĩa in lỗi mà anh Lộc đưa tôi làm kỷ niệm, tôi về tặng cho nhà văn Chu Lai, hàng xóm cũ của tôi.

Đến giờ, ngoài hai nhạc sĩ – Văn Thành Nho và Phan Lạc Hoa – các anh Đoàn Bổng, Trần Thanh Tùng… cũng đã phổ “Đêm Sông Cầu” thành bài hát.

Đó đều là những kỷ niệm đẹp đẽ giữa tôi, nhà tôi và các cháu, với các anh ấy, với cả những người đã hát những bài hát ấy nữa.

Nhưng kỷ niệm đầu tiên, Văn Thành Nho với “Từ phương anh, từ phương em”, qua sóng Đài TNVN, đến với chúng tôi trong đêm giao thừa, như một món quà cưới hơn 30 năm trước, mãi còn trẻ trung cùng tình yêu của chúng tôi./.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s