• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • GIẤC MƠ KHÔNG HOÀN HẢO 31.10.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO GIẤC MƠ KHÔNG HOÀN HẢO Thấy em cười rung rinh khe Nước Sốt Trời nắng chang nụ cười tắm hồn anh Thấy em cười áo hồng mũ đỏ Biển Cửa Lò dâng một sắc non xanh Thấy em cười rực làng quê lúa chín Từ trời cao vọng xuống mái nhà mình […]
    • THƠ HOÀNG THỊ VINH: X MỘNG Y 13.10.2014
      HOÀNG THỊ VINH Tôi đã là tôi không phải mười, hai mươi năm trước! Những người đàn bà khác tôi – giống tôi hôm nay rủ nhau về thăm tôi?! Trăng muộn ló nửa mặt, dưới ánh đèn hoa kỳ bên gốc dâu da, có ba bài X Mộng Y như sau: MỘNG DU Nhoe […]
    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Dự án cáp treo xuyên động Sơn Đoòng - phát triển du lịch hay hủy hoại thiên nhiên? 31.10.2014
      Dân luận tổng hợp/ Dân luận Vừa qua, trên các trang báo lề phải đã đưa tin UBND tỉnh Quảng Bình vừa cho phép Tập đoàn Sun Group khảo sát để xây dựng tuyến cáp treo đưa du khách tham quan hang Sơn Đoòng trong vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.  Theo dự kiến, tuyến cáp treo này dài hơn 10km, điểm xuất phát từ trước cửa động Tiên Sơn, có các ga tại động Phong N […]
    • “Quyền im lặng” là một thước đo về dân chủ của một xã hội 31.10.2014
      Ls Hà Huy Sơn/ BVN Lời bình của BVN:Có vị đại biểu Quốc hội nói “Quyền im lặng” không phải là quyền con người thì thật đáng tiếc – HHS.Thưa anh Sơn, chúng tôi xin thêm một chữ sic sau chữ “đáng tiếc”, anh hiểu vì sao rồi chứ? Xin anh thứ lỗi, sự lịch sự vốn là thói quen đáng kính của anh trong trường hợp này hình như... dùng không đúng chỗ thì phải.Bauxite V […]
    • Dự án phi trường Long Thành: tin con số của ai? 31.10.2014
      Gs Nguyễn văn Tuấn/ FB Nguyen tuanBáo cáo về dự án phi trường Long Thành được trình Quốc Hội có vài con số thú vị. Để biện minh cho lí do phải xây dựng phi trường Long Thành, các quan chức Bộ GTVT phải chứng minh rằng phi trường TSN đang sắp bị quá tải. Bản báo cáo trình QH cho biết phi trường TSN có công suất 25 triệu khách/năm, và theo báo cáo thì năm 2016 […]
    • Dân trí: Cách nào đo? Cách nào nâng? 31.10.2014
      Nguyễn Ngọc Lanh/ BVN Bước sang thế kỷ XXI, dân trí Việt Nam cao hay thấp? Câu trả lời còn tùy hoàn cảnh. Khi cần nêu thành tựụ (ví dụ, trong Chiến Lược GD 2011-2020) thì dân trí ta rất cao. Nhưng khi cần giải thích về “những hạn chế quyền dân” thì dân trí còn thấp – chưa thể ban phát dân chủ rộng rãi.Một bài viết trên tạp chí của Mặt trận Tổ quốc (nhan đề V […]
    • Từ việc phát hành trái phiếu để đảo nợ, nhìn lại hậu quả của sai lầm trong chính sách đầu tư công 31.10.2014
      Dân luận tổng hợp/ Dân luậnViệc phát hành trái phiếu để đảo nợ chỉ giải quyết được vấn đề tạm thời. Nó bộc lộ sự yếu kém không chỉ ở vấn đề năng lực phát triển kinh tế ở Việt Nam mà còn yếu kém, thiếu minh bạch trong khâu quản lý của nhà nước. Về lâu dài, Việt Nam cần phải có những biện pháp thật sự có hiệu quả hơn để tránh tình trạng "vay chỗ này đắp v […]
    • Nghịch lý luật chờ thông tư và sự dàn trải trách nhiệm 31.10.2014
      Đình Nguyên*/ Thanh niên Ảnh bên: Chỉ vì phải chờ thông tư hướng dẫn xử lý người nghiện mà vẫn còn cảnh    con nghiện hàng đá hung hăng đánh người giữa đường thế này - Ảnh: Nam Anh Luật chờ nghị định, rồi nghị định lại chờ thông tư. Đó là sự bất hợp lý đã và đang tồn tại ở nước ta. Cũng từ đây đã phát sinh nhiều hệ lụy. Những quy tắc quan trọng điều chỉnh hà […]
    • Về kết luận điều tra vụ án ông Nguyễn Hữu Vinh tức Ba Sàm. 30.10.2014
       Người Buôn Gió/ Blog Yêu quê hương Việt NamThời hạn cuối cùng của lệnh tạm giữ, cơ quan an ninh điều tra bộ công an A92 đã ra quyết định kết luận điều tra vụ án ông Nguyễn Hữu Vinh, đồng thời đề nghị Viện Kiểm Sát truy tố ông Vinh vào điều 258 của Bộ luật hình sự nước CHXHCNVN.Theo như bản KLĐT này miêu tả, thì Cục bảo vệ chính trị 6 thuộc tổng cục an ninh […]
    • ‘Kinh tế VN còn trong vòng lẩn quẩn’ 30.10.2014
      Theo BBC Bà Phạm Chi Lan không yên tâm với tình hình nợ công Việt Nam Kinh tế Việt Nam vẫn còn trong vòng lẩn quẩn chưa có lối ra với nhiều vấn đề nghiêm trọng chưa giải quyết được bất chấp những báo cáo lạc quan của chính phủ, một kinh tế gia từ trong nước nhận định với BBC.Trước đó, trong một phiên họp thường kỳ, nội các của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng […]
    • Khát vọng làm báo tư nhân 30.10.2014
      Nguyễn Đình Bổn/ Blog Nguyễn Đình BổnSau năm 1975, khi người cộng sản chiếm miền Nam, tất cả báo chí tư nhân đều bị cấm tiệt nhưng cái khát vọng tự mình làm một tờ báo thì chưa bao giờ bị tiêu diệt trong trái tim của những người yêu thích tự do. Và dù phải thỏa hiệp, lách luật, mua giấy phép..., tại Sài Gòn từ hơn vài chục năm nay, "báo" do tư nhân […]
    • Kết luận điều tra của Bộ công an về vụ Nguyễn Hữu Vinh ( Ba Sàm) 30.10.2014
      Người Buôn Gió/ blog Yêu quê hương Việt NamĐây là bản kết luận điều tra của A92 về vụ việc của anh Nguyễn Hữu Vinh. Do gia đình anh Vinh chuyển tới. Vì khá dài nên đưa trước toàn văn, bài bình luận sẽ ở phần khác cho đỡ dài.Trích một đoạn:" Đây là vụ án nghiêm trọng, có tổ chức, với thủ đoạn phạm tội tinh vi, xảy ra trong tình hình các thế lực thù địch […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

VÂN LONG – HỒN THƠ LẶNG LẼ XANH


NGUYỄN TRỌNG TẠO

Nhà thơ Vân Long

Nhà thơ Vân Long

Trong sáng tạo thơ có 2 hiện tượng khá phổ biến: 1/ Có nhà thơ xuất hiện sáng chói như sao băng rồi vụt tắt. 2/ Có nhà thơ xuất hiện lặng lẽ như ngôi sao nhỏ nhấp nháy bên trời, rồi càng ngày càng tỏa sáng.

Vân Long thuộc dạng nhà thơ thứ 2.

Anh làm thơ từ năm 20 tuổi, và đến nay đã vào tuổi bát thập, vẫn viết đều, viết khỏe. Anh không chỉ viết thơ, mà còn viết báo, viết chân dung văn nghệ sĩ, viết tiểu luận văn chương. Với 30 đầu sách đã xuất bản, ta thấy ở anh một sức làm việc kiên trì liên tục thật đáng nể trọng.

Nhìn lại 60 năm thơ Vân Long, tôi tự hỏi, làm sao mà anh lại có được một chặng thơ dài đến thế. Một chặng thơ không mệt mỏi, một hành trình thơ sánh bước cùng nhiều thế hệ với những nỗ lực sáng tạo từ hồn nhiên đến nghiệm sinh, từ bản năng đến vượt thoát để hồi sinh những tế bào thơ đúng như một câu thơ anh viết về cây lim xanh: Lặng lẽ xanh ngàn tuổi.

Làm sao giữ được tâm hồn mãi xanh tươi? Đó là bí quyết của nhà sáng tạo, bí quyết của sự sống. Nói như Huy Cận là phải biết “giữ vệ sinh tâm hồn”. Có lẽ Vân Long cũng đã làm được điều đó, anh biết giữ cho mình một tâm hồn sạch. Đó là lối sống giản dị và nhân hậu với người, với đời. Đó là sự trân quý văn chương nghệ thuật. Đó là cái tâm luôn chia sẻ tài năng của bạn bè, thi hữu… Nhờ thế mà Vân Long đã lọc được ra từ đời sống bụi bặm, lầm than những câu thơ sạch, những câu thơ run rẩy xúc cảm về cái đẹp.

Ngay từ tập thơ đầu tiên, tập Tia nắng (1954-1962) anh đã để lại cho người đọc ấn tượng khó quên với 2 bài thơ ngắn làm xao xuyến tâm hồn tuổi trẻ. Đó là bài “Qua mưa” và bài “Lầm”. Hai bài thơ này chỉ đọc một lần là thuộc, bởi nó có cái tứ ngồ ngộ, có cái tình trong trẻo, trẻ trung, và thông minh một cách dễ thương. Ai đã viết về thơ Vân Long cũng đều dẫn hai bài thơ này. Bởi nó lay động lòng người. Bởi nó nói thay tiếng lòng của những kẻ đang yêu:

Vân Long

Vân Long

Qua dải sân mưa tôi ngắm em
Màn mưa nhòa những nét thân quen
Tình yêu mới nở sao mà đẹp
Một thoáng nhìn nhau, mưa cũng ghen!

“Qua mưa”

Gần nhau non buổi chiều
ngẩn ngơ tròn buổi tối
đường về quên mất lối
rẽ lầm tới… nhà em
.

“Lầm”.

Hai bài thơ ấy không chỉ nằm trong sổ tay của nhiều bạn trẻ thời bấy giờ, mà nó còn theo những người lính ra trận, hay nằm trong những lá thư người ta gửi cho nhau. Nó sống đã hơn nửa thế kỷ qua, và còn tiếp tục đời sống kỳ diệu mà chỉ có thơ mới có. Hôm nay cũng có người vừa khoe với tôi là họ đã từng “mượn” thơ Vân Long để tán gái… Đó cũng là hạnh phúc của nhà thơ khi thơ anh được chép, được thuộc hay được “mượn”.

Sau tập thơ đầu tay đó, Vân Long rời Hà Nội nhập cuộc với nhóm thơ Hải Phòng đất cảng trong những ngày chiến tranh ác liệt. Không khí công nghiệp và chiến tranh với thủy lôi, bom đạn và những con tàu, những người bốc vác cần lao trên bến cảng đã ập vào thơ Thanh Tùng, Đào Cảng, Trịnh Hoài Giang, Thi Hoàng, Đào Trọng Khánh… và cả Vân Long nữa. Thơ các anh vạm vỡ, phá mở theo chiều kích công nghiệp hiện đại, nó tạo nên những tần số xung động mới. Dù không có tuyên ngôn hay chủ trương cách tân nghệ thuật, nhưng nhóm thơ Hải Phòng đã tạo dựng được gương mặt thơ mới của thời mình đang sống. Tuy vẫn chưa thoát khỏi được dòng mạch tự sự kể lể trong thơ, nhưng các anh cũng đã cất lên được những tiếng nói hào sảng, thô ráp chứa đầy sự sống thời đại. “Thành phố như một con tàu chở đầy thuốc nổ/ Cuốn đi số phận mỗi con người” (Đào Trọng Khánh). Hiền lành như Vân Long cũng như muốn thét lên: Một tiếng bom rung phòng triển lãm/ Những ô cửa chì than trương mày phẫn nộ. Ở đây, cách tân như một nhu cầu tự thân của sáng tạo, nó khác với nhóm “Sáng tạo” có tuyên ngôn nghệ thuật ở Sài Gòn thời bấy giờ, nhưng nhìn chung đều có những đóng góp đáng kể cho tiến trình đổi mới của thơ Việt những năm 60 của thế kỷ trước.

Người ta nói tình yêu không có tuổi, thơ không có tuổi, nhà thơ không có tuổi… là nói cải bản chất hồn nhiên, tự nhiên nhi nhiên của hồn cốt sự vật. Nhưng một người sáng tạo thơ lâu dài thì phải trải qua tích lũy. Tích lũy năng lượng sống. Tích lũy kinh nghiệm sống. Tích lũy văn hóa sống, văn hóa đọc và văn hóa viết. Nếu một bình acqui không được tích đầy điện năng thì làm sao có thể phát sáng được. Vân Long rời Hải Phòng sau chiến tranh trở về với Hà Nội thấu hiểu điều đó. Anh lại hòa vào những người bạn văn chương của thủ đô để tích lũy nghề. Anh đi đây đi đó để thâu nạp hiện thực và mở rộng biên độ cảm xúc, mở rộng câu thơ. Anh để lại thơ trên nhiều địa danh với nhiều suy ngẫm sâu sắc. Anh thổi tư tưởng vào cảm xúc, và nhiều khi, khám phá ra tư tưởng nhân sinh và tư tưởng thẩm mỹ qua chân dung cuộc đời những người bạn.

Cày ta cày hết sức
Uống ta uống cật lực
Uống nghiêng trời đất Mường Khương
… Bửa đời mình ra bán lẻ…

(Với nhà thơ Pờ Sảo Mìn)

Không thể hình dung
Một Nguyên Hồng không có Hải Phòng

… Nhưng không ông
Không trọn vẹn
Hải Phòng!

(Nhớ Nguyên Hồng)

Rốt cuộc thì Vân Long nghiệm sinh được gì cho thơ? Thơ không phải là cứ kéo dài ra mà phải là nén lại. Nén chặt chữ lại, nén chặt cảm xúc lại, nén chặt thời gian không gian lại thì sức nổ của thơ mới thành nguyên tử. Đấy là khi anh nhận ra anh không thuộc tạng viết thơ dài. Cũng không phải tạng viết thơ diêm dúa, kiểu cách. Và nhịp thơ của thuở ban đầu đã trở lại với anh với một độ nén hàm súc mang chứa tư tưởng, triết lý cuộc đời. Và hình như Vân Long thật thành công ở những bài thơ ngắn.

Tôi sững sờ trước hai câu thơ với sự phát hiện lạ lùng về loài chim bay trên bầu trời lại mang hình chữ “nhân”:

Viết chữ nhân lên nền trời
Bầy chim trách người trườn mặt đất

Theo tôi thì hai câu thơ ấy đã là một bài thơ lớn.

Tôi thú vị khi thấy anh phát hiện ra sự lớn lên của đứa trẻ trong khi ngủ:

Bé vừa ngủ vừa cười
Vừa ngủ vừa lớn lên…

Và đặc biệt là bài thơ “Không chiến trường” với tứ thơ nhân văn độc đáo bất ngờ, chỉ có ở Vân Long:

Đất nước im súng bom
Lòng lại bày trận mạc
Tươi tắn thế, chả lẽ em là giặc?
Bất chợt mình chưa đánh đã mong thua.

Phải trải qua mấy cuộc chiến tranh, mấy núi quặng chữ mới đúc ra được một bài thơ 26 từ như thế. Thơ ấy như vàng ròng, như hương thơm, như lá xanh không bao giờ rụng xuống. Thơ ấy là máu huyết, là tâm hồn tươi trẻ của nhà thơ. Đó là thơ hay. Thơ hay không bao giờ cũ.

60 năm thơ và 80 tuổi đời của một nhà thơ thật chả có gì đáng nói nếu anh không có những bài thơ đi lại, sẻ chia, chung sống với bạn đọc. Tôi thích và nhớ những bài thơ ngắn của Vân Long thời anh 20 tuổi, và giờ đây thơ ở tuổi 80 của anh vẫn còn lay động không chỉ riêng tôi. Và tôi tin, có những bài thơ của anh sẽ trường thọ hơn chính tác giả của nó. Đó chính là hạnh phúc đích thực của nhà thơ – hạnh phúc của một tâm hồn lặng lẽ xanh trên suốt hành trình sáng tạo có tên là Vân Long.

Hà Nội, 20.2.2013

About these ads

3 phản hồi

  1. Chúc mừng thi sĩ Vân Long.
    NĐT

  2. Bài thơ “Lầm” nhiều nơi đã ghi nhận là của Đại thi hào Heinrich Heine, Đức – anh Tạo ạ!

    Nhầm

    Gặp nhau non buổi chiều
    Ngẩn ngơ tròn buổi tối
    Đường về quên mất lối
    Bước nhầm vào nhà em.

    Thi viện: http://www.thivien.net/viewpoem.php?ID=11097

    ___________
    @ bạn Vũ Thanh Hoa.
    Người ta cũng đã từng ghi nhầm bài thơ bông huệ của Bế Kiến Quốc là của Heine. Vậy thì Vân Long càng đáng được khen. Bài “Lầm” là của Vân Long. Heine không có bài thơ này.

    PHỤ TÁ

  3. Tôi cũng từng chép 2 bài thơ trên ( ở sổ tay của bạn ) và không biết đó là của Nhà thơ Vân Long. Năm 1970, tôi mới được tiếp xúc với ông ở HP (ông dạy anh em lam công tác Văn hóa quần chúng của các CĐ cơ sở phương pháp làm thơ lục bát ). Tôi thấy những điều mà nhà thơ NTT viết về ông rất chính xác. Đúng là người hiền lành, chất phác, giản dị, khiêm tốn…chứ không ”nổ” như một vài vị, nói hay hơn …thơ.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 299 other followers