• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Rủi ro khi bàn quan hệ Việt - Trung 31.07.2014
      Tiến sĩ Jonathan London/BBCẢnh bên:Vụ giàn khoan đặt ra cho Bộ Chính trị Việt Nam nhiều câu hỏi về đối sách với Trung Quốc.  Gần đây, có bạn giới thiệu một bài viết mới của Tiến sỹ  Zachary Abuza có tựa đề “Việt Nam oằn dưới áp lực của Trung Quốc.” Bài của TS Abuza đưa ra những khẳng định rất lớn theo đúng tinh thần của tựa đề đó dựa vào một phân tích có vẻ […]
    • Tự do tôn giáo ở VN 'còn nhiều vi phạm' 31.07.2014
      Theo BBC Ông Heiner Bielefeldt có chuyến thăm Việt NamPhái viên Liên Hiệp Quốc (LHQ) về tự do tôn giáo đã kết thúc chuyến thăm 11 ngày ở Việt Nam, và nói có vi phạm “nghiêm trọng” tại Việt Nam.Trong tuyên bố báo chí 13 trang bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt, ông Heiner Bielefeldt phê phán việc ông “bị giám sát chặt” bởi công an, và một số người ông muốn gặp b […]
    • Nước to hành xử nhỏ 31.07.2014
      Hiệu Minh/ Blog HMTrò bẩn trên biển Đông. Ảnh: InternetSiêu cường là nước lớn có sức mạnh kinh tế, chính trị, quân sự và được nể trọng vì tính đàng hoàng. Nhìn vào hai nước to Trung Quốc và Nga, ai cũng sợ vì nền kinh tế và quân sự khổng lồ. Họ có thể là nước to nhưng chưa thể là siêu cường bởi lối hành xử nhỏ nhen đối với khu vực.Có bao nhiêu % dân thế giới […]
    • Nga bị cô lập chưa từng có 31.07.2014
      Thanh Hảo/ Vnn Tổng thống Nga Vladimir Putin. (Ảnh: EPA) Nước Nga bị cô lập chưa từng có kể từ thời Chiến tranh Lạnh sau khi bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) áp đặt một loạt lệnh cấm vận mới gắt gao hơn.  Tổng thống Barack Obama tuyên bố, các biện pháp mới sẽ gây "nhức nhối" cho nền kinh tế Nga hơn nhiều so với đợt cấm vận trước đó của Mỹ và EU, sau […]
    • Nợ công... ôi khủng khiếp!- Tổng hợp cả 4 kỳ 31.07.2014
      Nguyên Hà/ VnEconomy Ảnh bên: Đồng hồ nợ công thế giới trên trang The Economist. Bên phải là ô hiển thị số liệu về nợ công của Việt Nam.  Kỳ 1: Chênh vênh như nợ công Việt Nam Trong khi nỗi lo về nợ công ngày một chất chồng thì kiểm toán chuyên đề về nợ công vẫn mới chỉ nằm trong dự kiến.Kiểm toán Nhà nước, tại cuộc họp báo cuối tuần qua đã đưa ra một số thô […]
    • ‘Đảng viên không còn tha thiết CNXH’ 31.07.2014
      Theo BBC Ông N. Đ. Xuân nói ông vào Đảng 'không phải vì cnxh Đa số các đảng viên về hưu ‘không còn tha thiết với con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội nữa’, một đảng viên kỳ cựu tham gia ký tên vào thư ngỏ gửi Ban chấp hành Trung ương Đảng nói với BBC.Trao đổi với BBC từ Huế, ông Nguyễn Đắc Xuân, nhà văn, nhà nghiên […]
    • Ý tưởng vui trong một ngày buồn 31.07.2014
           Đỗ Trọng Khơi/ Quê ChoaHôm nay, 27/7 - ngày Thương binh Liệt sỹ, tôi được mẹ già ở quê gửi cho sáu trăm ngàn, nói là quà nhà nước, phần dành cho con liệt sỹ đang hưởng chế độ lương nuôi dưỡng vì mất sức lao động. Lòng tôi thêm bội phần nhớ thương người cha liệt sỹ của mình, cũng như không tránh được sự suy nghĩ về chiến tranh, ý nghĩa của cuộc chiến Nam […]
    • Chủ quyền không thể tranh cãi 31.07.2014
      Gs Nguyễn Văn Tuấn/FB Nguyen TuanCứ mỗi lần họp báo hay phát biểu liên quan đến Biển Đông, viên phát ngôn của Bộ Ngoại giao VN đều nói câu “Việt Nam có đầy đủ cơ sở pháp lý và chứng cứ lịch sử để khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.” Rồi hết. Mới nghe lần đầu thì cũng tàm tạm. Nghe đến lần thứ hai, thứ ba, và s […]
    • Vì sao Trung Quốc 'bơm' tiền vào các dự án nhiệt điện VN? 31.07.2014
      Trần Quyết - Văn Chương/ Người đưa tin  Ảnh bên:Trung Quốc đang thực hiện chiến lược thâu tóm ngành nhiệt điện Việt Nam.Nhiều chuyên gia đang bày tỏ mối quan ngại khi Trung Quốc không ngừng "bơm" tiền cho các doanh nghiệp "nhảy" vào lĩnh vực nhiệt điện ở Việt Nam. Thực tế đã thấy, các dự án nhiệt điện do nhà thầu Trung Quốc triển khai đan […]
    • Trung Quốc cần Việt Nam hơn Việt Nam cần Trung Quốc 30.07.2014
      Thiện Tùng/BVNXét về nhiều mặt, nhất là về mặt địa chính trị, hiện nay Trung Quốc (TQ) cần Việt Nam (VN) hơn VN cần TQ. Bởi vậy, TQ rất sợ VN vuột khỏi tầm tay mình.Mộng bá đồ vương của TQ đã sớm lộ nguyên hình, khiến cho cả thế giới buộc phải theo dõi nhứt cử nhứt động của TQ, xem TQ như con ác quỷ.Dầu đất rộng, người đông, kinh tế và quân sự có bước phát t […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

VÂN LONG – HỒN THƠ LẶNG LẼ XANH


NGUYỄN TRỌNG TẠO

Nhà thơ Vân Long

Nhà thơ Vân Long

Trong sáng tạo thơ có 2 hiện tượng khá phổ biến: 1/ Có nhà thơ xuất hiện sáng chói như sao băng rồi vụt tắt. 2/ Có nhà thơ xuất hiện lặng lẽ như ngôi sao nhỏ nhấp nháy bên trời, rồi càng ngày càng tỏa sáng.

Vân Long thuộc dạng nhà thơ thứ 2.

Anh làm thơ từ năm 20 tuổi, và đến nay đã vào tuổi bát thập, vẫn viết đều, viết khỏe. Anh không chỉ viết thơ, mà còn viết báo, viết chân dung văn nghệ sĩ, viết tiểu luận văn chương. Với 30 đầu sách đã xuất bản, ta thấy ở anh một sức làm việc kiên trì liên tục thật đáng nể trọng.

Nhìn lại 60 năm thơ Vân Long, tôi tự hỏi, làm sao mà anh lại có được một chặng thơ dài đến thế. Một chặng thơ không mệt mỏi, một hành trình thơ sánh bước cùng nhiều thế hệ với những nỗ lực sáng tạo từ hồn nhiên đến nghiệm sinh, từ bản năng đến vượt thoát để hồi sinh những tế bào thơ đúng như một câu thơ anh viết về cây lim xanh: Lặng lẽ xanh ngàn tuổi.

Làm sao giữ được tâm hồn mãi xanh tươi? Đó là bí quyết của nhà sáng tạo, bí quyết của sự sống. Nói như Huy Cận là phải biết “giữ vệ sinh tâm hồn”. Có lẽ Vân Long cũng đã làm được điều đó, anh biết giữ cho mình một tâm hồn sạch. Đó là lối sống giản dị và nhân hậu với người, với đời. Đó là sự trân quý văn chương nghệ thuật. Đó là cái tâm luôn chia sẻ tài năng của bạn bè, thi hữu… Nhờ thế mà Vân Long đã lọc được ra từ đời sống bụi bặm, lầm than những câu thơ sạch, những câu thơ run rẩy xúc cảm về cái đẹp.

Ngay từ tập thơ đầu tiên, tập Tia nắng (1954-1962) anh đã để lại cho người đọc ấn tượng khó quên với 2 bài thơ ngắn làm xao xuyến tâm hồn tuổi trẻ. Đó là bài “Qua mưa” và bài “Lầm”. Hai bài thơ này chỉ đọc một lần là thuộc, bởi nó có cái tứ ngồ ngộ, có cái tình trong trẻo, trẻ trung, và thông minh một cách dễ thương. Ai đã viết về thơ Vân Long cũng đều dẫn hai bài thơ này. Bởi nó lay động lòng người. Bởi nó nói thay tiếng lòng của những kẻ đang yêu:

Vân Long

Vân Long

Qua dải sân mưa tôi ngắm em
Màn mưa nhòa những nét thân quen
Tình yêu mới nở sao mà đẹp
Một thoáng nhìn nhau, mưa cũng ghen!

“Qua mưa”

Gần nhau non buổi chiều
ngẩn ngơ tròn buổi tối
đường về quên mất lối
rẽ lầm tới… nhà em
.

“Lầm”.

Hai bài thơ ấy không chỉ nằm trong sổ tay của nhiều bạn trẻ thời bấy giờ, mà nó còn theo những người lính ra trận, hay nằm trong những lá thư người ta gửi cho nhau. Nó sống đã hơn nửa thế kỷ qua, và còn tiếp tục đời sống kỳ diệu mà chỉ có thơ mới có. Hôm nay cũng có người vừa khoe với tôi là họ đã từng “mượn” thơ Vân Long để tán gái… Đó cũng là hạnh phúc của nhà thơ khi thơ anh được chép, được thuộc hay được “mượn”.

Sau tập thơ đầu tay đó, Vân Long rời Hà Nội nhập cuộc với nhóm thơ Hải Phòng đất cảng trong những ngày chiến tranh ác liệt. Không khí công nghiệp và chiến tranh với thủy lôi, bom đạn và những con tàu, những người bốc vác cần lao trên bến cảng đã ập vào thơ Thanh Tùng, Đào Cảng, Trịnh Hoài Giang, Thi Hoàng, Đào Trọng Khánh… và cả Vân Long nữa. Thơ các anh vạm vỡ, phá mở theo chiều kích công nghiệp hiện đại, nó tạo nên những tần số xung động mới. Dù không có tuyên ngôn hay chủ trương cách tân nghệ thuật, nhưng nhóm thơ Hải Phòng đã tạo dựng được gương mặt thơ mới của thời mình đang sống. Tuy vẫn chưa thoát khỏi được dòng mạch tự sự kể lể trong thơ, nhưng các anh cũng đã cất lên được những tiếng nói hào sảng, thô ráp chứa đầy sự sống thời đại. “Thành phố như một con tàu chở đầy thuốc nổ/ Cuốn đi số phận mỗi con người” (Đào Trọng Khánh). Hiền lành như Vân Long cũng như muốn thét lên: Một tiếng bom rung phòng triển lãm/ Những ô cửa chì than trương mày phẫn nộ. Ở đây, cách tân như một nhu cầu tự thân của sáng tạo, nó khác với nhóm “Sáng tạo” có tuyên ngôn nghệ thuật ở Sài Gòn thời bấy giờ, nhưng nhìn chung đều có những đóng góp đáng kể cho tiến trình đổi mới của thơ Việt những năm 60 của thế kỷ trước.

Người ta nói tình yêu không có tuổi, thơ không có tuổi, nhà thơ không có tuổi… là nói cải bản chất hồn nhiên, tự nhiên nhi nhiên của hồn cốt sự vật. Nhưng một người sáng tạo thơ lâu dài thì phải trải qua tích lũy. Tích lũy năng lượng sống. Tích lũy kinh nghiệm sống. Tích lũy văn hóa sống, văn hóa đọc và văn hóa viết. Nếu một bình acqui không được tích đầy điện năng thì làm sao có thể phát sáng được. Vân Long rời Hải Phòng sau chiến tranh trở về với Hà Nội thấu hiểu điều đó. Anh lại hòa vào những người bạn văn chương của thủ đô để tích lũy nghề. Anh đi đây đi đó để thâu nạp hiện thực và mở rộng biên độ cảm xúc, mở rộng câu thơ. Anh để lại thơ trên nhiều địa danh với nhiều suy ngẫm sâu sắc. Anh thổi tư tưởng vào cảm xúc, và nhiều khi, khám phá ra tư tưởng nhân sinh và tư tưởng thẩm mỹ qua chân dung cuộc đời những người bạn.

Cày ta cày hết sức
Uống ta uống cật lực
Uống nghiêng trời đất Mường Khương
… Bửa đời mình ra bán lẻ…

(Với nhà thơ Pờ Sảo Mìn)

Không thể hình dung
Một Nguyên Hồng không có Hải Phòng

… Nhưng không ông
Không trọn vẹn
Hải Phòng!

(Nhớ Nguyên Hồng)

Rốt cuộc thì Vân Long nghiệm sinh được gì cho thơ? Thơ không phải là cứ kéo dài ra mà phải là nén lại. Nén chặt chữ lại, nén chặt cảm xúc lại, nén chặt thời gian không gian lại thì sức nổ của thơ mới thành nguyên tử. Đấy là khi anh nhận ra anh không thuộc tạng viết thơ dài. Cũng không phải tạng viết thơ diêm dúa, kiểu cách. Và nhịp thơ của thuở ban đầu đã trở lại với anh với một độ nén hàm súc mang chứa tư tưởng, triết lý cuộc đời. Và hình như Vân Long thật thành công ở những bài thơ ngắn.

Tôi sững sờ trước hai câu thơ với sự phát hiện lạ lùng về loài chim bay trên bầu trời lại mang hình chữ “nhân”:

Viết chữ nhân lên nền trời
Bầy chim trách người trườn mặt đất

Theo tôi thì hai câu thơ ấy đã là một bài thơ lớn.

Tôi thú vị khi thấy anh phát hiện ra sự lớn lên của đứa trẻ trong khi ngủ:

Bé vừa ngủ vừa cười
Vừa ngủ vừa lớn lên…

Và đặc biệt là bài thơ “Không chiến trường” với tứ thơ nhân văn độc đáo bất ngờ, chỉ có ở Vân Long:

Đất nước im súng bom
Lòng lại bày trận mạc
Tươi tắn thế, chả lẽ em là giặc?
Bất chợt mình chưa đánh đã mong thua.

Phải trải qua mấy cuộc chiến tranh, mấy núi quặng chữ mới đúc ra được một bài thơ 26 từ như thế. Thơ ấy như vàng ròng, như hương thơm, như lá xanh không bao giờ rụng xuống. Thơ ấy là máu huyết, là tâm hồn tươi trẻ của nhà thơ. Đó là thơ hay. Thơ hay không bao giờ cũ.

60 năm thơ và 80 tuổi đời của một nhà thơ thật chả có gì đáng nói nếu anh không có những bài thơ đi lại, sẻ chia, chung sống với bạn đọc. Tôi thích và nhớ những bài thơ ngắn của Vân Long thời anh 20 tuổi, và giờ đây thơ ở tuổi 80 của anh vẫn còn lay động không chỉ riêng tôi. Và tôi tin, có những bài thơ của anh sẽ trường thọ hơn chính tác giả của nó. Đó chính là hạnh phúc đích thực của nhà thơ – hạnh phúc của một tâm hồn lặng lẽ xanh trên suốt hành trình sáng tạo có tên là Vân Long.

Hà Nội, 20.2.2013

About these ads

3 phản hồi

  1. Chúc mừng thi sĩ Vân Long.
    NĐT

  2. Bài thơ “Lầm” nhiều nơi đã ghi nhận là của Đại thi hào Heinrich Heine, Đức – anh Tạo ạ!

    Nhầm

    Gặp nhau non buổi chiều
    Ngẩn ngơ tròn buổi tối
    Đường về quên mất lối
    Bước nhầm vào nhà em.

    Thi viện: http://www.thivien.net/viewpoem.php?ID=11097

    ___________
    @ bạn Vũ Thanh Hoa.
    Người ta cũng đã từng ghi nhầm bài thơ bông huệ của Bế Kiến Quốc là của Heine. Vậy thì Vân Long càng đáng được khen. Bài “Lầm” là của Vân Long. Heine không có bài thơ này.

    PHỤ TÁ

  3. Tôi cũng từng chép 2 bài thơ trên ( ở sổ tay của bạn ) và không biết đó là của Nhà thơ Vân Long. Năm 1970, tôi mới được tiếp xúc với ông ở HP (ông dạy anh em lam công tác Văn hóa quần chúng của các CĐ cơ sở phương pháp làm thơ lục bát ). Tôi thấy những điều mà nhà thơ NTT viết về ông rất chính xác. Đúng là người hiền lành, chất phác, giản dị, khiêm tốn…chứ không ”nổ” như một vài vị, nói hay hơn …thơ.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 276 other followers