• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Nợ doanh nghiệp nhà nước Việt Nam: Nguy cơ cận kề ? 18.09.2014
      Thanh Hà thực hiên/ RFITổng công ty Giấy Việt Nam có lợi nhuận rất thấp - DRĐầu tư trực tiếp nước ngoài giảm sụt. Việt Nam phải vay thêm 6 tỷ đô la một năm, 5 trong số đó là để trả nợ nước ngoài, chỉ còn 1 tỷ đề sử dụng. Nợ của các doanh nghiệp nhà nước cao gần gấp ba lần so với nợ công của chính phủ. Trên đây là nhận định của Tiến sĩ Vũ Quang Việt, nguyên l […]
    • Một cái “kết” không có “quả” 18.09.2014
      Đào Tuấn/ Lap độngVila 43 tỉ ở Quảng Nam; căn hộ Ruby 40,9 tỉ ở TPHCM; biệt thự Hồ Tràm Vũng Tàu 37,8 tỉ; cặp đôi căn hộ Phước Điền 24 tỉ; đất tại An Giang, tại Đà Lạt, 49 tỉ tiền mặt; 3 xe ôtô… Đây là những tài sản của bị cáo nổi tiếng Huỳnh Thị Huyền Như mà cơ quan chức năng đã kê biên.Tổng cộng là 229,5 tỉ đồng.Quá lớn so với thu nhập của một cán bộ ngân […]
    • Kê khai tài sản: chuyện hài của chế độ 17.09.2014
      Theo RFA Hình sưu tầm InternetỦy ban Tư pháp Quốc hội Việt Nam vừa được Thanh tra Chính phủ báo cáo là trong số gần 1 triệu cán bộ, công chức, đảng viên kê khai tài sản chỉ có 1 trường hợp bị kỷ luật vì không trung thực. Phải chăng nhà nước Việt Nam cho rằng có thể phát hiện tham nhũng qua kê khai tài sản?Từ dẫn đầu thế giới về tham nhũng... Mặc dù Việt Nam […]
    • Viết tiếp “Tự sự của một cựu chiến binh trước hiện tình đất nước!!” 17.09.2014
      Đặng Kiên Trung/ Viet- studiesTôi đọc bài “Lời bộc bạch của một đảng viên” trên một trang mạng, dù không ghi tên nhưng chắc chắn đây là người thật, với những lời bộc bạch cháy lòng rất thật. Bài viết có đoạn gây tôi chú ý:     “… Hồi tháng 4 năm ngoái, tôi được đọc một bản nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Dư luận Xã hội, đây là tài liệu chính thức nghiên cứu t […]
    • Cải cách ruộng đất và các di sản 17.09.2014
      Nguyễn Hưng Quốc/ VOALần đầu tiên, cuộc cải cách ruộng đất của đảng Cộng sản ở miền Bắc được triển lãm tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ở Hà Nội vào đầu tháng 9 vừa rồi. Bản thân cuộc cải cách ruộng đất đã đầy tai tiếng. Cuộc triển lãm nhân kỷ niệm 60 năm của cái gọi là vận động cải cách ruộng đất ấy cũng đầy tai tiếng. Trên rất nhiều diễn đàn, nhất là các diễn […]
    • Đừng bao giờ tái diễn một cuộc CCRD 17.09.2014
      Nhà văn Hoàng Minh Tường/ Văn ViệtTiểu thuyết về CCRĐVăn Việt: Lẽ ra bài phỏng vấn này đã xuất bản vào sáng 13/9/2014 trên một tờ báo lớn ở Hà Nội. Nhưng đến phút chót, báo đã thay đổi, vì theo lệnh của Ban Tuyên huấn Trung Ương, Triển lãm về CCRĐ ở Bảo tàng Lịch sử đã đóng cửa. Nay được sự đồng ý của tác giả Văn Việt giới thiệu cùng bạn đọc.  1. Với tư cách […]
    • Tội ác và trừng phạt 17.09.2014
      Hà Văn Thịnh/ Một thế giớiẢnh bên:Bất kể kẻ gây tội ác là ai cũng không được phép hay dung túng bởi sự đồng lõa trong lặng im của tội ác. (Minh họa từ internet)Xin mượn tên cuốn sách nổi tiếng của nhà văn F.M. Dostoevsky để làm tựa đề cho bài viết này với mục đích trao đổi với nhà tâm lý học Huỳnh Anh Bình (HAB) trong bài “Vụ bé 4 tuổi bị bạo hành: Có nên tr […]
    • Cải cách ruộng đất với nhà ông ngoại tôi và nhà tôi 17.09.2014
      Từ Anh/Quê ChoaẢnh có tính minh họa ( nguồn: Internet)Ông ngoại tôi tên là Chu Đinh Hoan, sinh năm 1894 tại thôn Phượng Kiều, xã Nam Cường, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An trong một gia đình nông dân có học.  Ông tôi dạy chữ Nho nên bà con trong làng thường gọi là "ông giáo Hoan". Học trò khoảng 6, 7 người, quê ở Nam Đàn,  Đức Thọ, Hương Sơn. Ông tôi d […]
    • Hóa giải Công hàm Phạm Văn Đồng: thừa nhận Việt Nam Cộng hòa 17.09.2014
      Đoan Trang/ blog Đoan Trang Một trong những cách để hóa giải Công hàm Phạm Văn Đồng là lập luận rằng khi ông Đồng gửi Công hàm đó (ngày 14/9/1958), thì hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, nằm dưới vĩ tuyến 17, thuộc chủ quyền Việt Nam Cộng hòa chứ không phải thuộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, và do đó “người ta không thể từ bỏ cái mà người ta không có thẩm quy […]
    • TPP: cơ hội cạn dần cho Việt Nam? 17.09.2014
      Phạm Chí Dũng/ BBCẢnh bên:TPP cũng được ông John McCain nhắc đến khi đến Hà Nội vào tháng Tám.Dù “đã rút ngắn khoảng cách”, nhưng như tựa đề một cuốn tiểu thuyết ra đời ở Việt Nam sau năm 1975, chuyến viễn du đến TPP của Hà Nội vẫn còn “những khoảng cách còn lại”, sau cuộc đàm phán kéo dài suốt mười ngày đầu tháng 9/2014 tại thủ phủ “ngàn năm văn h […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

CON CHÓ SÂN SAU


(Như là) Truyện ngắn của BÙI NGỌC TẤN

Bùi Ngọc Tấn (trái) và Bùi Văn Ngợi giám đốc nhà XB Thanh Niên đã ký quyết định in CKN2000

Bùi Ngọc Tấn (trái) và Bùi Văn Ngợi giám đốc nhà XB Thanh Niên đã ký quyết định in CKN2000

Tôi biết tin quyển tiểu thuyết của tôi bị cấm khi vừa chia tay mấy người bạn bên bàn bia cỏ vỉa hè trở về nhà. Vốn không phải dân bia rượu, nhưng chiều hôm đó tôi đã hơi quá chén. Bởi cuộc bia ngẫu hứng này được tổ chức là vì tôi. Những vại bia lạnh thấu cổ, lạnh tới ngực, lạnh xuống tận bụng  được mọi người nâng lên đặt xuống là để thêm men, thêm lời chúc mừng tập sách còn đang trong thời gian lưu chiểu nhưng đã ánh lên những tia sáng của một buổi sớm mai và sự cựa mình của gió. Nhiều người đã tìm mua, có người mua đến mấy chục quyển để tặng bạn. Người gọi điện, người viết thư chúc mừng. Cả những bức thư cảm ơn vợ tôi, “nhờ có chị mà những điều vô ngôn đã được nói thành lời” “cầu cho cuộc đời chính thống biết chấp nhận nó”. Nhiều nhà thơ đã gửi cho tôi những bài thơ đầy cảm xúc viết ngay giữa đêm khuya khi vừa đọc xong tập sách. Rõ ràng nó đã tạo nên dư luận, hứa hẹn một thành công hằng mong ước.

Rời bàn bia, lòng đầy ắp niềm vui, vừa bước vào cửa, đã thấy vợ tôi đi như chạy từ phía trong ra:

-Sách của mình bị cấm rồi!

Tôi tỉnh hẳn men bia dù vẫn chưa hiểu việc gì đã xẩy ra và liền sau đó một câu trách giống như một lời than của vợ:

-Bao giờ xẩy ra chuyện thì ở nhà cũng chỉ mỗi mình em.

Tôi đã hiểu. Giờ thì đã hiểu. Đã có cảm giác. Cảm giác bị giáng một đòn, bị xúc phạm, lăng nhục! Như mấy chục năm trước trong phòng hỏi cung khi nghe những lời mạt sát, vu cáo, phải lấy hết sức bịt miệng một ngọn núi nghẹn ngào. Nhìn dáng người nhỏ bé, nét mặt lo lắng, thất vọng của vợ, thương quá. Họ đã tiêu diệt vợ chồng tôi và bây giờ họ tiêu diệt tập sách của tôi viết về sự tiêu diệt đó.

-Anh Cao Giang trên nhà xuất bản gọi điện về nói: Buổi sáng giám đốc vừa quyết định in thêm 1500 tập nữa thì buổi chiều có lệnh đình chỉ phát hành.

Tôi nghĩ ngay đến các anh chị ở nhà xuất bản đã in sách cho tôi. Tôi là nguyên nhân tai họa của họ, nhất là với giám đốc Bùi Văn Ngợi.

-Chú Hoàng Hưng ở Sài gòn vừa gọi điện thoại báo tin ngày mai có một phóng viên bay ra phỏng vấn anh về tập sách, một nữ phóng viên, anh chuẩn bị tiếp khách. Em bảo sách bị cấm rồi. Vừa có lệnh xong. Chú ấy cứ “thế à, thế à” mãi sau mới nói “thôi anh chị cứ yên tam, bây giờ không như ngày xưa nữa”.

Bây giờ không như ngày xưa nhưng vẫn là cái ngày xưa ấy kéo dài. Có thể tôi sẽ bị bắt trở lại cũng như gặp nhiều hiểm nguy, một tai nạn giao thông chẳng hạn. Còn Ngợi… Điều gì đang đợi chờ anh? Tôi bước tới nơi đặt máy điện thoại, bấm số:

-Tôi rất áy náy vì tôi mà các anh bị lôi thôi.

Tiếng Ngợi vang lên bên tai tôi, bình tĩnh, tự tin khiến tôi bất ngờ:

-Sao anh lại nói như vậy? Chúng ta làm một việc mà chúng ta tin rằng có lợi cho dân cho nước. Tôi chịu trách nhiệm về quyết định của tôi, công việc của tôi. Có nhiều điều không tiện nói qua điện thoại. Anh hiểu ý tôi chứ. Nếu có điều kiện mời anh lên tôi. Chúng ta sẽ gặp nhau ở Hà Nội. Anh nhớ thu hết số sách ở Hải Phòng, tôi sẽ cho xe xuống chở lên.

Giọng nói, cách nói vững vàng tự tin của anh làm tôi yên tâm dù lòng đầy phẫn nộ, không muốn nộp một quyển sách nào. Thu xếp một số công việc dở dang, chuyển số sách gửi những người quen về nhà, mấy hôm sau tôi lên Hà Nội.

Vẫn khuôn mặt xương xương thanh tú, cặp mắt sáng và nụ cười tươi như những lần gặp trước, như chẳng có chuyện gì xẩy ra, Bùi Văn Ngợi bắt tay tôi rất chặt. Rồi mở tủ lấy ra một chai Grant (một loại uyt xki) uống dở. Chúng tôi chạm cốc. Tôi nói với anh rằng tập sách của tôi là đứa con chung của tôi và nhà xuất bản. Điều tôi lo là lo cho các anh, nhất là Ngợi chứ tôi có còn gì để mất nữa đâu. Giờ đây tôi với nhà xuất bản là một. Tôi sẽ nộp lại toàn bộ số sách, không để các anh gặp khó khăn. Tập sách tôi viết, nhưng anh là người chịu trách nhiệm xuất bản. Chính vì vậy mà trong lời đề tặng Ngợi, tôi ghi Tặng anh Bùi Văn Ngợi người đã ký quyết định cho tập sách này bước vào đời.

Ngợi sôi nổi:

-Tôi phải nói với anh rằng tập sách rất được hoan nghênh. Nhà xuất bản từ khi tôi về làm giám đốc chưa có tập nào được hoan nghênh như vậy. Nhiều người nói với tôi: Trong đời làm xuất bản ra được một tập sách như thế là hoàn thành nhiệm vụ rồi. Điều đó càng làm chúng ta tin rằng chúng ta làm một việc tốt. Quyển sách của anh, tôi đọc, tôi ký quyết định. Tôi chịu trách nhiệm. Sang năm 2000 rồi, ai mà không nghĩ đến vận mệnh đất nước, ai không nghĩ đến nhân dân. Trước đây một nước 400 đô la một đầu người có thể đánh thắng một nước 40.000 đô la một đầu người, nhưng bây giờ có thể như thế được không? Và nếu cuộc chiến tranh của chúng ta nổ ra trong thời điểm hiện nay thì liệu có hơn Kô-sô-vô không. Phá vỡ bao cấp trong kinh tế là tối cần thiết, nhưng còn phải phá vỡ bao cấp trong cái đầu, trong tư tưỏng nữa.

Anh chỉ lên đầu và khoanh một vòng chung quanh mái tóc thưa của anh.

-Vợ tôi đọc, nói với tôi là anh cứ làm những việc thế này thế nọ. Tôi bảo bà ấy: Thứ nhất là em ngồi đằng sau xe, anh không nhìn được vào mắt em vì anh phải nhìn đường, nếu không, đâm vào xe người ta gây tai nạn. Thứ hai là đến thăm ông ngoại thì cứ đến đi đã. Việc của anh, anh lo. Tôi đưa tập sách cho thằng con tôi đọc. Cháu đang học đại học. Đọc xong nó không nói gì. Cháu chỉ bảo mẹ: Việc của bố để bố giải quyết mẹ ạ. Thấy điện thoại gọi đến nhiều quá bà ấy hoảng. Bà ấy sợ nhiều thứ lắm. Cũng phải thôi. Ai mà không sợ, nhất là sợ vỡ niêu cơm. Nhưng tôi thì không. Bây giờ có bao cách kiếm sống. Tôi có bằng lái xe. Tôi đã đi thanh niên xung phong. Với cái trí tuệ trung bình như tôi cứ đi họp thôi, mỗi cuộc họp một cái phong bì một trăm nghìn. Quá đơn giản mà chẳng phải động não.

Có người vợ nào không phải gánh nỗi lo của chồng. Gia đình tôi, tôi biết. Không chỉ nỗi lo, cả đau khổ nữa. Đau khổ cả đời. Tôi nghĩ mình thật có lỗi với chị Ngợi.

Ngợi hút thuốc và triết lý:

-Con người ta có nhiều vai diễn lắm. Ở cơ quan là thủ trưởng, về nhà là chồng, là bố. Đi họp là tép. Đừng quên vai diễn. Tôi đi họp, gặp anh Hồ Anh Dũng tổng giám đốc truyền hình. Chả trước tôi là cán bộ của anh Dũng. Sếp  Dũng hỏi tôi: “Sao ra tập sách căng thế?” Tôi chỉ cười: “Cũng phải dùng đến lưỡi dao mổ thôi anh ạ. Bây giờ không thể cứ dùng thuốc giảm đau quá hạn, thuốc bổ B1 mốc được nữa. Ung thư toàn thân rồi. Di căn rồi!” Bạn bè tôi bây giờ phần lớn là vụ, vị, là tổng biên tập. Sáng nay có hai ông tổng biên tập đến đây hỏi xin sách. Tôi bảo hiện nay đang có chỉ thị ngừng phát hành. Có đấy nhưng không đưa cho các anh được. Tập sách của anh đang là thời thượng mà. Gặp nhau, các vị hỏi nhau: Đã đọc Chuyện kể năm 2000 chưa. Viết ghê lắm. Mình có một bộ.

Ngợi cười sảng khoái. Giữa lúc sinh mạng chính trị của anh đang bị đe doạ, cái ghế của anh lung lay tới tận gốc, chưa một lần tôi thấy anh buồn.

-Cục xuất bản bảo tôi là lừa cục khi đăng ký đề tài. Tôi bảo chúng tôi không đánh lừa, nội dung tập sách không viết về cái thiện và cái ác là gì? Họ bảo nhưng phải tóm tắt nội dung chứ. Tôi bảo thế các anh quy định lại đi. Tác phẩm nào chúng tôi in được thì cứ in, còn tác phẩm nào loại nào phải gửi cả bản thảo lên cho các anh đọc. Cục xuất bản còn bảo chúng tôi tổ chức hội thảo. Tôi bảo hội thảo cũng phải có thời gian đọc nữa chứ.

Tôi vội nói:

-Mình đứng ra tổ chức hội thảo, sao anh không tổ chức. Mình được mời  đại biểu cơ mà.

Ngợi cười to trước sự ngu ngốc của tôi. Anh nghiêm mặt:

-Mình mời người của mình. Trình danh sách với họ. Họ điền thêm một danh sách khác. Anh mời thêm những người này để rộng đường dư luận. Thêm người là thêm tiền. Chuẩn bị hội thảo phải vài tháng, mất vài trăm triệu là ít. Đấy là chưa kể, hôm sau hội thảo thì tối hôm trước người ta đến tận nhà những người của mình, yêu cầu phải phát biểu thế này thế nọ.

Tôi thành thật:

-Đến chết tôi cũng không chừa được bệnh ngây thơ.

Tôi rất kính trọng anh khi anh nói:

-Anh đừng thương cảm cho tôi. Không in sách của anh, tôi sẽ in sách của người khác, cũng như thế. Tôi làm giám đốc ngày nào biết ngày ấy thôi. Đi khỏi đây cũng được nhưng thương anh em. Anh em lại phải mất sáu tháng dò xét người thủ trưởng của mình. Làm cầm chừng. Nghe ngóng. Dạo tôi mới về làm giám đốc là thế đấy. Anh em dò ý thủ trưởng mất nửa năm. Tôi về đây có người bảo gánh cái gánh ấy nặng đấy. Họ nói thế nghĩa là họ mỉa mình đấy anh ạ. Rồi bây giờ thì bắt tay: Sao? Đang khó khăn phải không? Tức là họ vui: Thằng ấy sắp chết rồi. Như thế đấy.

Anh như đúc kết một chân lý:

-Có những người muốn mình chết. Đến khi mình chết họ lại thương. – Ngợi cười hồn nhiên và cau mặt – Họ thương thật. Nhưng tình thương ấy là tình thương dã man nhất.

Tôi hiểu được cái tình cảm ấy, cái ngôn ngữ ấy. Như thơ Nguyễn Duy hôn má bên này bật máu má bên kia.

Ai cũng biết trước mặt anh là những ngày đen tối. Bởi anh đã phạm vào điều cốt lõi nhất trong kỷ luật của Đảng, một điều tối kỵ: Mất lập trường! Lập trường là thước đo, là điều gốc rễ quyết định tất cả. Là sự trung thành tuyệt đối với chủ nghĩa, với Đảng với chế độ, không giao động ngả nghiêng. Ngợi đã thấy cây mà không thấy rừng. Lẫn lộn hiện tượng với bản chất. Không gì nguy hiểm bằng sự thiếu kiên định của giai cấp tiểu tư sản bấp bênh… Tôi như đã nghe thấy những điều người ta buộc tội anh. Mất chức? Về hưu trước tuổi hay cho thôi việc? Như hiểu được những gì tôi nghĩ, anh chậm rãi kể:

-Tôi cùng học chính trị với một đồng chí thường vụ trung ương Đoàn. Chúng tôi phân công nhau làm bài và mệt quá cùng ra uống nước nghỉ giải lao thì điện thoại di động của anh ta kêu. Tôi nghe rõ tiếng ông trưởng ban tư tưởng văn hóa trung ương Đảng: Sao? Đã viết quyết định ủng hộ thằng Ngợi chưa? Tức là viết quyết định kỷ luật đấy. Anh ta trả lời rất khẽ. Tôi bảo: Ông cứ nói thoải mái. Tôi nghe hết cả rồi. Có gì mà ông phải giấu tôi. Cho nên thực sự tôi thương anh em. Guồng máy đang vận hành tốt. Mình ở lại ngày nào biết ngày ấy. Cũng có thể các ông ấy chưa hất mình đi ngay. Cứ để một thời gian nữa rồi mới hất. Như thế êm hơn. Đỡ dư luận. Trong nước ngoài nước xì xèo không có lợi.

Nhấp một ngụm rượu nhỏ, anh tiếp:

-Thông thường khi xẩy ra một vụ việc gì đó, đương sự hoặc là đến nơi này nơi khác thanh minh hoặc gõ cửa xin nhờ vả, giúp đỡ. Các sếp cứ chờ một trong hai thái độ quen thuộc ấy, nhưng cả hai đều không xẩy ra. Các ông ấy cũng hơi lạ. Lần đầu tiên các sếp thấy một thái độ như vậy. Cái-thằng-đương-sự không đi đâu cả. Vẫn cứ bình thường.

Anh như đang cố nén một tiếng cười, rõ ràng anh sắp kể một câu chuyện rất thú vị:

-Nhiều người có quyền sinh quyền sát đối với tôi, có thể ngồi ký lệnh cách chức tôi ngay tại đây, tại cái bàn này, sau khi đọc xong tập tiểu thuyết của anh, nói với tôi: “Hay quá. Chân thực. Cảm động. Lâu lắm mới đọc một quyển sách thích như thế. Bà vợ mình vừa đọc vừa khóc. Tớ đọc cũng chảy nước mắt. (Và Ngợi chuyển giọng) Nhưng đây là tớ nói riêng với cậu thôi. Ra hội nghị tớ nói khác đấy.”

Anh vỗ vai tôi, bắt chước cái động tác cấp trên đã làm với anh cho thêm phần thân mật, thành thật một cách bỗ bã. Và cười phá lên. Tôi cũng cười dòn dã. Thật không ngờ chúng tôi vẫn còn cười sảng khoái được như thế.

Đứng dậy để chia tay, tiễn tôi ra khỏi cửa tới hành lang, anh còn thì thầm:

-Anh thu sách về rồi hả. Tôi sẽ cho xe xuống Hải Phòng xe lên. Lọt được một quyển cũng là thắng lợi rồi.

Tôi ôm lấy Ngợi, cảm thấy như đã quen anh, đã than thiết với anh  từ bao giờ rồi và thả bộ về nhà Lê Bầu khi ấy vẫn còn ở phố Phùng Hưng. Câu chuyện Bùi Văn Ngợi kể về những người cấp trên của anh đọc quyển tiểu thuyết của tôi khen hay nhưng chỉ nói riêng với nhau thôi rồi chính những người ấy khi họp thành một hội nghị lại nói với nhau trái ngược hẳn những gì họ nghĩ, trái ngược hẳn những gì họ đã nói cùng nhau, điều ấy cứ vương vấn tâm trí tôi. Dù sao cũng phải biết ngượng chứ. Ngượng với nhau. Và ngượng với chính mình. Ngượng với chính mình mới là điều quan trọng. Không biết xấu hổ với chính mình, không biết đỏ mặt với chính mình, không còn chút liêm sỉ ấy, con người đi về đâu?

Biết tôi lên gặp Bùi Văn Ngợi, Lê Bầu ngồi ở cửa đợi tôi và sốt ruột muốn biết “tin sốt dẻo”. Nhưng tôi chưa thể nói cùng anh. Tôi phải đi tiểu cái đã. Xin lỗi bạn đọc. Sự thật là như vậy. Suốt cả buổi chỉ uống, bụng tôi căng cứng. Tôi bảo Bầu:

-Ông đi với tôi xuống nhà một tý…

Phải dẫn giải một chút về nhà Bầu. Anh sống độc thân trong một căn buồng tập thể chiều ngang 2 mét, chiều dài 5 mét chất đầy sách báo. Một tấm rèm vải cắt ngang cái ống hẹp là nhà anh thành hai nửa ngắn. Nửa ngoài đặt bàn viết và một manh chiếu rải xuống đất làm “xa lông” tiếp khách. Cái “xa lông” này lúc nào cũng ẩm vì nước sôi vì bã chè, nhiều cát đọng bên dưới và tàn thuốc lá bên trên. Nửa trong, sau rèm là giường ngủ. Vệ sinh, tắm rửa ở phía sau nhà, phải đi qua một mảnh sân nhỏ, có một cái giếng ở giữa sân, kiểu nhà Hà Nội cổ. Mảnh sân ấy gần đây xuất hiện một con bec giê to lớn, dữ tợn. Mỗi khi tôi có việc đi qua sân bao giờ Bầu cũng phải đi kèm. Con béc giê nhìn tôi nhe nanh gừ gừ như hâm nóng lên lòng căm thù rồi lao vụt ra. Đà phóng quá mạnh khiến sợi xích giật nó lại. Không có gì bảo đảm rằng sợi xích không đứt hay cái móc sắt bắt vào tường không bị bung ra. Bầu phải theo tôi, đi về phía con chó, che chắn cho tôi. Anh quát nó. Nó cúp đuôi lùi lùi và nằm vào chỗ cũ. Đi vệ sinh ở nhà anh quả là gian khổ. Tôi cứ phải bảo anh đi cùng tôi về phía sau nhà.

Nhưng lần này tôi chưa nói hết câu, anh đã cười:

-Kéo rèm lại. Chậu ở gầm giường ấy.

Tôi chưa hiểu ra sao, anh đã kéo rèm và lôi từ gầm giường ra một cái chậu men hoa to. Tôi ngơ ngác nhìn cái chậu in hình chim bay bướm lượn, mặt trời lên rất đẹp, như một cái chậu rửa mặt. Bầu giải thích:

-Để đem đổ ở ngoài đường, không ai nghĩ là mình đổ nước giải.

Vậy là không phải xuống nhà, qua mặt con béc giê hung dữ. Thật tuyệt vời cái sáng kiến này. Xong cái việc ấy tôi mới thuật lại chuyện gặp Bùi Văn Ngợi. Câu chuyện của chúng tôi bị ngắt quãng vì người bán bún vỉa hè trước cửa ló đầu vào, đưa cho Bầu một túi ni lông bẩn thỉu, nhỏ nhưng nặng:

-Của ông Bầu đây.

Một món gì đó do anh đặt hàng. Nhưng sao lại đựng trong túi ni lông nhầu nát bẩn thỉu, đất cát thế kia. Lại càng không hiểu khi thấy anh nhanh nhẹn đỡ lấy cái túi, chẳng buồn nhòm ngó, quẳng ngay vào gầm bàn tối, sát cái bếp dầu. Rồi moi ở đấy ra một túi khác, cũng bẩn và buộc kín như vậy nhưng to hơn, nặng hơn:

-Túi hôm qua vẫn còn đây này.

Anh bưng chậu men nước tiểu và xách cái túi hôm qua bước ra vỉa hè, đổ nước tiểu và vất túi xuống rãnh nước sát lòng đường. Không biết là túi gì. Rất bí hiểm.

-Túi xương. Cái con béc giê sân sau ấy, ông biết không. Rất khốn nạn. Mọi khi ông đi vệ sinh, qua sân, nó cắn, tôi mắng là nó im ngay. Nhưng đấy là lúc vắng chủ. Còn khi có mặt chủ, chính tôi nó cũng cắn. Mà dạo này thằng chủ thất nghiệp, nằm nhà mấy tháng rồi. Thế mới gay chứ. Vẫn phải ra đằng sau tắm táp đi đồng đi áng. Mới tính xin tý xương cho nó gặm để lấy lòng nó. Nhưng chắc không ăn thua. Bao nhiêu xương rồi. Gặm vẫn gặm. Cắn vẫn cắn. Sủa vẫn sủa. Vắng chủ thì im thin thít. Lại còn vẫy đuôi rất biết điều. Nhưng cứ có mặt chủ là sủa. Là lao ra đớp. Là nhe răng trắng nhởn ra. Khốn nạn thế chứ…

Bầu nhăn mặt vẻ ghê tởm. Còn tôi phá lên cười. Cười và thoáng nghĩ không biết đã nghe chuyện này ở đâu rồi.

B.N.T.

About these ads

4 phản hồi

  1. Doc xong bai nay, toi moi thay duoc nhung he luy khi mot cuon sach da duoc xuat ban roi, nhung bi thu hoi. Tu tac gia den nguoi ky quyet dinh cho xuat ban. Tai sao mot cuon sach co quyet dinh duoc xuat ban ma van bi tich thu ? Xin duoc don nhan cau tra loi.
    ********
    Toi cam ong ong Tan, nho ong toi moi hieu duocmot cau noi cua Boris Paternak – tac gia tieu thuyet doat giai Nobel 1958 BS Dzivago – : “Yeu CS de lam. Cu noi yeu nhung gi minh ghet. Cu noi ghet nhung giminh yeu.”, khi ong ke chuyen mot can bo noi khen ngoi sach cua ong, nhung khi hoi nghi thi noi khac……

  2. Chia sẻ cuối năm (”Âm lịch”)

    Kính bác Trang chủ Nguyễn Trọng Tạo,
    Thưa bác Bùi Ngọc Tấn,

    Khoảng thời gian từ cuối năm Tây đến đầu năm Ta (Tết “âm lịch”) có lẽ là khoảng đủ dài và đủ … ngắn để nhìn lại “một vòng”; Tôi muốn dành ra thời gian này để suy nghĩ và chia sẻ. Cũng đã “phản hồi” ít nhiều cùng “thân hữu” và có lẽ đây là những dòng “kết lại”. Muốn gửi bác Tấn ít kỷ niệm về lần được gặp ở nhà anh bạn rất vui tính và tốt bụng, và lúc nào cũng xác định với mọi người: “Tôi là một người đàn ông” – :-), nhưng càng đọc (chưa hết) 3 bài nơi Trang nhà của bác Tạo thì càng gợi nhiều suy nghĩ (nhất là bài “phỏng vấn”).
    Vậy xin gửi một đoạn liên tưởng đến “CKN2000” khi đọc Phác thảo “Chuyện Trở Về” của Herta Müller (23/10/09):
    …, đọc phác thảo đề cương của nó (Chuyện Trở Về) ta cũng hình dung được phần nào phong cách và nội dung các tác giả muốn thể hiện. Đề cương giới thiệu cho ta biết một con người vừa được phóng thích ra khỏi trại cải tạo để về với cuộc sống đời thường; nhưng những năm tù lao đã để lại trong tâm khảm người tù gánh nặng không thể nào thoái bỏ trong một sớm một chiều, nếu không nói là sẽ phải đeo nó suốt một đời người. Khi lần mò làm việc với từng câu chữ, đoạn văn, tôi không thể nào không nghĩ đến một tác phẩm khác – hoàn chỉnh, đau đớn và gần gũi hơn của Việt Nam: Chuyện Kể Năm 2000 của nhà văn Bùi Ngọc Tấn. Cũng những ngây ngây dại dại của một kẻ mới ra tù; Nhìn ai cũng thấy „quen quen, nhang nhác như đã gặp ở đâu“…

    Thân chúc hai Bác Sức khỏe, Bình An và Thành tựu,
    Trân trọng.

    [Bài “Trả lời phỏng vấn” rất hay nên phải đọc lâu và kỹ!]

  3. Chi tiết và tình huống thật kì tài

  4. cháu chỉ có ước vọng duy nhất là CKN2000 được tái bản trở lại (dù cháu đã từng đọc trên mạng nhưng không thể so được với cảm giác vui thích khi được sờ quyển sách thật) và cũng cầu chúc cho tác phẩm cuối cùng của nhà văn kịp hoàn thành và xuất bản.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 282 other followers