• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TEX 07.11.2018
      123
    • Phùng Gia Lộc và Nguyên Ngọc 08.09.2018
      ĐÕ NGỌC THỐNG Thế là đúng 30 năm tính từ khi bài kí “Cái đêm hôm ấy đêm gì” (1988) của Phùng Gia Lộc (PGL) xuất hiện trên tờ Văn nghệ. Ngày ấy nhà văn Nguyên Ngọc làm Tổng biên … Tiếp tục đọc →
    • Tâm sự vô lối của kẻ vô lối từ trường Viết văn Nguyễn Du 29.08.2018
      Vũ Gia Hà Tôi viết những dòng này gửi đến các bạn có ý muốn theo đuổi văn chương, báo chí. Những tâm sự này, tôi viết khi chuẩn bị ra trường vào hồi tháng 6 năm 2013, được cả … Tiếp tục đọc →
    • DƯƠNG TƯỜNG, BẢN NHÁP CHIỀU TƠ LIỄU 28.08.2018
      Nguyễn Đức Tùng Trong khi chúng ta quay đi, thế giới thay đổi. Những liên kết nhảy vọt trong thơ Dương Tường tạo ra các ảo ảnh. Đó là chuyển động nhanh từ một hình ảnh này đến hình ảnh … Tiếp tục đọc →
    • LỜI BẠT NHẠC SĨ NGUYỄN VIỆT ĐỨC 23.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Nói đến Nguyễn Việt Đức là nhớ đến một nhạc sĩ thời đương đại, thời của chúng tôi. Hồi những năm 80 thế kỷ trước, cái người bộ đội Phòng không – Không quân yêu văn nghệ … Tiếp tục đọc →
    • Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam 21.08.2018
      THẠCH CẦM Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam Phần I : Ngâm Thơ I.                   Xuất xứ từ “ngâm ” và những cụm từ liên quang “ngâm nga, ngâm vịnh, ngâm thơ “. 1.     Ngâm – 吟 là từ Hán Việt. Có nghĩa … Tiếp tục đọc →
    • TÍNH ĐẶC SẮC CỦA ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG HUẾ 21.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO – VIỆT ĐỨC NTT – Hơn 26 năm trước, có một cuộc hội thảo về Di sản văn hóa phi vật thể vùng Huế do UNESCO tổ chức tại Huế. Nhận lời mời của bà Giám đốc UNESCO, … Tiếp tục đọc →
    • Trần Tiến âm nhạc là ngẫu hứng 19.08.2018
      HỒ VŨ KHÁNH LINH Âm nhạc là cuộc sống Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật … Tiếp tục đọc →
    • ĐÊM NHẠC NGUYỄN TRỌNG TẠO VỚI GIÁNG SON “CỎ VÀ MƯA” 14.08.2018
      NGUYỄN TRUNG HỢI Nhà thơ, nhạc sĩ đa tài, đa tình Nguyễn Trọng Tạo, người con của quê hương xứ Nghệ, có thể nói anh là một người rất hiếm của Việt Nam vừa nhà thơ, vừa là nhạc sĩ. … Tiếp tục đọc →
    • Nguyễn Trọng Tạo lại hát khúc sông quê 11.08.2018
      NGUYỄN THỤY KHA (Người Lao Động, 05/08/18 04:00 GMT+71) Một việc ngỡ không thể ở một người vừa bị đột quỵ đúng nửa năm trời lại trở thành có thể: Tạo lại khởi sự một đêm thơ nhạc của mình … Tiếp tục đọc →
  • RSS Blog Quê Choa

    • Quê Choa chí dị 25.04.2021
      1. Đài thôn thông báo: A lô a lô… chiều ngày 16 tháng 5 năm 1965 em Ngô Thị Lý học sinh lớp 10 đã thắt cổ tự tử. Em Lý chết vì mắc bệnh hoang tưởng, quá sợ bị người ta hiếp. Qua vụ việc này thôn yêu cầu các gia đình có con […]
    • Tiếng kèn trompet 25.04.2021
      “ Xin hát về bạn bè tôi Những người sống vì mọi người…” (Lời một khúc ca) Khi đó anh ngư­ớc lên, ngơ ngác tr­ước. Mênh mông cát trắng. Em chỉ đứng cách anh có một quãng, sau một mô cát cao, thế mà anh chẳng thấy. Anh đi. Rồi chạy. Nhìn bóng anh cuống quýt […]
    • Đường đời không lối rẽ 25.04.2021
      Hai mươi năm trước tôi làm ở tạp chí Cửa Việt, tờ văn nghệ địa phương thôi nhưng được cả nước biết tới, thích lắm, tự hào nữa. Trước tết khoảng hai tháng bao giờ tôi cũng mò ra Hà Nội, vừa moi bài vở vửa tận hưởng mùa lá rụng và nhấm nháp chút […]
    • Những giấc mơ phải gió 25.04.2021
      Có hơn chín ngàn đêm tôi mơ thấy nàng. Khi nàng chỉ thoáng qua trong giấc mơ phù phiếm nào đó, khi nàng là nhân vật chính trong giấc mơ thật ly kỳ hấp dẫn giật gân kiểu truyện trinh thám An Nam chẳng may tôi đọc được, hoặc một giấc mơ thật ai oán […]
    • Vọng trắng 25.04.2021
      Đêm suông buông lạnh người đâu Vu vơ hương đã nhạt màu tìm chi…? (Thơ Trần Anh Thái)             Năm m­ười sáu tuổi chị tôi đẹp nhất làng Đông. Đến năm chị tôi hai mươi sáu tuổi, làng Đông vẫn không ai đẹp hơn. Tuổi ấy ở quê tôi coi như­ đã ế chồng. Thế mà […]
    • Người đàn bà đau đớn 25.04.2021
      Chị khẽ hích vai tôi ra hiệu phải kiên trì bám trụ trong cuộc nhậu tơi bời kéo dài mười sáu tiếng đồng hồ chưa có dấu hiệu kết thúc, do chồng chị- người đàn ông tuyệt hảo, người đàn ông toàn năng, người đàn ông hết sảy… đứng ra tổ chức.             Ông […]
    • Đò ơi! 25.04.2021
      Ngư­ời lái đò cắm sào đẩy con thuyền tiến thêm chừng một sải nước rồi nhảy xuống, neo thuyền vào một gốc cây bần mọc chìa ra ngoài mé nước. Nắng chư­a tắt hẳn, hãy còn vài giọt bấu víu trên những ngọn cây bần. Phía bên kia sông, một dải nước sáng vàng lấp […]
    • Truyện tình thảm thiết toàn T 25.04.2021
      Trần Thị Thu Thủy tên thật Trần Thị Thỏ, trú tại thôn Tám, Trảng Tranh, Tỉnh Thừa Thiên. Thủa thiếu thời, trí tuệ thì thường thôi, tuy thế, tính Thủy thật thà, thủ thỉ thù thì, thỏn thà thỏn thẻn, thật thương! Tới tuổi trăng tròn, Thủy tròn trặn, tư­ơi tắn, trắng trẻo, tay tròn […] […]
    • Đợi đến mùa hoa phượng 25.04.2021
      Em không thể chờ anh Mùa hoa phượng còn xa Xa hơn một đời người Em không thể chờ anh (Thơ của một nhân vật trong truyện) Vẫn ông hiệu trưởng gõ cửa nhà chị vào lúc khuya khoắt thế này. Trên tay cầm xị rư­ợu sắn, ông chui qua tấm cửa liếp, đứng giữa […]
    • Bốn mươi chín cây cơm nguội 25.04.2021
      Chỉ bước khoảng vài mươi bước chân, từ cái cổng sắt gỉ của một người bạn gái, chị đã giật mình nhận ra sai lầm của mình. Tại sao lại ngang nhiên rảo bước trên d­ờng m­a vào lúc gà sắp gáy nh­ư thế này? – Chị đứng khựng lại, ngoái cổ về phía sau […]
  • Khách trực tuyến

NHẠC SĨ MẠNH CHIẾN, CHÁY MÃI NGỌN LỬA ĐAM MÊ


NGUYỄN LÊ – HÀ AN

Nói đến nhạc sỹ Trần Mạnh Chiến không thể không nhắc đến nhạc phẩm “Tìm về nơi ấy” (Đạt giải A Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, năm 1994), “Nơi ấy quê mình” (Huy chương Bạc Hội diễn ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc năm 2001 tại Đắc Lắc). Hiện ông đang sở hữu một gia tài âm nhạc hơn 100 tác phẩm đã được in và phát hành. Người ta dễ dàng nhận thấy những âm hưởng Dân ca xứ Nghệ trào dâng trong những tác phẩm của ông.

Tuyển tập “Lửa trái tim” của nhạc sỹ Trần Mạnh Chiến được nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo viết lời tựa và đánh giá cao.

Tuyển tập “Lửa trái tim” của nhạc sỹ Trần Mạnh Chiến được nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo viết lời tựa và đánh giá cao.

Chất liệu dân gian đã được ông khai thác, tạo nên giai điệu mượt mà, tan chảy trong mỗi ca từ, nhịp phách. Ông bảo: “Dân ca là tài sản chung, ai khai thác được nhiều và sử dụng khéo léo thì người đó thành công. Phải lấy cho được cái tinh hoa của người xưa dựa trên cái nhìn sâu sắc, mới mẻ của con người thời đại mới”.

Cuộc gặp giữa Nhạc sỹ Trần Mạnh Chiến và tôi tuy không hẹn trước nhưng diễn ra thân thiện, cởi mở. Bởi, chính tình yêu cháy bỏng dành cho dân ca trong ông như ngọn lửa ấm nồng khiến cuộc gặp gỡ trở nên thân tình…

Đau đáu Nỗi niềm
Tôi ngỏ ý muốn nghe ông chia sẻ về niềm đam mê và những trăn trở về Dân ca ví, dặm xứ Nghệ. Như

Nhạc sỹ Trần Mạnh Chiến
Nhạc sỹ Trần Mạnh Chiến

được khơi dòng, ông nói về dân ca với tất cả sự say mê… Tôi có cảm giác, với ông, Dân ca ví, dặm như là hơi thở, là mạch nguồn xuyên suốt cuộc đời, chỉ cần chạm đến sẽ tự nhiên tuôn trào. Quê ông ở Nghi Xuân – Hà Tĩnh, nơi đêm ngày lao xao nhịp sóng biển vỗ bờ. Cái nôi văn hóa Lam Hồng ấy từ ngàn xưa cho đến ngàn sau vẫn đằm thắm đậm đà tình đất, tình người, từ thuở Nguyễn Du viết Truyện Kiều đến “Ông tổ ca trù” Nguyễn Công Trứ và biết bao danh nhân được lưu danh sử sách. Nhạc sỹ Trần Mạnh Chiến như một nhánh sông nhỏ của mạch nguồn văn hóa đó. Trong câu chuyện ông nhắc mãi mình là người may mắn. May mắn vì được sinh ra và lớn lên trong cái nôi giàu truyền thống; may mắn được thừa hưởng kho tàng dân ca ví, dặm vô cùng giá trị của quê hương để làm chất liệu xuyên suốt sự nghiệp sáng tác của mình; may mắn vì có một người cha tuyệt vời. Ông bảo: “Cha ông là một thợ may, nhà nghèo nhưng ham văn nghệ và hát rất hay. Cha đánh trống giỏi, thường xuyên đi hát bội (hát tuồng). Cha là người định hướng cho tôi theo con đường nghệ thuật từ rất sớm”. 17 tuổi, Trần Mạnh Chiến gia nhập Đoàn Văn công Hà Tĩnh với vai trò vừa là diễn viên, vừa là nhạc công. Năm 1967, ông tốt nghiệp Trung cấp Vi-ô-lông sau đó trở về đoàn tiếp tục biểu diễn, giảng dạy và nghiên cứu. Mỗi đợt đi diễn ở cơ sở, ông thường lân la hỏi chuyện những người già, những người am hiểu về dân ca để tìm hiểu, ghi chép. Càng đi sâu nghiên cứu về dân ca ví, dặm ông càng đắm say trước vẻ đẹp của ca từ và giai điệu vừa giản dị, trong sáng vừa sâu sắc, tinh túy. Để thỏa niềm đam mê, ông tiếp tục học Đại học Văn hóa Hà Nội, chuyên ngành Sáng tác – Lý luận nhằm khai thác tốt hơn giá trị nghệ thuật dân gian. Trải qua nhiều chức vụ, vị trí khác nhau, khi là nhạc công, diễn viên, biên kịch, khi là giảng viên Trường Cao đẳng Văn hóa – Nghệ thuật Hà Tĩnh và Nghệ Tĩnh, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Thông tin và Triển lãm Hà Tĩnh… ông nhận thấy mình là người có nhiều duyên nợ với dân ca.

Ông vui mừng khi biết Dân ca ví, dặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong dòng xúc cảm của một nghệ sỹ suốt đời đau đáu, tâm huyết với dân ca, bỗng giọng ông chùng xuống: “Vui đó nhưng cũng lo lắng lắm đó!”. Bằng mọi cách chúng ta phải bảo tồn và phát triển nó, phải làm cho nó đẹp hơn, phù hợp hơn với cuộc sống đương đại. Không còn những phường vải, phường củi, cỏ nhưng vẫn còn đó những công nhân dệt vải, những trang trại chăn bò cơ mà? Họ không thể vừa hát vừa làm như người xưa nhưng sau những giờ lao động mệt mỏi họ có thể cất cao tiếng hát. Phải làm sao để sau khi được vinh danh, chúng ta đi đến bất cứ làng quê nào, trường học nào, cơ quan nào cũng được nghe những làn điệu dân ca da diết chứ không chỉ đơn thuần là sân khấu hóa? Phải làm sao để thế hệ trẻ nhận thức và yêu mến dân ca như là báu vật? Trách nhiệm của chính quyền địa phương mà trực tiếp là ngành Văn hóa trong công tác bảo tồn phát huy di sản văn hóa là rất lớn. Thực tế hiện nay, hệ thống mạng lưới các CLB văn hóa dân gian ở cơ sở rất nhiều nhưng hiệu quả sinh hoạt chưa cao. Sau lũy tre làng kia vẫn rất nhiều cụ ông, cụ bà hát dân ca và truyền dạy cho con cháu, nhiều nam thanh, nữ tú có giọng ca mượt mà lắm. Nhưng chính quyền địa phương đã có chính sách gì để hỗ trợ và khích lệ họ chưa? Ít lắm. Gần như họ phải bỏ tiền túi ra để sinh hoạt, để thỏa niềm đam mê. Và bao giờ thì dân ca trở thành môn học chính trong trường học? Câu hỏi ấy cứ đeo đẳng ông…
Người khởi xướng 
Ông không nhớ nổi mình đã đặt chân đến bao làng quê, gặp gỡ bao nhiêu nghệ nhân. Mỗi chuyến đi là một lần trải nghiệm với những cung bậc cảm xúc khác nhau, khơi gợi trong lòng người nghệ sỹ bao điều nghĩ suy, trăn trở. Có lần đi diễn ở một lâm trường ở khu vực miền Tây xứ Nghệ, ông thấy cảnh công nhân vừa hò vừa kéo xe gỗ. Vốn là người am hiểu về dân ca, lại tận mắt chứng kiến ý nghĩa to lớn của dân ca đang sống trọn vẹn, đúng nghĩa trong đời sống người dân, cổ vũ tinh thần lao động và ông tự đặt câu hỏi “sao không phát triển nó lên?”. Từ ý tưởng mơ hồ đó, sau nhiều đêm trằn trọc suy nghĩ ông nhận thấy điệu hò xứ Nghệ rất độc đáo, có giá trị biểu cảm cao. Vùng quê nào, ngành nghề nào cũng có điệu hò riêng. Từ đó ông lên kế hoạch xây dựng chương trình “Liên hoan nối những câu hò Bắc miền Trung”. Ông lặn lội khắp 6 tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế để tìm hiểu đặc trưng của mỗi một điệu hò. Ban đầu, những người làm công tác quản lý văn hóa ở các tỉnh đều băn khoăn vì sợ nhàm chán. Sau nhiều lần họp bàn rồi đi đến thống nhất dành 2/3 thời gian để biểu diễn những điệu hò cổ, còn 1/3 dung lượng chương trình là những bài hát được phát triển trên nền điệu hò. Sau 4 năm “thai nghén”, ông hoàn thành báo cáo trình với Cục Văn hóa cơ sở – Bộ Văn hóa, được lãnh đạo cục phê duyệt và cấp kinh phí tổ chức. Chương trình đầu tiên được tổ chức vào năm 2002 thành công ngoài mong đợi, được đánh giá là mâm cỗ âm nhạc phong phú nhất để những người hoạt động nghệ thuật thỏa sức thưởng thức, cảm nhận. Đến nay, qua 5 đợt  tổ chức, liên hoan nối những câu hò Bắc miền Trung đã trở thành nét văn hóa độc đáo của khu vực. Để mỗi lần nhắc đến Bắc miền Trung, người ta biết đến “Liên hoan nối những câu hò” cũng như Nam bộ có “Hẹn hò chín dòng sông”, Tây Nguyên có “Tháng Ba Tây Nguyên”… Ông vui mừng cho biết Bộ đang có dự định nâng tầm chương trình lên quy mô toàn quốc. Tôi đọc được niềm hạnh phúc ngời lên trong ánh mắt hiền từ của ông. Nhưng với Trần Mạnh Chiến, hạnh phúc lớn nhất của ông là điệu hò quê hương đã có sức lan tỏa mãnh liệt, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị tốt đẹp của ông cha.
Những cung bậc cảm xúc
Nói đến nhạc sỹ Trần Minh Chiến không thể không nhắc đến nhạc phẩm “Tìm về nơi ấy” (Đạt giải A Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, năm 1994), “Nơi ấy quê mình” (Huy chương Bạc Hội diễn ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc năm 2001 tại Đắc Lắc). Hiện ông đang sở hữu một gia tài âm nhạc hơn 100 tác phẩm đã được in và phát hành. Người ta dễ dàng nhận thấy những âm hưởng Dân ca xứ Nghệ trào dâng trong những tác phẩm của ông. Chất liệu dân gian đã được ông khai thác, tạo nên giai điệu mượt mà, tan chảy trong mỗi ca từ, nhịp phách. Ông bảo: “Dân ca là tài sản chung, ai khai thác được nhiều và sử dụng khéo léo thì người đó thành công. Phải lấy cho được cái tinh hoa của người xưa dựa trên cái nhìn sâu sắc, mới mẻ của con người thời đại mới”.
Mỗi một nhạc phẩm là một đứa con tinh thần được sinh ra trong suốt thời gian dài nhọc nhằn thai nghén. Nhạc phẩm “Bác Hồ” được sáng tác để hưởng ứng phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh năm 2010 và đạt giải Đặc biệt là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chính trị và cảm xúc chín muồi của người nghệ sỹ. Bằng tình cảm và lòng tôn kính vị Cha già dân tộc, tác phẩm của ông đã đưa hình ảnh của Bác – một con người giản dị, mộc mạc, chân lội bùn, tay vác cuốc đến với công chúng một cách tự nhiên như bao người dân xứ Nghệ khác. Nói rồi, ông cất cao tiếng hát khiến tôi lặng người, giọng hát ông mượt và ấm đến lạ kỳ. Dường như, chất giọng ấy, mạch nguồn cảm xúc ấy được xuất khởi từ sâu trong lòng đất quê hương… Thế mới biết thẳm sâu trái tim người nghệ sỹ ấy, ngọn lửa đam mê dành cho câu hát quê hương đang rực cháy đến tận cùng.

Nguồn: Báo Nghệ An.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: