• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TEX 07.11.2018
      123
    • Phùng Gia Lộc và Nguyên Ngọc 08.09.2018
      ĐÕ NGỌC THỐNG Thế là đúng 30 năm tính từ khi bài kí “Cái đêm hôm ấy đêm gì” (1988) của Phùng Gia Lộc (PGL) xuất hiện trên tờ Văn nghệ. Ngày ấy nhà văn Nguyên Ngọc làm Tổng biên … Tiếp tục đọc →
    • Tâm sự vô lối của kẻ vô lối từ trường Viết văn Nguyễn Du 29.08.2018
      Vũ Gia Hà Tôi viết những dòng này gửi đến các bạn có ý muốn theo đuổi văn chương, báo chí. Những tâm sự này, tôi viết khi chuẩn bị ra trường vào hồi tháng 6 năm 2013, được cả … Tiếp tục đọc →
    • DƯƠNG TƯỜNG, BẢN NHÁP CHIỀU TƠ LIỄU 28.08.2018
      Nguyễn Đức Tùng Trong khi chúng ta quay đi, thế giới thay đổi. Những liên kết nhảy vọt trong thơ Dương Tường tạo ra các ảo ảnh. Đó là chuyển động nhanh từ một hình ảnh này đến hình ảnh … Tiếp tục đọc →
    • LỜI BẠT NHẠC SĨ NGUYỄN VIỆT ĐỨC 23.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Nói đến Nguyễn Việt Đức là nhớ đến một nhạc sĩ thời đương đại, thời của chúng tôi. Hồi những năm 80 thế kỷ trước, cái người bộ đội Phòng không – Không quân yêu văn nghệ … Tiếp tục đọc →
    • Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam 21.08.2018
      THẠCH CẦM Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam Phần I : Ngâm Thơ I.                   Xuất xứ từ “ngâm ” và những cụm từ liên quang “ngâm nga, ngâm vịnh, ngâm thơ “. 1.     Ngâm – 吟 là từ Hán Việt. Có nghĩa … Tiếp tục đọc →
    • TÍNH ĐẶC SẮC CỦA ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG HUẾ 21.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO – VIỆT ĐỨC NTT – Hơn 26 năm trước, có một cuộc hội thảo về Di sản văn hóa phi vật thể vùng Huế do UNESCO tổ chức tại Huế. Nhận lời mời của bà Giám đốc UNESCO, … Tiếp tục đọc →
    • Trần Tiến âm nhạc là ngẫu hứng 19.08.2018
      HỒ VŨ KHÁNH LINH Âm nhạc là cuộc sống Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật … Tiếp tục đọc →
    • ĐÊM NHẠC NGUYỄN TRỌNG TẠO VỚI GIÁNG SON “CỎ VÀ MƯA” 14.08.2018
      NGUYỄN TRUNG HỢI Nhà thơ, nhạc sĩ đa tài, đa tình Nguyễn Trọng Tạo, người con của quê hương xứ Nghệ, có thể nói anh là một người rất hiếm của Việt Nam vừa nhà thơ, vừa là nhạc sĩ. … Tiếp tục đọc →
    • Nguyễn Trọng Tạo lại hát khúc sông quê 11.08.2018
      NGUYỄN THỤY KHA (Người Lao Động, 05/08/18 04:00 GMT+71) Một việc ngỡ không thể ở một người vừa bị đột quỵ đúng nửa năm trời lại trở thành có thể: Tạo lại khởi sự một đêm thơ nhạc của mình … Tiếp tục đọc →
  • RSS Blog Quê Choa

    • Quê Choa chí dị 25.04.2021
      1. Đài thôn thông báo: A lô a lô… chiều ngày 16 tháng 5 năm 1965 em Ngô Thị Lý học sinh lớp 10 đã thắt cổ tự tử. Em Lý chết vì mắc bệnh hoang tưởng, quá sợ bị người ta hiếp. Qua vụ việc này thôn yêu cầu các gia đình có con […]
    • Tiếng kèn trompet 25.04.2021
      “ Xin hát về bạn bè tôi Những người sống vì mọi người…” (Lời một khúc ca) Khi đó anh ngư­ớc lên, ngơ ngác tr­ước. Mênh mông cát trắng. Em chỉ đứng cách anh có một quãng, sau một mô cát cao, thế mà anh chẳng thấy. Anh đi. Rồi chạy. Nhìn bóng anh cuống quýt […]
    • Đường đời không lối rẽ 25.04.2021
      Hai mươi năm trước tôi làm ở tạp chí Cửa Việt, tờ văn nghệ địa phương thôi nhưng được cả nước biết tới, thích lắm, tự hào nữa. Trước tết khoảng hai tháng bao giờ tôi cũng mò ra Hà Nội, vừa moi bài vở vửa tận hưởng mùa lá rụng và nhấm nháp chút […]
    • Những giấc mơ phải gió 25.04.2021
      Có hơn chín ngàn đêm tôi mơ thấy nàng. Khi nàng chỉ thoáng qua trong giấc mơ phù phiếm nào đó, khi nàng là nhân vật chính trong giấc mơ thật ly kỳ hấp dẫn giật gân kiểu truyện trinh thám An Nam chẳng may tôi đọc được, hoặc một giấc mơ thật ai oán […]
    • Vọng trắng 25.04.2021
      Đêm suông buông lạnh người đâu Vu vơ hương đã nhạt màu tìm chi…? (Thơ Trần Anh Thái)             Năm m­ười sáu tuổi chị tôi đẹp nhất làng Đông. Đến năm chị tôi hai mươi sáu tuổi, làng Đông vẫn không ai đẹp hơn. Tuổi ấy ở quê tôi coi như­ đã ế chồng. Thế mà […]
    • Người đàn bà đau đớn 25.04.2021
      Chị khẽ hích vai tôi ra hiệu phải kiên trì bám trụ trong cuộc nhậu tơi bời kéo dài mười sáu tiếng đồng hồ chưa có dấu hiệu kết thúc, do chồng chị- người đàn ông tuyệt hảo, người đàn ông toàn năng, người đàn ông hết sảy… đứng ra tổ chức.             Ông […]
    • Đò ơi! 25.04.2021
      Ngư­ời lái đò cắm sào đẩy con thuyền tiến thêm chừng một sải nước rồi nhảy xuống, neo thuyền vào một gốc cây bần mọc chìa ra ngoài mé nước. Nắng chư­a tắt hẳn, hãy còn vài giọt bấu víu trên những ngọn cây bần. Phía bên kia sông, một dải nước sáng vàng lấp […]
    • Truyện tình thảm thiết toàn T 25.04.2021
      Trần Thị Thu Thủy tên thật Trần Thị Thỏ, trú tại thôn Tám, Trảng Tranh, Tỉnh Thừa Thiên. Thủa thiếu thời, trí tuệ thì thường thôi, tuy thế, tính Thủy thật thà, thủ thỉ thù thì, thỏn thà thỏn thẻn, thật thương! Tới tuổi trăng tròn, Thủy tròn trặn, tư­ơi tắn, trắng trẻo, tay tròn […] […]
    • Đợi đến mùa hoa phượng 25.04.2021
      Em không thể chờ anh Mùa hoa phượng còn xa Xa hơn một đời người Em không thể chờ anh (Thơ của một nhân vật trong truyện) Vẫn ông hiệu trưởng gõ cửa nhà chị vào lúc khuya khoắt thế này. Trên tay cầm xị rư­ợu sắn, ông chui qua tấm cửa liếp, đứng giữa […]
    • Bốn mươi chín cây cơm nguội 25.04.2021
      Chỉ bước khoảng vài mươi bước chân, từ cái cổng sắt gỉ của một người bạn gái, chị đã giật mình nhận ra sai lầm của mình. Tại sao lại ngang nhiên rảo bước trên d­ờng m­a vào lúc gà sắp gáy nh­ư thế này? – Chị đứng khựng lại, ngoái cổ về phía sau […]
  • Khách trực tuyến

CAO XUÂN THƯỞNG: BẢO TỒN VÍ GIẶM PHẢI BẮT NHỊP ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN


Nhà thơ, Nghệ nhân dân gian Cao Xuân Thưởng.

Nhà thơ, Nghệ nhân dân gian Cao Xuân Thưởng.

NTT: Nhà thơ Cao Xuân Thưởng là bạn tuổi thơ của tôi ở làng. Khi tôi nhập ngũ, anh cũng khăn gói đi học Lâm nghiệp. Làm nghề rừng, còn đi học thêm ĐH Kinh tế. Nhưng cái máu văn nghệ thì phát từ nhỏ. Hát dân ca, làm thơ in 3 tập, 1 tập đoạt giải thưởng Hồ Xuân Hương, rồi viết các bản ca trù cho CLB ca trù huyện nhà. Anh cũng viết nhiều hoạt cảnh dân ca Nghệ Tĩnh và đoạt nhiều giải thưởng. Gần đây, được nhà nước phong là Nghệ nhân dân gian. Thấy có bài báo Nghệ An phỏng vấn anh, đưa lên đây khoe bạn mình chút xíu.

Bảo tồn ví, giặm phải bắt nhịp đời sống nhân dân

(Baonghean) – Sự kiện Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể đại diện của nhân loại đã trở thành dấu ấn văn hóa trọng đại, mang đến nhiều thuận lợi, đồng thời cũng đặt ra những thách thức trong lộ trình bảo tồn và phát huy vốn di sản ấy. PV Báo Nghệ An đã có cuộc trò chuyện với Nghệ nhân dân gian Cao Xuân Thưởng về vấn đề này.

–  Xin chúc mừng bác Cao Xuân Thưởng nhân bác vừa được đề nghị phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú. Sự ghi nhận ấy, hẳn được đổi bằng rất nhiều tâm huyết, trăn trở, yêu quý và có công giữ gìn, phát triển Dân ca xứ Nghệ của bác? 

– Cảm ơn bạn về lời chúc. Quả thực, khi nghe báo tin được đề nghị phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú, thì ngoài niềm vui là sự xúc động. Mấy chục năm tôi đến với Dân ca ví, giặm, sáng tác hàng trăm tác phẩm nhưng chưa bao giờ nghĩ đến việc mình làm để được phong tặng này kia. Tôi yêu Dân ca ví, giặm như điều không thể khác, bởi may mắn là được sinh ra và lớn lên trong gia đình nông dân chất phác nhưng say mê nghệ thuật vô cùng. Tuổi thơ tôi là tháng ngày theo chân cụ thân sinh đi hát ví, giặm, hát ca trù, hát tuồng… và cứ thế, dân ca thấm vào tâm hồn lúc nào không hay.

Đến tuổi đôi mươi là sinh viên trường Đại học Kinh tế Quốc dân, thì tôi bắt đầu có những sáng tác đầu tiên mang âm hưởng Dân ca ví, giặm. Càng viết, tôi càng nhận ra, nhân dân mình yêu ví, giặm vô cùng, họ thực sự “khát” những ca khúc, vở diễn nói lên tiếng lòng, thỏa mãn được ý chí, nguyện vọng, mong muốn của họ. Chất liệu ấy dồi dào lắm, chỉ cần tinh ý và đam mê là nắm bắt được, rồi chuyển tải vào ca từ. Tôi có những tác phẩm như “Khúc ca đồng ruộng”, “Trên bến sông quê”, “O Thất mất bò”, “Vợ chồng anh Khóa”… nhiều lần đạt giải A tại các kỳ hội diễn, liên hoan dân ca trong và ngoài tỉnh, đều lấy cảm hứng từ chất liệu thực tế quanh mình. Muốn người dân nhiệt tình, yêu dân ca như vậy, thì mình phải thể hiện tình yêu và lòng đam mê trước. Ở địa phương, hễ có việc gì cần là tôi sẵn sàng, có thể hát, có thể sáng tác, có thể đạo diễn chương trình, mọi việc chu đáo mà hoàn toàn không công xá, vụ lợi gì.

– Có thể nói, việc UNESCO vinh danh Dân ca ví, giặm là một thuận lợi để các CLB Dân ca tỉnh nhà phát triển, nhưng đồng thời cũng là thách thức không nhỏ đối với mục tiêu làm thế nào để bảo tồn dân ca ví giặm “đúng cách”. Bác có suy nghĩ như thế nào về điều này?

– Đúng là như vậy. Phải sáng suốt để nhìn thấy cả thuận lợi và thách thức, từ đó đề ra hướng đi phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lịch sử – xã hội. Thuận lợi là ở chỗ: việc công nhận dân ca ví, giặm là di sản văn hóa nhân loại đồng nghĩa với việc khẳng định Dân ca ví, giặm chưa bao giờ mất đi, nó vẫn sống trong lòng nhân dân xứ Nghệ; và sự công nhận ấy đã khơi dậy lòng tự hào, tình yêu quê hương, đất nước. Chưa có thống kê nào, nhưng tôi tin chắc rằng, trên các trang mạng, thời điểm Dân ca ví, giặm được vinh danh, hẳn giới trẻ xứ Nghệ nói riêng và giới trẻ cả nước nói chung cũng xôn xao về điều này và tất yếu là họ sẽ có những tìm hiểu và đưa ví, giặm lại gần với thế hệ trẻ hơn. Thuận lợi nữa là đối với các nhà quản lý văn hóa, họ có điểm tựa vững chắc để đề ra các đề án, dự án bảo tồn và phát huy di sản…

Về thách thức nhiều, thì như chúng ta biết,  cơn bão công nghệ thông tin và thế giới phẳng đặt ra cho người dân nhiều lựa chọn giải trí. Hơn nữa, môi trường diễn xướng ngày xưa như phường vải, phường củi, phường nón… không còn, thì đặt ra vấn đề cần làm thế nào để đưa Dân ca ví, giặm hòa vào đời sống đương đại, tạo cho nó môi trường diễn xướng mới mẻ, phù hợp với tâm lý người dân? Mặt khác, các sáng tác Dân ca ví, giặm mang hơi thở cuộc sống ngày nay còn thiếu, cần đến sự vào cuộc nhiệt tình, tâm huyết của các nhà văn, nhà thơ, nhạc sỹ, không thể dựa mãi vào các sáng tác cổ, bởi như thế thì các bạn trẻ làm sao hiểu được mà yêu! Theo tôi, bảo tồn và phát huy Dân ca ví, giặm đúng cách là phải bắt nhịp được nhu cầu của nhân dân, họ muốn gì, cần gì, làm thế nào để phù hợp với họ. Khó nhưng không phải không thể, ví dụ như tại sao chúng ta không thử in các đĩa karaoke về Dân ca ví, giặm để nhân dân có thêm lựa chọn giải trí?

– Đồng ý với nhận định của bác, rằng bảo tồn và phát huy dân ca đúng cách là phải bắt nhịp được nhu cầu của nhân dân. Sự bắt nhịp ấy, gần đây nhiều nhà quản lý và nghiên cứu văn hóa cũng đã đặt ra. Ví dụ như trong những hội thảo, tọa đàm về tương lai nào cho ví, giặm. Là người làm văn hóa ở cơ sở, bác nghĩ gì về tương lai ấy? 

-Tôi cho rằng tương lai nào cho ví, giặm cũng đều thuộc về nhân dân. Hàng trăm năm tồn tại trong lòng đời sống xứ Nghệ như một dấu ấn văn hóa đậm nét, thì dù có biến động đến đâu, ví, giặm cũng không thể mất đi được. Tuy nhiên, phải nhìn nhận thẳng thắn rằng nó cũng sẽ không trở lại đỉnh cao, thịnh vượng như trước đâu, bởi cuộc sống hiện đại cho nhân dân quá nhiều lựa chọn…

– Huyện Diễn Châu nói chung và xã Diễn Hoa nói riêng được đánh giá là địa phương có phong trào Dân ca ví, giặm rất mạnh. Được xem như là người vừa “khơi lửa” vừa “tiếp lửa” cho phong trào dân ca trên địa bàn, bác có những kinh nghiệm gì để đẩy mạnh, phát triển phong trào ở cơ sở?

– Mấy chục năm gắn bó với phong trào dân ca cơ sở, vui buồn nhiều, kỷ niệm lắm, nên nói về kinh nghiệm thì tôi đúc rút thế này: trước hết, phải có thái độ tôn trọng, yêu quý những người hát dân ca, đánh giá đúng những cống hiến của họ cho phong trào chung. Đừng bao giờ nghĩ rằng đi hát là chuyện đơn giản, chuyện giải trí đơn thuần. Đằng sau cuộc hát, họ còn có gia đình, con cái, công việc riêng chung… Vì yêu dân ca, vì phong trào tập thể, họ tạm gác lại để lên sân khấu, tốn thời gian và công sức lắm! Đôi khi chỉ một lời nói không đúng làm họ nguội đi niềm đam mê của mình.

Sau nữa, là chế độ đãi ngộ, để có một cuộc diễn ngắn trên sân khấu, các “ca sỹ, nhạc sỹ” nông dân phải tập luyện có khi cả tháng trời, rồi chưa kể trang phục, phấn son, loa đài… Cùng với đó là phải có người sáng tác và đạo diễn thật hay, thật nhuần nhuyễn. Khắp các địa phương trong tỉnh không thiếu người viết giỏi, hát giỏi, việc quan trọng là khơi gợi họ, thu hút họ. Như ở Diễn Châu, rất nhiều nghệ nhân dân ca hát hay mê mẩn dù ngoài đời họ chỉ là nông dân, tiểu thương… Với phong trào dân ca cơ sở, muốn mạnh, cần cả sự động viên, đầu tư cả về tinh thần lẫn vật chất.

– Vâng, xin cảm ơn bác về cuộc trò chuyện này. Chúc bác sức khỏe để tiếp tục nuôi dưỡng đam mê và cống hiến cho phong trào Dân ca ví, giặm tỉnh nhà!

T. Vinh – P. Chi (Thực hiện)

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: