• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TEX 07.11.2018
      123
    • Phùng Gia Lộc và Nguyên Ngọc 08.09.2018
      ĐÕ NGỌC THỐNG Thế là đúng 30 năm tính từ khi bài kí “Cái đêm hôm ấy đêm gì” (1988) của Phùng Gia Lộc (PGL) xuất hiện trên tờ Văn nghệ. Ngày ấy nhà văn Nguyên Ngọc làm Tổng biên … Tiếp tục đọc →
    • Tâm sự vô lối của kẻ vô lối từ trường Viết văn Nguyễn Du 29.08.2018
      Vũ Gia Hà Tôi viết những dòng này gửi đến các bạn có ý muốn theo đuổi văn chương, báo chí. Những tâm sự này, tôi viết khi chuẩn bị ra trường vào hồi tháng 6 năm 2013, được cả … Tiếp tục đọc →
    • DƯƠNG TƯỜNG, BẢN NHÁP CHIỀU TƠ LIỄU 28.08.2018
      Nguyễn Đức Tùng Trong khi chúng ta quay đi, thế giới thay đổi. Những liên kết nhảy vọt trong thơ Dương Tường tạo ra các ảo ảnh. Đó là chuyển động nhanh từ một hình ảnh này đến hình ảnh … Tiếp tục đọc →
    • LỜI BẠT NHẠC SĨ NGUYỄN VIỆT ĐỨC 23.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Nói đến Nguyễn Việt Đức là nhớ đến một nhạc sĩ thời đương đại, thời của chúng tôi. Hồi những năm 80 thế kỷ trước, cái người bộ đội Phòng không – Không quân yêu văn nghệ … Tiếp tục đọc →
    • Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam 21.08.2018
      THẠCH CẦM Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam Phần I : Ngâm Thơ I.                   Xuất xứ từ “ngâm ” và những cụm từ liên quang “ngâm nga, ngâm vịnh, ngâm thơ “. 1.     Ngâm – 吟 là từ Hán Việt. Có nghĩa … Tiếp tục đọc →
    • TÍNH ĐẶC SẮC CỦA ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG HUẾ 21.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO – VIỆT ĐỨC NTT – Hơn 26 năm trước, có một cuộc hội thảo về Di sản văn hóa phi vật thể vùng Huế do UNESCO tổ chức tại Huế. Nhận lời mời của bà Giám đốc UNESCO, … Tiếp tục đọc →
    • Trần Tiến âm nhạc là ngẫu hứng 19.08.2018
      HỒ VŨ KHÁNH LINH Âm nhạc là cuộc sống Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật … Tiếp tục đọc →
    • ĐÊM NHẠC NGUYỄN TRỌNG TẠO VỚI GIÁNG SON “CỎ VÀ MƯA” 14.08.2018
      NGUYỄN TRUNG HỢI Nhà thơ, nhạc sĩ đa tài, đa tình Nguyễn Trọng Tạo, người con của quê hương xứ Nghệ, có thể nói anh là một người rất hiếm của Việt Nam vừa nhà thơ, vừa là nhạc sĩ. … Tiếp tục đọc →
    • Nguyễn Trọng Tạo lại hát khúc sông quê 11.08.2018
      NGUYỄN THỤY KHA (Người Lao Động, 05/08/18 04:00 GMT+71) Một việc ngỡ không thể ở một người vừa bị đột quỵ đúng nửa năm trời lại trở thành có thể: Tạo lại khởi sự một đêm thơ nhạc của mình … Tiếp tục đọc →
  • RSS Blog Quê Choa

    • Quê Choa chí dị 25.04.2021
      1. Đài thôn thông báo: A lô a lô… chiều ngày 16 tháng 5 năm 1965 em Ngô Thị Lý học sinh lớp 10 đã thắt cổ tự tử. Em Lý chết vì mắc bệnh hoang tưởng, quá sợ bị người ta hiếp. Qua vụ việc này thôn yêu cầu các gia đình có con […]
    • Tiếng kèn trompet 25.04.2021
      “ Xin hát về bạn bè tôi Những người sống vì mọi người…” (Lời một khúc ca) Khi đó anh ngư­ớc lên, ngơ ngác tr­ước. Mênh mông cát trắng. Em chỉ đứng cách anh có một quãng, sau một mô cát cao, thế mà anh chẳng thấy. Anh đi. Rồi chạy. Nhìn bóng anh cuống quýt […]
    • Đường đời không lối rẽ 25.04.2021
      Hai mươi năm trước tôi làm ở tạp chí Cửa Việt, tờ văn nghệ địa phương thôi nhưng được cả nước biết tới, thích lắm, tự hào nữa. Trước tết khoảng hai tháng bao giờ tôi cũng mò ra Hà Nội, vừa moi bài vở vửa tận hưởng mùa lá rụng và nhấm nháp chút […]
    • Những giấc mơ phải gió 25.04.2021
      Có hơn chín ngàn đêm tôi mơ thấy nàng. Khi nàng chỉ thoáng qua trong giấc mơ phù phiếm nào đó, khi nàng là nhân vật chính trong giấc mơ thật ly kỳ hấp dẫn giật gân kiểu truyện trinh thám An Nam chẳng may tôi đọc được, hoặc một giấc mơ thật ai oán […]
    • Vọng trắng 25.04.2021
      Đêm suông buông lạnh người đâu Vu vơ hương đã nhạt màu tìm chi…? (Thơ Trần Anh Thái)             Năm m­ười sáu tuổi chị tôi đẹp nhất làng Đông. Đến năm chị tôi hai mươi sáu tuổi, làng Đông vẫn không ai đẹp hơn. Tuổi ấy ở quê tôi coi như­ đã ế chồng. Thế mà […]
    • Người đàn bà đau đớn 25.04.2021
      Chị khẽ hích vai tôi ra hiệu phải kiên trì bám trụ trong cuộc nhậu tơi bời kéo dài mười sáu tiếng đồng hồ chưa có dấu hiệu kết thúc, do chồng chị- người đàn ông tuyệt hảo, người đàn ông toàn năng, người đàn ông hết sảy… đứng ra tổ chức.             Ông […]
    • Đò ơi! 25.04.2021
      Ngư­ời lái đò cắm sào đẩy con thuyền tiến thêm chừng một sải nước rồi nhảy xuống, neo thuyền vào một gốc cây bần mọc chìa ra ngoài mé nước. Nắng chư­a tắt hẳn, hãy còn vài giọt bấu víu trên những ngọn cây bần. Phía bên kia sông, một dải nước sáng vàng lấp […]
    • Truyện tình thảm thiết toàn T 25.04.2021
      Trần Thị Thu Thủy tên thật Trần Thị Thỏ, trú tại thôn Tám, Trảng Tranh, Tỉnh Thừa Thiên. Thủa thiếu thời, trí tuệ thì thường thôi, tuy thế, tính Thủy thật thà, thủ thỉ thù thì, thỏn thà thỏn thẻn, thật thương! Tới tuổi trăng tròn, Thủy tròn trặn, tư­ơi tắn, trắng trẻo, tay tròn […] […]
    • Đợi đến mùa hoa phượng 25.04.2021
      Em không thể chờ anh Mùa hoa phượng còn xa Xa hơn một đời người Em không thể chờ anh (Thơ của một nhân vật trong truyện) Vẫn ông hiệu trưởng gõ cửa nhà chị vào lúc khuya khoắt thế này. Trên tay cầm xị rư­ợu sắn, ông chui qua tấm cửa liếp, đứng giữa […]
    • Bốn mươi chín cây cơm nguội 25.04.2021
      Chỉ bước khoảng vài mươi bước chân, từ cái cổng sắt gỉ của một người bạn gái, chị đã giật mình nhận ra sai lầm của mình. Tại sao lại ngang nhiên rảo bước trên d­ờng m­a vào lúc gà sắp gáy nh­ư thế này? – Chị đứng khựng lại, ngoái cổ về phía sau […]
  • Khách trực tuyến

BIẾT THÊM VỀ “MỪNG SINH NHẬT”


HOÀNG VĂN

Sinhnhat3 copyTổ chức Mừng Sinh Nhật, không rõ xuất xứ từ đâu. Chắc là chịu ảnh hưởng từ phương Tây. Được biết từ năm 353 sau Công nguyên, Đức Giáo Hoàng Libere chính thức tổ chức Noel tại Roma (Ý), ấn định ngày 25-12 hằng năm kỷ niệm ngày “Chúa ở cùng chúng ta”Emmanuel, từ NUEL là chữ cuối Emmanuel – nuel. Đấy là tư liệu mà tôi đã ghi lại về Kỷ niệm Ngày Chúa ra đời ở phương Tây. (Xem: Chuyện chép trước lễ Noel. Ghi chép của Xuân Ba. Tiền Phong CN, số 50, ngày 11-12-2003).

Còn ở phương Đông – châu Á, …và riêng nước ta thì sao?

Noel – 25-12 hàng năm, bên mình thường gọi là Ngày Chúa ra đời. Bên theo đạo thì gọi là Lễ Giáng Sinh (Jésus- Christ, hoặc Birth Christmas).

Tục lệ này chỉ có ở những người theo đạo Công giáo, và hằng năm lấy ngày 25-12 dương lịch làm lễ trọng để kỷ niệm.

Người theo đạo coi ngày 25-12 như ngày Tết ta của người mình. Dần dần, người theo đạo Phật và cả những người không theo đạo nào cũng hòa cùng không khí kỷ niệm Noel bên Công giáo. Có lẽ nhộn nhịp và vui chung ngày Noel đó, ở miền Bắc, chắc có từ thâp niên 70. Những năm cuối thế kỷ XX. Sang đầu thế kỷ XXI, thì không khí Noel trở thành ngày lễ chung cả nước. Nhất là những nam thanh nữ tú đều coi ngày Noel là ngày vui chung, không phân biệt bên đạo hay bên đời. Quan trọng nhất là đêm 24-12, cũng như bên mình – tối 30 Tết, đêm đón Giao thừa.

Từ thời kỳ Hùng Vương đến… “Như nước Đại Việt ta từ trước / vốn xưng nền văn hiến đã lâu…” , trải qua các triều đại : Ngô, Đinh, Lý, Trần, Lê, Nguyễn, đến ông vua cuối cùng – Hoàng đế Bảo Đại. Ông vua ở Triều đại nào của nước ta đã tổ chức Mừng Sinh Nhật cho mình?

Tôi nhớ có lần đọc một tư liệu nói về mừng ngày sinh vua Nguyễn Thánh Tổ – Phúc Đảm (1820-1840) niên hiệu Minh Mạng, thường gọi Vua Minh Mạng. Các quan to trong triều đình được mời tới dự. Có mặt ngày đó gồm các vị Phan Thanh Giản, Phan Đăng Quế,…Hai vị này chỉ vì quá lời trong bài tụng khánh – ca tụng nhân ngày sinh, đã bị vua phê là bài văn vô dụng!

Đúng như các văn sỹ xưa thường nói: “Dễ văn tế, khó văn bia”. Các vị trên nằm trong diện “Dễ văn tế…” đây.

Tìm hiểu mục này cũng là điều thú vị. Có thể tra cứu ở Google xem thế nào. Tôi gõ,… Google thì nhận ngay được lời hoan nghênh là: “Mục bạn cần tìm, rất lý thú. Cần sự hợp tác với bạn để làm mục này được phong phú thêm! …”. Chợt nghĩ, người ta đang cần tìm thì lại nói cần hợp tác! Chán quá đi mất? Như vậy, chưa có tư liệu nào để tham khảo về tổ chức lễ Mừng Sinh Nhật ở nước ta bắt đầu từ thời kỳ nào, năm nào, và ông vua nào,… hoặc có nhưng mình chưa được đọc?

Chắc ở nước ta chưa có tục lệ cả nước tổ chức Mừng Sinh Nhật vị vua nào? Thường dân ta chỉ lấy ngày mất là làm lễ trọng. Kể cả từ thời Hùng Vương, dân ta chỉ nhớ ngày 10-3 âm lịch hàng năm là ngày Giỗ Tổ. Từ xa xưa đã có câu: Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày Giỗ Tổ, mùng mười tháng ba (10 – 3).

Mãi tới năm 2007, Quốc hội nước ta mới có Nghị quyết, công bố chính thức lấy ngày 10-3 âm lịch hằng năm làm ngày Quốc Tổ, Quốc Giỗ.

Như các gia đình, cá nhân tự tổ chức Mừng Sinh Nhật thường là những người theo tục lệ của phương Tây. Nước ta có thể có từ cuối thế kỷ XIX, hoặc đầu thế kỷ XX (?). Thời kỳ đó nếu có, chỉ là trong phạm vi hẹp ở trong gia tộc, hoàng tộc trong “Cung vua, phủ chúa”, chứ không như ngày nay được mọi nhà, mọi con cháu thường tổ chức để kỷ niệm ngày sinh.

Nước ta đã giành được độc lập sau Cách mạng Tháng 8 năm 1945. Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Hà Nội. Chính phủ Lâm thời của Nước VNDCCH ra mắt quốc dân, đồng bào. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trịnh trọng tuyên bố với toàn thể đồng bào và thế giới rằng: “ …Chúng tôi, Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, trịnh trọng tuyên bố với thế giới rằng: Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập…”.

Vậy thời đại Hồ Chí Minh, “Vua” Hồ Chí Minh đã tổ chức Mừng Sinh Nhật vào năm nào? Tôi nhớ là năm 1946, ngày 19-5 là ngày sinh của Người. Lý do nào đây?

Thật ra, Bác Hồ đâu có nhớ ngày sinh, đến năm sinh của Bác, còn có những tranh luận. Chỉ đến khi có Mặt trận Việt Minh, chữ gọi tắt của “Việt Nam độc lập đồng minh hội”, được thành lập ngày 19-5-1941, rồi lấy ngày này là ngày sinh của Bác Hồ, vì Hồ Chí Minh sáng lập ra Mặt trận này. Một nguyên thủ của một quốc gia độc lập, cũng cần được Nhà nước ta ghi nhớ ngày sinh của Người.

Xin đọc lại một đoạn sau, do thư ký của Bác – ông Vũ Đình Huỳnh, ghi lại vào năm 1946. (Cụ Vũ Đình Huỳnh, thân phụ nhà văn Vũ Thư Hiên với tác phẩm “Đêm giữa ban ngày”. Xuất bản năm 2000 (?) ở nước ngoài).

“…Sáng 18-5, Bác bước vào phòng tôi, bảo:

– Này, chú thông báo cho các vị trong Chính phủ biết ngày mai sinh nhật tôi. Đừng quên gọi các cháu thiếu nhi đến chơi với tôi nhé!

Tôi sửng sốt nhìn Bác. Con người rất mực khiêm tốn, thế mà đùng chỉ thị cho tôi tổ chức sinh nhật cho chính mình. Tôi toan hỏi Bác, nhưng Bác đã quay ra. Dừng lại ở cửa, Bác dặn thêm.

– Báo cho các anh ở Trung ương và các đoàn thể biết luôn mai kỷ niệm sinh nhật tôi.

– Tôi gọi dây nói đi các nơi bàn về tổ chức sinh nhật Bác. Những nơi cần báo mà không có dây nói thì phải cử người đi đến tận nơi. Mọi người cằn nhằn với tôi về chuyện nước đến chân mới nhảy. Anh Trường Chinh cho rằng tôi đã được biết sinh nhật Bác mà không nói trước. Tuy nhiên, rồi người nọ báo thêm người kia, cho nên cả những người tôi quên rồi cũng được biết vào chiều 18-5.

– Hôm sau, cả Hà Nội sáng lên màu cờ, biểu ngữ nói lên ý chí giành độc lập và chúc mừng Bác. Nhìn ra ngoài đường, tôi thấy anh em thợ điện tíu tít bắc thang chăng đèn kết hoa. Lễ mừng sinh nhật Bác tổ chức tối hôm đó, tại Bắc Bộ phủ. Không khí ngày hội chảy tràn trên phố phường, tới tận hang cùng ngõ hẻm. Từng đoàn người biểu tình tuần hành trên các đường trung tâm hô vang khẩu hiệu chúc thọ Bác và các khẩu hiệu cách mạng khác. Các cháu thiếu nhi ăn mặc quần áo đẹp, gõ trống ếch ca hát quanh Bắc Bộ phủ.

Cùng ngày hôm đó, vào buổi tối, tôi có nhiệm vụ phải tổ chức đón tiếp Cao ủy Đác-giăng-li-ơ và ông Xanh-tơ-ni, cũng tại Bắc Bộ phủ. Đác-giăng-li-ơ từ Hải Phòng lên, Xanh-tơ-ni ở sẵn Hà Nội, hai người sẽ tới chào xã giao Hồ Chủ tịch. Thì ra Bác đã tính toán trước tất cả. Nếu họ đến mà không có sự đón tiếp nồng nhiệt thì không ra sao, sẽ có hại cho mối quan hệ vốn dĩ đã căng thẳng. Nhưng nếu phải đón tiếp họ tưng bừng thì mình lép vế quá. Thế là ngày sinh nhật Bác được thông báo.

Đác-giăng-li-ơ và Xanh-tơ-ni tới Bắc Bộ phủ với gương mặt rạng rỡ. Chắc hẳn ông đô đốc nghĩ rằng không khí hội hè ở Hà Nội mà ông thấy là dành cho ông. Ở Bắc Bộ phủ, họ gặp nhiều quan chức cao cấp của Chính phủ Việt Nam hơn là cuộc đón tiếp bình thường, có cả các cháu thiếu nhi vẫy cờ hoa. Cuộc thăm viếng xã giao vô hình chung biến thành cuộc đến chúc mừng nhân ngày sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Điều mà tôi tin là đối với Bác, ngày sinh của mình cũng phải là một ngày phục vụ lợi ích của cách mạng”. (Xem Vũ Đình Huỳnh: Tháng Tám cờ bay. Hồi ký, tuần báo Văn Nghệ, tháng 10 -1993).

Đọc đoạn Hồi ký trên, ta biết rõ thêm tầm nhìn của Bác Hồ, vì sao lại nhắc ông Huỳnh: “Này, chú thông báo cho các vị trong Chính phủ biết ngày mai sinh nhật tôi”. Sau sự kiện này, ông Huỳnh mới hiểu rõ vì sao Bác lại nhắc ông “…ngày mai sinh nhật tôi”, để sau đó ông Huỳnh viết rằng: “Điều mà tôi tin là đối với Bác, ngày sinh của mình cũng phải là một ngày phục vụ lợi ích cách mạng”.

Như vậy lễ Mừng Sinh Nhật “Vua” Hồ Chí Minh được tổ chức trọng thể từ năm 1946. Từ đó hằng năm, ngày 19-5 là ngày mà Nhà nước ta ghi nhận chính thức – ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ngày nay, các con cháu của Bác Hồ và các thế hệ tiếp nối đều có ý thức nhớ ngày sinh của mình và tổ chức Mừng Sinh Nhật. Nhất là những gia đình ở các trung tâm thành phố lớn nhỏ trong nước. Vùng xa xôi, hẻo lánh, miền núi chắc chưa phải là phổ biến trong mọi gia đình.

Biết thêm về Mừng Sinh Nhật, nếu ngược thời gian tìm hiểu “đề tài” này cũng là điều thú vị!

Láng Hạ, ngày Đông chí – 2013.

* E-mail: < hoangvandzu@gmail.com >

* Tel. : 04 / 3853.1802 – 01659.608.732

* Home : P408, 111 Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: