BÙI VĂN KHA “GIỮA YÊU VÀ”


(Đọc tập thơ GIỮA YÊU VÀ của Bùi văn Kha) 

PHÙNG KHÁNH

Nhà thơ Bùi Văn Kha - Ảnh: NTT.

Nhà thơ Bùi Văn Kha – Ảnh: NTT.

Tháng 9 năm 2012, Bùi Văn Kha tặng tôi tập thơ GIỮA YÊU VÀ của anh. Thi thoảng tôi đọc. Đọc chậm rãi. Đến nay tháng 10 năm 2013 một năm trôi qua, tôi bỗng nhận ra thơ Bùi Văn Kha không dễ đọc. Nó là loại thơ không dành cho ai lười suy nghĩ.

Đúng vậy, đọc thơ Kha là phải ngẫm, phải suy. Ngẫm suy ngay từ cái tên của tập thơ. Theo ý riêng tôi thơ anh mang nặng tính triết lý. Đó là nét riêng của thơ Kha ở tập thơ này. Đề từ cho tập thơ là cặp lục bát: “Nẻo gần cho tới chốn xa/ Những người tốt sống quanh ta hơi nhiều”. Qua kinh nghiệm sống, Kha thấy vậy và nó đúng là như vậy. (hai nghìn năm trăm năm trước, Mạnh Tử cũng cho rằng Người có tính bản thiện).

Trong tập có 39 bài thơ. Mỗi bài là một nỗi niềm khiến ta phải suy tư cùng tác giả. Tôi thích một số bài. Bài thứ nhất: Tôi Như. Ở đây Kha đã hòa nhập vào cộng đồng và ví mình như “chiếc lá”, như “con cá”, như “chú ngựa thồ” cực nhọc vất vả kiếm sống và cuối cùng như “ánh sao mờ”. Vâng là gì thì là nhưng Kha vẫn là Kha và ta hiểu Kha hơn, bơ vơ, thân phận. Bài thứ hai: Đêm. Thường người ta sợ đêm tối. Vậy mà Kha, thật lạ lung: “Tôi tin cậy gửi mình vào đêm tối”. Thật là vô lý. Nhưng qua dẫn giải thì lại là lý lẽ chấp nhận được: “Tôi trở lại chính mình khi mặt trời đã tắt” bởi vì “đêm xóa dần những giả dối đớn hèn khoác hoa mỹ ngụy trang” có lẽ anh hiểu rằng “Đêm bình đẳng cộng đồng, đêm thành thật màu đen”. Ý tưởng lạ. Nhưng đúng là như vậy. Vua cũng như dân trong đêm tối thôi mà. Bài thứ ba: Thưa Cha. Đây là bài chứa nhiều suy tưởng và những câu hỏi không lời giải đáp, cứ thế nó neo vào bạn đọc để rồi day dứt cùng thơ. Mặc dù Kha biết lũ trẻ thế hệ sau anh có khôn hơn, lang thang trên Mạng Internet thì rất giỏi nhưng lại thờ ơ với lịch sử và truyền thống nước nhà: “Cha trao lại cho con quê hương dù cha không còn nữa/ Nhưng sau con hai thế hệ đã trưởng thành/ Cha tin cậy ở con sao con không có lòng tin ấy nhỉ”. Có lẽ đấy là những lời tâm huyết của Kha sau đấy được khẳng định rõ ràng trong bài Tụng Ca: “Lời chắt lọc bay ra từ tim óc/Có làm người thấu hiểu được tôi không” chứa đựng đầy những băn khoăn.

     Hình như ở Kha còn có cái gì đó, nỗi niềm nào đó còn ẩn giấu đâu đây khiến cho anh cảm thấy: “Có cái gì rất chung chiêng/ Mơ hồ đâu đó dành riêng cho mình” – (Mơ Hồ). Do đó đã có lúc anh không hiểu mình và mọi người là ai và hỏi: “Ta là ai?/ Người là ai?” – (Hay Y). Và Kha hỏi trăng rồi tự vấn: “Trăng ơi, ta ơi, đi đâu, đi đâu” – (Vầng trăng bạch ngọc). Thế rồi anh tự ví mình: “Tôi như một ánh sao mờ/ Giữa miền sáng tối bơ vơ đêm trường” – 9Tôi như0. Nói vậy thôi thực tế anh vẫn tỉnh táo lắm, vẫn đau đáu một ước mong khác hẳn ước vọng của lớp cha ông: “Khát vọng đời cha: Ấm no độc lập/ Con cần thêm: Dân chủ tự do”. Bởi vì đối với con người thì ấm no độc lập chưa đủ mà phải có cái quyền làm người, quyền con người. Đó là nỗi khát khao không chỉ ở Kha mà ở tất cả mọi người.

     Cha đi chiến đấu hi sinh để giành ấm no độc lập. Nhưng con sang thời kỳ mà trước đó khi đã cùng bên cha một giai đoạn cuối cùng thì cái nhu cầu cao hơn ngoài ấm no độc lập thì với tính triệt để cá nhân cơ sở phải là dân chủ tự do. Thời đại, vì thế bắt buộc con phải “hơn”cha. Các cụ xưa bảo “con hơn cha, nhà có phúc”, cũng nói “con hơn cha là nhà có nóc”. Vậy mà Bùi Văn Kha lại đặt vấn đề: “Liệu con hơn cha nóc nhà ra sao nhỉ/ Cánh đồng cha xưa giờ thóc xuất năm châu/ nhưng con biết những lớp người kế tiếp/ Trên cánh đồng sinh thái có cần trâu!?”. Tùy bạn đọc tìm câu trả lời về “nóc nhà” mà bài thơ đưa ra.

     Đọc thơ Bùi Văn Kha là suy ngẫmđể thấu hết nỗi niềm, tâm can và một chút cảm thông chia sẻ. húc cho anh tiếp tục tìm tòi trên con đường nặng gánh thi ca.

Tháng 10/2013

P.K

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s