MỖI NĂM ĐẾN HÈ LÒNG MAN MÁC BUỒN…


NGUYỄN ĐẶNG MỪNG

Lê Giồng tại BV Ung Bướu  TPHCM (28-5-2013)

Lê Giồng tại BV Ung Bướu
TPHCM (28-5-2013)

Tôi về thăm Giồng ở làng Xuân An năm 1978. Ngôi nhà tranh bên sông Thạch Hãn, Giồng đang chống nạng đứng nắn nót từng chữ lên ‘bảng đen’, là miếng ván ép được đóng lên vách… ván, những chữ a, b, c thật đẹp. Khoảng chục đứa trẻ đang ê a đọc theo thầy.

Thấy tôi, Giồng lặng đi một chặp, nhìn tôi rồi nhìn xuống cái chân cụt của mình. Giồng nói lớn, “Bữa ni thầy có khách, cho các em về sớm”. Đám trẻ reo hò chạy về nhà hết. Còn lại hai đứa. Không khí lạnh ngắt của mùa đông làng quê áo não làm sao. Tôi ôm bạn mà khóc, hai đứa cứ hưng hức một ngôn ngữ thầm thì, kỳ lạ, nuốt nỗi đau uất nghẹn vào lòng. 

Giồng bị thương tháng 3 năm 1975 ở Quảng Trị, được đưa vào bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Huế, cưa mất một chân ngang đầu gối. Đang điều trị lại phải chuyển vào bệnh viện Duy Tân Đà Nẵng. Rồi bệnh viện cũng bị giải tán, tất cả thương bệnh binh đều phải về quê “tiếp tục điều trị” với… gia đình. Giồng được em gái đưa về quê, gần sáu tháng vết thương mới lành hẳn. Ơn trời, không bị nhiễm trùng.

Giồng cụt chân không ra đồng được, đành mở lớp dạy con cháu trong làng. Gia đình học trò cũng nghèo như ‘thầy’, nên ai cho chi lấy nấy, khi thúng lúa, thúng khoai, khi mớ cá, mớ rau. Đang dạy mà có người cần qua sông thì Giồng chèo đò, kiếm vài hào mua gạo phụ giúp gia đình.

Mấy mươi năm sau bạn bè cùng lớp lại gặp nhau ở Sài Gòn. Giồng kể, hiện là giáo viên, đang dạy học ở Sông Bé. Đã lập gia đình, có 5 con, 4 trai, một gái đã lấy chồng. Tụi mình mừng cho bạn đã vượt qua được số phận, còn đem “cái chữ” dù ít ỏi, nhưng đẹp, đến với con em nông thôn. “Anh thương binh vẫn đến trường làng, vẫn ôm đàn dạy các em thơ bài hát quê hương”. Tui đùa, bài hát chi, Giồng hè, hay là “Mỗi năm đến hè lòng man mác buồn…”. Như Lê Giồng ngày xưa, vai u thịt bắp, rất nông dân và ưa hát nhạc Thanh Sơn.

Xin trích đoạn về lớp tui, trong “Ngày thơ xa xôi”. Thầy C. dạy tiếng Anh, còn trẻ mà mặt lúc nào cũng khó đăm đăm. Thầy đang ưu thời mẫn thế. Lớp tôi gần một sân bay trực thăng dã chiến. Mỗi lần máy bay hạ cánh là hai mươi phút thầy trò ngồi yên nghe tiếng động cơầm ào, có lúc bụi khói còn bay cả vào lớp học. Sân bay mấy tuần nay ngày nào cũng thế, có khi cả buổi sáng chẳng học hành gì. Mỗi lần dứt tiếng động cơ là thầy X lại một phen chửi Mỹ, chửi chính quyền miền Nam. Học trò tụi tôi, dù nhỏ đã có chính kiến. Một số thích kiểu phản chiến, là mode thời đó bằng những bản nhạc do một nữ sinh tập như bài “Tuổi trẻ Việt Nam”.

Tôi nhớ một đoạn như sau: Tuổi trẻ Việt Nam là hầm hố chông gai. Mắt đăm đăm nhìn những xóm thôn lửa vùi. Sáng mai nào nhìn đoàn quân qua đầu núi. Nghe trong lòng một nỗi ngậm ngùi.

Tôi, THN, TV, QT lại thích nhạc Phạm Duy. Văn nghệ trường tập hợp ca “Mẹ Trùng Dương”, hát ba bè, xúc động lắm. Chúng tôi yêu nước một phần từ những bản nhạc như thế.

Riêng Lê Giồng lại “chuyên trị” nhạc Thanh Sơn, “Mỗi năm đến hè lòng man mác buồn…”.

Có lần tui và Nguyễn Văn Dũng, đêm trăng, mùa hè 1971, qua Xuân An, nổi hứng, nói Lê Giồng chèo đò về xóm Hà, thăm QT.

Thuyền ra sông, Dũng và tôi khề khà ngâm thơ… Đường, “Nhật mộ hương quan hà xứ thị /Yên ba giang thượng sử nhân sầu”… Giồng bảo, cứ tự nhiên, tui là thằng chèo đò, có biết văn chương chi, chỉ biết bolero. Giồng thay vì ngâm thơ, lại hát, “Ve kêu gọi hè sang, phượng về khơi niềm nhớ…”. Và mùa hè 72, Lê Giồng vào trung tâm huấn luyện Quang Trung…

Người ta có thể gọi Giồng là giáo viên, nhưng không gọi là “thương binh” hay thậm chí là “người tàn tật”, để Giồng được hưởng một chính sách nào đó dù ít ỏi ở đất nước mình đang sống và đóng góp, để hát với con cháu, bằng tiếng “Ve kêu gọi hè sang…”.

Cách đây mấy ngày, vợ chồng tôi đi thăm chị Thủy An, chị bảo, tội thằng Giồng lắm, khi mô chị khỏe, cùng NH đi thăm Giồng, nghe Mừng. Chị An đã cùng chúng tôi đã đi thăm những đứa em bất hạnh, Lê Tự, Lê Đăng Châm… và giờ đây chị nhắc nhở chúng tôi, rằng phải đi thăm Giồng trước khi quá muộn.

Giồng, là “vồng”, vồng khoai quê mình, thiệt thà và nhân bản.

Hy vọng trước khi Giồng đi xa, anh chị em mình sẽ thăm Lê Giồng một lần.

NĐM – Saigon, đêm 05/8/2013.

Advertisements

Một phản hồi

  1. Mùa hè này quá vui vì có nhà văn NĐM cùng sẻ chia với bạn hiền…
    mong niềm vui cứ mãi đến dù “man mác buồn”…

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s