GIỖ DANH TƯỚNG TRẦN ĐỘ Ở SÀI GÒN


PHẠM ĐÌNH TRỌNG

Tướng Giáp và Tướng Độ

Tướng Giáp và Tướng Độ

Những mơ xóa ác ở trên đời
Ta phó thân ta với đất trời
Ngỡ ác xóa rồi thay cực thiện
Ai hay biến hóa ác luân hồi
(Thơ Trần Độ)

Chủ nhật 4. 8. 2013, lịch ta là ngày 28. 6. Quí Tị, anh Trần Hải và chị Khánh Trâm, con trai và con dâu út của danh tướng Trần Độ ở Sài Gòn làm giỗ cha lần thứ mười một. Danh tướng Trần Độ mất ngày 1. 7. năm Nhâm Ngọ, theo lịch mặt trời là ngày 9. 8. 2002, đúng giỗ phải là thứ tư tuần tới. Chọn ngày chủ nhật làm giỗ là sớm mấy ngày để chính giỗ, mẹ và mấy anh trai sẽ đón vong linh danh tướng ra Hà Nội.

Khi thiếu tướng Trần Độ làm chính ủy quân khu Tả Ngạn thì tôi còn là học trò trung học ở thành phố Hải Phòng thuộc lãnh thổ quân khu Tả Ngạn. Bài viết “Anh Bộ Đội” của ông đăng trên các báo, đọc trên đài phát thanh ngày ấy đã tạo nên một đợt thảo luận sôi nổi kéo dài trong thanh niên học sinh về cuộc sống đẹp đẽ của anh bộ đội, về môi trường giáo dục, rèn luyện cho tuổi trẻ như một trường đại học, trường đại học quân đội, mang lại một lí tưởng thẩm mĩ cao cả, mở ra một hướng vào đời rộng rãi cho tuổi trẻ.

Khi tướng Trần Độ là Phó Chính ủy quân Giải phóng miềnNam thì tôi là sĩ quan thông tin ở mặt trận Tây Nguyên. Những bài chính luận quân sự của Cửu Long, sau này tôi mới biết Cửu Long chính là Trần Độ, phân tích thế và lực của ta và địch, thế tất thắng của chiến tranh cách mạng được giọng hào sảng của phát thanh viên Việt Khoa đọc trên đài Tiếng nói Việt Nam phát đi từ Hà Nội đã làm nức lòng hết thảy đám lính tráng sốt rét và đói ăn dưới tán lá rừng già vùng ngã ba biên giới Việt – Miên – Lào. Với những sĩ quan đã có vốn hiểu biết về quân sự và thực tế chiến tranh thì những bài viết của Cửu Long – Trần Độ là lí luận của niềm tin chiến thắng.

Khi trung tướng Trần Độ là Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, rồi Trưởng ban Văn hóa Văn nghệ trung ương thì tôi cùng 22 sĩ quan từ khắp các đơn vị trong quân đội được Tổng cục Chính trị gọi về cử đi học khóa I trường Viết Văn Nguyễn Du lần đầu tiên có hệ đại học. Tôi vẫn nhớ lần ông đến trường Viết Văn Nguyễn Du gặp chúng tôi, ông nói rất ngắn: Văn nghệ không có tự do thì không thể sáng tạo, chỉ là văn nghệ tuyên truyền, văn nghệ diễn ca nghị quyết đảng. Rồi ông dành cả buổi lắng nghe và ghi chép những điều chúng tôi giãi bày về khó khăn, cản trở trong công việc viết lách.

Trần Độ (Tạ Ngọc Phách)

Trần Độ (Tạ Ngọc Phách) ở chiến trường B.

Khi tướng Trần Độ, chính khách Trần Độ rời chính trường thì tôi cũng rời quân ngũ, vào miền Nam làm báo dân sự. Tóm lại thời tôi làm lính là thời Trần Độ làm tướng, là thời lừng lẫy của danh tướng Trần Độ. Tôi là lính ở mặt trận phía Nam thì ông là tướng chỉ huy cả mặt trận miền Nam. Tôi là lính văn nghệ thì ông là tướng văn nghệ. Dù mang cấp hàm tướng suốt mấy chục năm trời nhưng những lần gặp ông ngoài đời, tôi chỉ thấy ông mặc đồ dân sự xuềnh xoàng.

Là một người lính, hôm nay tôi về nơi giọt máu vị tướng để lại cho đời, tưởng nhớ đến vị tướng của tôi, vị tướng Nam chinh Bắc chiến, người chỉ huy đội quân cách mạng đi từ trận đánh của trung đoàn Thủ đô 60 ngày đêm cầm cự giữ chân quân Pháp trong lòng đường phố Hà Nội để Chính phủ kháng chiến rút lui an toàn về đất căn cứ Việt Bắc, đến trận đánh của những sư đoàn lớn mạnh 56 ngày đêm dội bão lửa xuống lòng chảo Mường Thanh làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ. Đi từ trận chống càn Junction City đầu mùa mưa năm 1967, từ vị Tư lệnh đến anh lính nuôi quân của Sở Chỉ huy quân Giải phóng miền Nam đều phải cầm súng AK, súng B40, chống trả đánh lui hết đợt càn quét này đến trận đột kích khác của hơn 30 ngàn quân Mĩ cùng xe tăng, xe bọc thép nhiều như lá rừng, ròng rã suốt 53 ngày đêm, bảo toàn cơ quan lãnh đạo kháng chiến miền Nam, đến trận đánh cuối cùng, đại quân từ bốn hướng ào ào tiến vào Sài Gòn mùa xuân 1975.

Hơn cả những chiến công trên mặt trận quân sự, Trần Độ còn là vị tướng từng trải, lịch lãm của đội quân chữ nghĩa, vị tướng nhân văn, gần gũi của đội quân văn nghệ sĩ, một tâm hồn tinh tế, nhạy cảm với cái đẹp, với cái mới.

Trần Độ còn là vị tướng quả cảm đi đầu mở lối cho dân tộc Việt Nam thoát khỏi chủ nghĩa Mác Lê nin lần lạc và tội lỗi. Tưởng là chủ nghĩa Mác Lê nin sẽ xóa bỏ những cái ác ở trên đời, không ngờ chính chủ nghĩa Mác Lê nin lại là cái ác nghiệp chướng buộc vào dân tộc Việt Nam. Đến lúc nhận ra: Những mơ xóa ác ở trên đời / Ta phó thân ta với đất trời / Ngỡ ác xóa rồi thay cực thiện / Ai hay biến hóa ác luân hồi (Thơ Trần Độ), dù tuổi đã cao lại mang bệnh hiểm ông vẫn quyết liệt và kiên trì chỉ ra cái ác, thức tỉnh những kẻ đang cố kết làm điều ác với Dân với nước.

Mươi người chúng tôi, Phan Đắc Lữ, Lê Phú Khải, Kha Lương Ngãi, Vũ Trọng Khải, Phạm Đình Trọng, Nguyễn Thị Mai Oanh ở Sài Gòn, giáo sư Nguyễn Huệ Chi từ Hà Nội vào, tiến sĩ Nguyễn Hữu Liêm từ Mĩ về cùng vợ chồng anh chị Trần Hải – Khánh Trâm ngồi ở phòng khách mắt nhìn lên ảnh vị danh tướng trong bộ đồ dân sự bình dị không sao, không vạch, không cành nguyệt tuế, không huân chương, huy chương. Mỗi người chúng tôi đều có những chuyện kể, những điều nói về vị danh tướng mà mình kính trong. Anh Lê Phú Khải kể năm 1985 anh gặp tướng Trần Độ ở Tiền Giang, khi vị tướng đã chuyển sang cơ quan lập pháp, làm Phó Chủ tịch Quốc hội, anh đọc cho vị tướng có tâm hồn nghệ sĩ nghe bài thơ anh mới viết về Lăng Hồ Chí Minh. Cuối bài thơ anh viết:Đắp cho Con Người này nấm mộ / Bên một cánh rừng có tiếng thông reo / Để nhà thơ được nghe gió hát / Và Nhân Dân tìm gặp / Như con về thăm cha. Lê Phú Khải vừa dứt lời đọc thơ, Trần Độ nói ngay: Cậu phải sửa lại câu cuối cùng là: Như cha về thăm con. Với bất kì cá nhân nào dù vĩ đại đến đâu, Nhân Dân bình dị cũng là cha mẹ của cá nhân dù vĩ đại bao nhiêu.

Advertisements

5 phản hồi

  1. Hay quá các bạn ơi

  2. Với tướng Trần ĐỘ, em luôn tỏ lòng kính trong và ngưỡng mộ từ lâu. Cảm ơn anh đã cung cấp cho em nói riêng và bạn đọc nói chung, những bài viết về ông!

  3. “Những mơ xóa ác ở trên đời
    Ta phó thân ta với đất trời
    Ngỡ ác xóa rồi thay cực thiện
    Ai hay biến hóa ác luân hồi”
    Tôi quê ở TB, từ bé học cấp II (67-68) đã được học văn nghị luận có bài “Nói chuyện với Thanh Niên” của ông Trần Độ trong văn tuyển lớp 7 . Sau này lớn lên chúng tôi rất tự hào về Quê Hương có danh tướng Trần Độ ,văn võ song toàn. Nào ngờ cuối đời ông, số phận đẩy đưa, lòng người thay đổi, ai hay Trời cao có mắt để thấu rõ cái số phận nghiệt ngã của ông.
    Hôm nay được đọc những bài viết trên blog của NTT, lòng thấy nao nao, nhớ nhớ về một danh tướng mà tôi từ bé đến giờ vẫn ngưỡng mộ, Ông đúng là một vị tướng anh hùng trong mọi thời đại đáng để cho mọi người có tri thức noi theo. Cầu chúc cho Người an lạc ở cõi vĩnh hằng.

  4. Nhân đây tôi gởi cho gia đình Trần chính ủy ( trước tôi là lính của quân khu hữu ngạn) 2 bài thơ chữ nho và 1 bài đối liên, đã được tôi tự dịch khi được tin chính ủy mất. Khổ nỗi từ đó đến nay không biết nhờ ai giao lại cho gia đình Trần chính ủy. May, hôm nay có dịp, tuy thơ chậm về thời gian nhưng tình cảm và lòng kính trọng của tôi đối với chính ủy vẫn không hề thay đổi.

    Bài thứ nhất : Cổ kim danh sỹ luận
    Trùng ngũ thiên.

    Hoài cổ Khuất đại khanh,
    Ưu thế sự trọc thanh,
    Tác Ly tao vĩnh biệt !

    Thân trẫm tại Mịch Giang,
    Thúc thủ nịch trung thần,
    Bất quản nhân gian trách !

    Khuất Nguyên ! Cô Khúc Nguyên !
    Tỉnh, thanh nhi hạ sách !…

    Thất sơ nhật.

    Tư kim Trần chính ủy
    Lự nhân gian tỉnh, túy,
    Đệ Chính kiến an nguy !

    Thọ chung hồi hương thỉ,
    Lưu ngôn phù nghĩa sỹ,
    Tỉnh ngộ thiên hạ di !…

    Ngọc Phách ! Hoàn Ngọc Phách !
    Tân, khổ nhưng thượng tri !..,

    Tạm dịch
    Luận cổ kim danh sỹ
    Mồng năm tháng năm,

    Nhớ xưa Khuất đại phu nước Sở,
    Bàng hoàng thay… thế sự đục trong,
    Viết khúc Ly Tao buồn trăn trở…
    Mịch La vùi hận giữa lòng sông !

    Buông trôi đời một đấng trung thần,
    Chẳng màng bấy nhân gian chê trách !…

    Sầu riêng, tự trẫm…ôi, Khúc Nguyên !
    Có biết đời sau bình hạ sách ?!

    Mồng một tháng bảy

    Ngẫm nay, Trần chính ủy nước ta,
    Khắc khoải lo âu cuộc chính, tà,
    Trãi mật bao phen nêu chính kiến…

    Thọ chung đành trở lại quê nhà,
    Trung ngôn nguyện giữ tròn trách nhiệm,
    Sỹ khí còn vương nợ quốc gia !…

    Ngọc Phách, vẫn nguyên là ngọc phách,
    Gọt đẽo càng trong, ngọc chẳng nhòa !…
    ( Saigon 2003 )

    Bài thứ hai :
    Tích Trần công

    Thùy lai Tiền Hải bang ngô ký
    Phụng chú trầm hương quân mộ phần !
    Lão suy vị tất năng tế đáo,
    Bức khẩn tình yên biểu khắc thầm !…

    Tạm dịch
    Thương tiếc trần tướng quân

    Ai về Tiền hải cho tôi gởi
    Đốt nén hương trầm trước mộ ông !
    Sức yếu khó mong về viếng được,
    Đành cậy làn hương tỏ tấc lòng !…

    Bài thứ ba ( đối liên )

    Văn chính trực bạo lực bất khả uy
    Thiên hạ tiên ưu ! Cần nhân dân chỉ lộ,
    Trung ngôn lưu vạn đại !…

    Vũ anh hùng, cường quyền vô năng khuất,
    Nhân gian hậu tưởng ! Vị Tổ quốc lập công,
    Chiến tích ký thiên thu !…
    ( kính viếng hương hồn người tri kỷ, Saigon 2003 )

    Kính mong tác giả chuyển giúp tôi ba bài thơ này đến gia đình cốTrần chính ủy. Tôi xin được cám ơn rất nhiều.

    • Nhân đây tôi gởi tặng gia đình Trần chính ủy hai bài thơ trên bằng nguyên tác chữ nho của tôi.

      惜陈公
      谁来前海绑吾寄
      奉炷沈香君墓坟
      老衰未必能祭到
      逼恳情烟表刻忱!…

      文正直暴力不可威
      天下先忧
      勤人民指路
      忠言留万代

      武英雄强权无能屈
      人民後想
      为祖国立功
      战积记天秋

      (敬赠陈政委2003 )

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s