• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
    • DỌC MIỀN TRUNG (2) 26.10.2013
      ĐÀO THẮNG II. Kéo pháo lên đồi Trúc Lâm Chúng tôi đứng chân tại Hải Lĩnh, Tĩnh Gia để chuẩn bị chiếm lĩnh trận địa trên đồi Trúc Lâm. Các khẩu đội phải làm công sự tương đối chắc chắn, sẵn sàng chiến đấu. Đại đội phó Dương giao cho tổ trinh sát tấm bản đồ […]
    • DỌC MIỀN TRUNG (1) 26.10.2013
      ĐÀO THẮNG Phần I – Về xứ Thanh  I. Chào Hà Nội vào Thanh Tôi vốn là một chú lính bộ binh thuộc sư đoàn 330, một binh đoàn chủ lực miền Nam tập kết làm nhiệm vụ huấn luyện quân bổ sung vào chiến trường B. Trung đoàn tôi, đoàn Sông Đào (E46) có ba […]
    • CA BÌNH MINH – MỘT VŨ TRỤ YÊU THƯƠNG 24.10.2013
      (Thơ Lý Phương Liên, NXB Văn học – 2011) HOÀNG XUÂN HOẠ Ca ba, một ca làm việc ở các nhà máy từ 10h tối hôm trước cho đến 6h sáng hôm sau, người thợ phải thức trắng đêm với công việc do mình phụ trách. Làm ca ba là một ca vừa mệt vừa […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Bản phản đối và yêu cầu 18.04.2014
      Theo Văn Việt Những người muốn tham gia ký tên vào Bản phản đối và yêu cầu dưới đây, nhằm bày tỏ thái độ trước quyết định vô lý và vi phạm các quy định hiện hành của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong việc hủy bằng và phủ quyết luận văn thạc sĩ của Đỗ Thị Thoan, nhằm bày tỏ tinh thần tương ái đối với đồng nghiệp bị đối xử bất công, và nhằm bảo vệ tương lai […]
    • Phương thuốc gì cho ngành Y tế Việt Nam? 18.04.2014
      Jonathan LondonTheo blog Xin lỗi ông Ngành Y tế của Việt Nam đang rơi vào một cuộc tranh cãi lớn trong lúc cả người dân lẫn chính phủ đang đối phó với một sự bùng nổ trong số lượng ca bệnh sởi ở một số vùng, trong đó có TPHCM và Hà Nội.Từ đầu năm, sự bùng nổ này đã trực tiếp hay gían tiếp gây ra cái chết của hơn 111 trẻ em, trong đó ít nhất 25 ca tử vong trự […]
    • Dấu cộng của niềm tin ở phút thứ 89 18.04.2014
      Nguyễn Quang VinhTheo blog Nguyễn Quang Vinh  1. Rất hiếm khi người dân chờ đợi ý kiến của người đứng đầu Chính phủ ở mức nôn nao như thế về việc đăng cai hay dừng Asiad 18. Hiếm khi có một  việc mà đa số người dân đều thể hiện thái độ, ý kiến của mình thông qua báo chí, mạng xã hội mong muốn dừng đăng cai Asiad 18 vì một điều đơn giản là đất nước đang quá k […]
    • Xả súng ở cửa khẩu với TQ, 7 người chết 18.04.2014
      Theo BBC   Tỉnh Quảng Ninh nói đã kiểm soát được tình hình lúc 15:15 chiều 18/4Giới chức tỉnh Quảng Ninh cho hay 7 người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng súng tại cửa khẩu Bắc Phong Sinh trên biên giới Trung Quốc chiều thứ Sáu 18/4.5 trong số đó là người Trung Quốc, hai người còn lại là lính biên phòng của Việt Na […]
    • Chỉ có ở VN: Tập đoàn thế giới 'cò cử'... quan huyện 18.04.2014
      Nguyễn Đình Lương (Nguyên Trưởng đoàn đàm phán HĐTM Việt Nam - Hoa Kỳ)Theo Vnn  Ông Nguyễn Đình LươngTs Lê Đăng Doanh:Chúng tôi trân trọng giới thiệu bài phát biểu quan trọng này, mong đến được thật nhiều bạn đọc để giúp hiểu rõ hơn về bản chất của hội nhập quốc tế, vị thế của nước ta, cơ hội và thách thức của chúng ta trong cuộc vừa hợp tác, vừa đấu tranh v […]
    • Những tấm ảnh 18.04.2014
      Cánh CòTheo Canhco'blog Chỉ trong vòng vài ngày người dân được xem những tấm ảnh minh họa rất sinh động tình trạng chính trị xã hội của Việt Nam đến tận gốc rễ. Những tấm ảnh đăng tải trên báo chí chính thống và chúng không hể được Photoshop, vì vậy đã đào sâu vào ý thức nhận dạng sự việc của người xem cùng những tầng nấc ý nghĩa cũng như phản ứng xã hộ […]
    • 'Bộ trưởng Y tế nên từ chức' 18.04.2014
      Nhạc sĩ Tuấn KhanhTheo BBC  Ảnh bên:Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến tới thăm bệnh nhi ở Viện Nhi Trung ươngChỉ trong một buổi chiều 17-4 ở trong nước, ngoài những tiếng kêu la của trẻ con, tiếng khóc nấc của nhiều phụ huynh mất con, cùng sự im lặng của các bệnh viện cũng như của những tuyên bố thản nhiên của người cầm đầu ngành kiểm soát sự sống còn c […]
    • Tại sao Bộ y tế không công bố Việt Nam có dịch sởi? 18.04.2014
      Nguyễn Hồng Kiên O Tiến phải chịu trách nhiệm về vấn đề này?Theo FB Nguyễn Hồng Kiên Tại sao Bộ Y tế không công bố dịch sởi tại Việt Nam dù Tổ chức Y tế thế giới đã khuyến cáo mức độ khẩn cấp và nên công bố?Giang hồ đồn: Tại vì đã có thành tích Việt Nam thanh toán bệnh này rồi.Thật không?Hóa ra thật.Chính xác là Bộ Y tế đã tham mưu cho Chính phủ ra Quyết địn […]
    • Hà Nội chiếm 50% ca tử vong vì sởi, coi công bố dịch là không quan trọng 18.04.2014
      Vĩ ThanhTheo SMonline  Ảnh bên:Hà Nội đang là địa phương có dịch sởi diễn biến nghiêm trọng nhất trên cả nước. Tuy nhiên việc công bố dịch vẫn đang bỏ ngỏ. Ảnh:baophapluat.vn. Dịch sởi trên cả nước vẫn có những diễn biến khó lường khi số ca nhiễm bệnh đã lên tới 7.000. Hà Nội cũng đang là địa phương có số lượng trẻ nhiễm nhiều nhất cả nước, chiếm 1/3 số ca n […]
    • “Công khai minh bạch” phải vì Công lý 18.04.2014
      Ngô Văn HùngTheo BVN Những ngày qua, bạn đọc xem báo đài ở Việt Nam được chứng kiến hai sự kiện nổi bật được rất nhiều người tham gia bình luận trên các diễn đàn để phản bác lại những quan điểm và hành động thực thi công vụ còn nhiều sai phạm từ các cơ quan công quyền ở Việt Nam.Vụ thứ nhất là: Vụ 5 công an bị Tòa án thành phố Tuy Hòa xét xử tội dùng nhục hì […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

LỜI NÓI GIÓ BAY… LỜI NÓI ĐỌI MÁU!


TRẦN HUY THUẬN

logosachKhông chỉ mỗi con người độc quyền có tiếng nói, mà đa số động vật cũng đều có khả năng “nói” lên những điều mà trong cái đầu chúng suy nghĩ, cái mắt chúng trông thấy: Con gà trống cất tiếng gáy “Cúc cù cu… cu!” đánh thức bình minh. Gà mái “cục ta cục tác” ầm ĩ khi đẻ trứng. Con mèo kêu “meo meo” đòi ăn và “gào lên thảm thiết” khi tìm bạn tình. Con chó sủa “gâu gâu” khi có khách và kêu “ăng ẳng” khi bị đánh đau. Con lợn khi tranh ăn lẫn khi làm tình đều kêu “ủn ỉn”. Mỗi loại chim có một giọng hót riêng, vẹt còn có tài bắt chước tiếng người. Chó sói “hú” rợn người. Hổ “gầm” làm muôn loài bạt vía. Rắn phun “phì phì” khi gặp đối thủ. Ngựa “hý” vang thảo nguyên. Đến bé như con muỗi khi đi “hút máu người và các động vật khác cũng kêu “ve ve” chói cả tai… chỉ có loài CÁ là giữ im lặng suốt cuộc đời cá của chúng!..

Khác biệt có lẽ là ở chỗ “tiếng nói” Con người không chỉ đa âm, đa sắc mà còn “đa nghĩa” nữa. Cũng có thể nói rằng: TIẾNG NÓI của các loại động vật khác trừ con người đều rõ ràng, nhất quán: Chó đã sủa “gâu gâu” là nhất định có người lạ đến nhà; gà đã gáy là dứt khoát trời sắp sáng hoặc đã sang trưa. Hổ đã “gầm” là lúc nó đi tìm mồi. Rắn phun “phì phì” là có đối thủ đang bị đe dọa… Con người cũng dùng lời nói để diễn đạt ý tưởng, nhưng rất đa dạng: có thể là khích lệ, đồng tình; có thể là phản đối, ngăn đe; có thể là thanh minh và có thể là an ủi, mỉa mai …

Động vật rất thật thà, “nói” thế nào thì “nghĩa” thế ấy, tuyệt không có lối “nói ĐA NGHĨA” như con người. Cái sự ĐA NGHĨA của tiếng nói loài người không chỉ ở nội dung câu chữ, mà còn ở “ngữ điệu” phát âm. Cùng một từ như từ “VÂNG” chẳng hạn, khi người nói dùng một ngữ điệu vừa phải, êm ái, ngọt ngào – thì đó là thể hiện sự “vâng lời”, sự “đồng ý, đồng tình”. Nhưng nếu vẫn chữ đó, nhưng âm điệu phát ra chói tai, kéo dài ra,… thì đấy lại phải hiểu là đương sự đang bất bình, đang “bị cưỡng bức đồng ý…”.

Cái sự ĐA NGHĨA của tiếng nói con người còn được “minh họa” bằng cử chỉ, thái độ của người nói nữa. Nói “VÂNG” mà mặt mũi e thẹn hoặc tươi vui phấn khởi là “vâng thật lòng”. Nói “VÂNG” mà mặt buồn thiu hoặc cau cau có có, là “không đồng ý đâu”! Nên nhớ điều này: đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn mỗi người. Cái “tâm” không thể biết, nhưng nhìn sâu vào mắt thì vẫn có thể nhận ra phần nào cái “thực tâm” của người nói!

Như vậy có thể rút ra một điều: Nghe con người nói, muốn thật sự HIỂU ý anh ta, người nghe phải lắng nghe ngữ điệu của câu người đó nói đồng thời phải quan sát cử chỉ, gương mặt, đôi mắt của người nói lúc đó nữa. Thiếu những quan sát này, người nghe dễ bị ngộ nhận, dễ hiểu sai vấn đề… Nói chuyện phải nhìn vào mặt nhau, vào mắt nhau là như thế!

Con người từ ba tuổi trở lên, nếu không bị khuyết tật cơ quan phát âm, đều biết dùng tiếng nói để giao tiếp, để đề xuất một yêu cầu, để bầy tỏ tình yêu thương hay lòng căm giận… Nhưng có người “hoạt ngôn”, “lợi khẩu” có người suốt ngày chả nói gì. Có người nói hay đến mức “con kiến trong lỗ cũng phải bò ra” nghe. Có người “nói như rót mật”; lại có người “nói như đấm” vào tai. Người nói mấy phút, thính giả đã muốn “vỗ tay” mời xuống. Kẻ nói tràng giang mấy tiếng đồng hồ liền, cử tọa vẫn cứ đội mưa đội nắng, há hốc mồm ra mà nghe. Có kẻ nói toàn lời khen mà người nghe muốn “nhổ nước bọt”. Lại có người vừa nói vừa “chửi mắng” ta mà ta vẫn giỏng tai nghe, không tức tối, còn vỗ tay tán thưởng! Thời chiến tranh, phát thanh viên tiếng Anh đài TNVN Hannah Hà Nội Trịnh Thị Ngọ, đã làm rung động bao con tim lính Mỹ tham gia chiến trận ở Việt Nam khi mỗi lần cô cất lên “This is Thu Hương addressing American GI in Viet Nam” – “Đây là Thu Hương đang nói chuyện với lính Mỹ ở Việt Nam”. Tiếng nói của cô có sức mạnh của một binh đoàn!

Nhưng nếu chỉ có thế thôi thì tiếng nói con người vẫn còn dễ hiểu. Loài người chúng ta còn biết dùng lời nói để che đậy, lấp liếm hành vi, để “dấu ý tưởng” thực qua lời nói một cách rất thiên biến vạn hóa (cổ nhân gọi là “nói lấp nói liếm”, “nói lấy được”!). Có người còn biết dùng lời nói để trốn việc (gọi là… “mồm miệng đỡ chân tay”). NGÔN TỪ được đánh bóng, được nhào lộn, làm xiếc, làm “ảo thuật”; được “ngụy trang” bằng đủ mọi cách từ nụ cười rất duyên đến bộ mặt rất tươi hoặc ngược lại. Nhưng nội dung đích thực của câu nói lại không biết đâu mà lường! Vậy cho nên mới có câu “nói đằng tây chết cây đàng đông”, “nói một đàng làm một nẻo”, “nói dậy mà không phải dậy”! Vậy cho nên mới có chuyện có kẻ nói một lời, ta tin một lời; có người nói cả ngàn lời, ta chả tin mảy may được một lời nào! Mất lòng tin vào việc làm của một ai đó, đã là điều khó chấp nhận. Mất lòng tin ngay từ lời nói, ngay từ lúc mới chỉ nghe, thì sự mất mát ấy là nghiêm trọng lắm, là khó phục hồi lắm. Có “Lời nói gió bay”, nhưng có lời nói “như dao chém đá”, không dễ gì quên được. Người xưa còn dặn: “Lời nói đọi máu”. Ví như truyền thuyết ghi trong Đại Việt sử ký toàn thư, kể về chuyện Trần Thủ Độ một lần đến chùa Chân Giáo, thấy Huệ Tông ngồi xổm nhổ cỏ, Thủ Độ nói: “Nhổ cỏ thì phải nhổ cả rễ sâu”. Huệ Tông đứng dậy, phủi tay nói: “Điều ngươi nói, ta hiểu rồi”. Và Huệ Tông đã tự chết ngay sau đó.

Cổ nhân dạy: “Sông sâu còn có thể dò, Lòng người thì mấy ai đo cho tường”.
Đúng vậy! Lòng người đúng là thứ không dễ hiểu một chút nào, đặc biệt khi LÒNG NGƯỜI được diễn đạt qua LỜI NÓI!

About these ads

4 phản hồi

  1. Tác giả viết rất thuyết phục,hầu như không cần phải nói gì thêm.
    Về “lời nói đọi máu” qua dẫn chứng chuyện Huệ Tông và Trần Thủ Độ
    thì tôi thiển nghĩ là lẽ ra,ngài Huệ Tông không nên bị sa vào bẫy “khích tướng” của ông TTĐ.mà tự sát vì TTĐ.không phải là ông thánh để ngài cảm thấy mình bị xúc phạm rồi đi đến tự kết liễu đời mình như thế !
    Nghĩ cho cùng,ngài HT.đã mắc mưu của TTĐ.mà hủy mình hay nói khác đi là TTĐ.thủ đoạn đã lợi dụng sự đạo đức đến ngây thơ của HT.để trừ tuyệt hậu hoạn cho mình mà không cần ra tay.
    Người ta cúi đầu trước thánh nhân,chứ không hạ mình trước ác nhân.

  2. Người ta cúi đầu trước thánh nhân,chứ không hạ mình trước ác nhân
    Đồng ý..

  3. Sự giống nhau và khác nhau giữa „nói“ và „thuyết“

    Bài viết của tác giả rất ý vị, làm nhớ đến „thuyết nam“ của Hàn Phi.
    Đoạn đầu trong đánh giá „thuyết nan“ của tư Mã Thiên như sau:
    Cái khó trong việc du thuyết không phải là ở chỗ biết những điều cần phải đưa ra nói. Nó cũng không phải ở chỗ mình không biết biện luận. Cũng không phải ở chỗ không trình bày được rõ ràng ý nghĩ của mình. Cũng không phải ở chỗ không dám nói ngang nói dọc cho hết cái ý của mình. Phàm cái khó trong việc du thuyết chính là ở chỗ làm thế nào biết được cái tim của con người mình muốn thuyết phục để dùng cái thuyết của mình mà đối phó.
    3 câu đầu là tả về „khả năng nói“ mà đến câu cuối thì đã bàn đến nội dung „thuyết“: Nói với mục đích cho người khác NGHE và LÀM THEO mình; Nghĩa là bao hàm nội dung „chính trị“.
    Chính trị tới điểm cao và quyết định chính là „quân sự“ – THẮNG và THUA, SỐNG và CHẾT. Khi quân sự chủ trương „bất chấp trá“ thì chính trị làm gì có sự thật trong lời nói?! Muốn tìm SỰ THẬT chỉ có quan sát và tổng hợp cả NGÔN và HÀNH. „Khả năng nói“, như 3 câu đầu, thuộc vế nhân bản; Nó cho thấy ngôn ngữ (bao gồm tiếng nói và chữ viết) là thành quả phát triển cao của tư duy con người; Hay chính xác hơn thì là của cộng đồng người trong di sản chung gọi là VĂN HÓA.

    Đôi điều thiển kiến,
    Kính.

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 221 other followers