• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TEX 07.11.2018
      123
    • Phùng Gia Lộc và Nguyên Ngọc 08.09.2018
      ĐÕ NGỌC THỐNG Thế là đúng 30 năm tính từ khi bài kí “Cái đêm hôm ấy đêm gì” (1988) của Phùng Gia Lộc (PGL) xuất hiện trên tờ Văn nghệ. Ngày ấy nhà văn Nguyên Ngọc làm Tổng biên … Tiếp tục đọc →
    • Tâm sự vô lối của kẻ vô lối từ trường Viết văn Nguyễn Du 29.08.2018
      Vũ Gia Hà Tôi viết những dòng này gửi đến các bạn có ý muốn theo đuổi văn chương, báo chí. Những tâm sự này, tôi viết khi chuẩn bị ra trường vào hồi tháng 6 năm 2013, được cả … Tiếp tục đọc →
    • DƯƠNG TƯỜNG, BẢN NHÁP CHIỀU TƠ LIỄU 28.08.2018
      Nguyễn Đức Tùng Trong khi chúng ta quay đi, thế giới thay đổi. Những liên kết nhảy vọt trong thơ Dương Tường tạo ra các ảo ảnh. Đó là chuyển động nhanh từ một hình ảnh này đến hình ảnh … Tiếp tục đọc →
    • LỜI BẠT NHẠC SĨ NGUYỄN VIỆT ĐỨC 23.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Nói đến Nguyễn Việt Đức là nhớ đến một nhạc sĩ thời đương đại, thời của chúng tôi. Hồi những năm 80 thế kỷ trước, cái người bộ đội Phòng không – Không quân yêu văn nghệ … Tiếp tục đọc →
    • Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam 21.08.2018
      THẠCH CẦM Ngâm Thơ Và Nghe Ngâm Thơ Việt Nam Phần I : Ngâm Thơ I.                   Xuất xứ từ “ngâm ” và những cụm từ liên quang “ngâm nga, ngâm vịnh, ngâm thơ “. 1.     Ngâm – 吟 là từ Hán Việt. Có nghĩa … Tiếp tục đọc →
    • TÍNH ĐẶC SẮC CỦA ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG HUẾ 21.08.2018
      NGUYỄN TRỌNG TẠO – VIỆT ĐỨC NTT – Hơn 26 năm trước, có một cuộc hội thảo về Di sản văn hóa phi vật thể vùng Huế do UNESCO tổ chức tại Huế. Nhận lời mời của bà Giám đốc UNESCO, … Tiếp tục đọc →
    • Trần Tiến âm nhạc là ngẫu hứng 19.08.2018
      HỒ VŨ KHÁNH LINH Âm nhạc là cuộc sống Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật … Tiếp tục đọc →
    • ĐÊM NHẠC NGUYỄN TRỌNG TẠO VỚI GIÁNG SON “CỎ VÀ MƯA” 14.08.2018
      NGUYỄN TRUNG HỢI Nhà thơ, nhạc sĩ đa tài, đa tình Nguyễn Trọng Tạo, người con của quê hương xứ Nghệ, có thể nói anh là một người rất hiếm của Việt Nam vừa nhà thơ, vừa là nhạc sĩ. … Tiếp tục đọc →
    • Nguyễn Trọng Tạo lại hát khúc sông quê 11.08.2018
      NGUYỄN THỤY KHA (Người Lao Động, 05/08/18 04:00 GMT+71) Một việc ngỡ không thể ở một người vừa bị đột quỵ đúng nửa năm trời lại trở thành có thể: Tạo lại khởi sự một đêm thơ nhạc của mình … Tiếp tục đọc →
  • RSS Blog Quê Choa

    • Quê Choa chí dị 25.04.2021
      1. Đài thôn thông báo: A lô a lô… chiều ngày 16 tháng 5 năm 1965 em Ngô Thị Lý học sinh lớp 10 đã thắt cổ tự tử. Em Lý chết vì mắc bệnh hoang tưởng, quá sợ bị người ta hiếp. Qua vụ việc này thôn yêu cầu các gia đình có con […]
    • Tiếng kèn trompet 25.04.2021
      “ Xin hát về bạn bè tôi Những người sống vì mọi người…” (Lời một khúc ca) Khi đó anh ngư­ớc lên, ngơ ngác tr­ước. Mênh mông cát trắng. Em chỉ đứng cách anh có một quãng, sau một mô cát cao, thế mà anh chẳng thấy. Anh đi. Rồi chạy. Nhìn bóng anh cuống quýt […]
    • Đường đời không lối rẽ 25.04.2021
      Hai mươi năm trước tôi làm ở tạp chí Cửa Việt, tờ văn nghệ địa phương thôi nhưng được cả nước biết tới, thích lắm, tự hào nữa. Trước tết khoảng hai tháng bao giờ tôi cũng mò ra Hà Nội, vừa moi bài vở vửa tận hưởng mùa lá rụng và nhấm nháp chút […]
    • Những giấc mơ phải gió 25.04.2021
      Có hơn chín ngàn đêm tôi mơ thấy nàng. Khi nàng chỉ thoáng qua trong giấc mơ phù phiếm nào đó, khi nàng là nhân vật chính trong giấc mơ thật ly kỳ hấp dẫn giật gân kiểu truyện trinh thám An Nam chẳng may tôi đọc được, hoặc một giấc mơ thật ai oán […]
    • Vọng trắng 25.04.2021
      Đêm suông buông lạnh người đâu Vu vơ hương đã nhạt màu tìm chi…? (Thơ Trần Anh Thái)             Năm m­ười sáu tuổi chị tôi đẹp nhất làng Đông. Đến năm chị tôi hai mươi sáu tuổi, làng Đông vẫn không ai đẹp hơn. Tuổi ấy ở quê tôi coi như­ đã ế chồng. Thế mà […]
    • Người đàn bà đau đớn 25.04.2021
      Chị khẽ hích vai tôi ra hiệu phải kiên trì bám trụ trong cuộc nhậu tơi bời kéo dài mười sáu tiếng đồng hồ chưa có dấu hiệu kết thúc, do chồng chị- người đàn ông tuyệt hảo, người đàn ông toàn năng, người đàn ông hết sảy… đứng ra tổ chức.             Ông […]
    • Đò ơi! 25.04.2021
      Ngư­ời lái đò cắm sào đẩy con thuyền tiến thêm chừng một sải nước rồi nhảy xuống, neo thuyền vào một gốc cây bần mọc chìa ra ngoài mé nước. Nắng chư­a tắt hẳn, hãy còn vài giọt bấu víu trên những ngọn cây bần. Phía bên kia sông, một dải nước sáng vàng lấp […]
    • Truyện tình thảm thiết toàn T 25.04.2021
      Trần Thị Thu Thủy tên thật Trần Thị Thỏ, trú tại thôn Tám, Trảng Tranh, Tỉnh Thừa Thiên. Thủa thiếu thời, trí tuệ thì thường thôi, tuy thế, tính Thủy thật thà, thủ thỉ thù thì, thỏn thà thỏn thẻn, thật thương! Tới tuổi trăng tròn, Thủy tròn trặn, tư­ơi tắn, trắng trẻo, tay tròn […] […]
    • Đợi đến mùa hoa phượng 25.04.2021
      Em không thể chờ anh Mùa hoa phượng còn xa Xa hơn một đời người Em không thể chờ anh (Thơ của một nhân vật trong truyện) Vẫn ông hiệu trưởng gõ cửa nhà chị vào lúc khuya khoắt thế này. Trên tay cầm xị rư­ợu sắn, ông chui qua tấm cửa liếp, đứng giữa […]
    • Bốn mươi chín cây cơm nguội 25.04.2021
      Chỉ bước khoảng vài mươi bước chân, từ cái cổng sắt gỉ của một người bạn gái, chị đã giật mình nhận ra sai lầm của mình. Tại sao lại ngang nhiên rảo bước trên d­ờng m­a vào lúc gà sắp gáy nh­ư thế này? – Chị đứng khựng lại, ngoái cổ về phía sau […]
  • Khách trực tuyến

CŨ HAY MỚI MỘT LÁ THƯ CỦA NGUYỄN MINH CHÂU CÁCH NAY 1/4 THẾ KỶ


LÊ THANH DŨNG

Nhà thơ Nguyễn Trung Thu

Trong bối cảnh cuộc bàn luận về Trí Thức và vai trò của Trí thức đang diễn ra khá sôi nổi trên mạng, tình cờ tôi được đọc bức thư của nhà văn Nguyễn Minh Châu gửi cho người bạn thân, ông Nguyễn Trung Thu, cán bộ ban Văn Hóa Văn nghệ. Bức thư đề ngày 2-9/4 – chắc là viết từ ngày 2 đến ngày 9 tháng 4 (năm 1988), ông Thu chuyển cho đạo diễn Trần Văn Thủy, ông Thủy cho tôi đọc và tôi đã xin phép trích một đoạn nói về nhà văn – những trí thức, vì thấy nó cùng mạch với cuộc bàn luận nói trên.

Tôi đọc gần như tất cả tác phẩm của nhà văn quân đội Nguyễn Minh Châu, theo tôi được biết nhắc đến nhà văn Nguyễn Minh Châu, người ta nghĩ ngay đến nhân cách và tài năng văn chương của ông, nhưng người ta còn nhắc đến ông như một nhà văn lỗi lạc với tầm nhìn có tính dự báo và đi tiên phong trong công cuộc đổi mới. Bài viết tiêu biểu của ông là “Hãy đọc lời ai điếu cho một nền văn nghệ minh họa” vẫn còn nguyên tính thời sự và tính chiến đấu.

Trong bức thư gửi ông Thu, ông Châu viết:

“…Qua thư, tôi biết những điều ông đang suy nghĩ về văn nghệ? Buồn nhỉ? Nhưng rồi ra có gì mà buồn? Đánh nhau mà, bảo thủ phản kích lại? Nhưng tôi vẫn thèm viết tiếp một bài đã dự dịnh và đã tâm sự với ông “Nhà văn và sự nghiệp dân chủ hóa đất nước”, tất nhiên rồi, ông Thu ạ, cứ một lần làn gió đổi chiều thì con người lại tự đem mình ra làm trò chơi và nhìn thấy được thêm một chút tư cách của từng người….”

“…Thế đấy, thằng nhà văn ở nước nào cũng vậy, ngoài tiếng nói trong tác phẩm, phải có tiếng nói xã hội, tiếng nói trước công bằng và bất công, trước chiến tranh và hòa bình. Nhưng địa vị thằng nhà văn thấp quá, làm gì có tiếng nói ấy? Theo tôi, làm thằng nhà văn Việt nam trong lúc này mà tìm cách lẩn tránh vấn đề dân chủ là thiếu tư cách – kể cả việc anh núp sau lập luận rằng văn học là cái gì sâu xa, để đời…”

“…Tôi nghĩ rằng có khi mình phải quên mình đi cho sự nghiệp dân chủ (mình đây là tính văn học) và có ai như thế tôi kính trọng vô cùng. Tôi đọc lịch sử văn học TQ thời kỳ Nha phiến chiến tranh – có nhà văn rất tên tuổi (tôi quên tên) nhưng cả đời chẳng để lại cái gì cho đời lâu dài cả, mặc dầu ông ấy rất có khả năng ấy, chỉ vì ông ta chỉ quan tâm đến vấn đề dân chủ hóa đất nước TQ – và đời sau đề cao ông ta lên vô cùng. Rồi thì hậu thế hiểu hết ai ra sao! Lắm lúc nghĩ, hàng chục năm qua người ta khinh thường người dân quá – cái hạng “phó thường dân”, không chức tước, không vây cánh, không của cải – khó sống lắm! Sống nhục nhã lắm…”

“…Lâu nay (hàng chục năm nay) đám cán bộ mình thường nói (đến quen miệng): Chúng ta đem hạnh phúc đến cho nhân dân – (không khéo mình chả làm được gì, chỉ làm hại nhân dân). Còn những người tôn giáo họ nói: Chúng ta làm nhẹ bớt bất hạnh cho nhân dân – có lẽ họ nói đúng hơn, họ “đời” hơn mình, mặc dầu là họ tôn giáo! Từng người phải soát lại hết những điều đã nghĩ, đã làm…”

Những ngày cuối đời ông Châu bệnh nặng, nằm chữa bệnh theo “tiêu chuẩn” bố thí của nhà chùa. Ông sống như thế nào? Xin đọc tiếp:

“…tôi đang ngồi trên một chiếc giường cá nhân của nhà trai mà nhà chùa dọn cho nằm, y hệt như cái giường lính hoặc “giường nhà văn” của tôi mà chúng ta thường ngồi…Nếu bảo có một “cái đáy” của đời sống thì đến giờ tôi đang sống giữa nó – có lẽ nhờ trời phật cho sống thì rồi ra mai ngày tôi biết làm nhà văn hơn…”

Đọc xong bức thư, tôi nghĩ vẩn vơ: Nếu ông không viết những điều lay động trái tim bạn đọc như ông đã viết, nếu ngòi bút của ông dẻo hơn, tròn hơn, ông sẽ dễ chịu hơn? Nếu bây giờ sống lại, ông có thấy cuộc đời có gì khác so với khi ông từ giã nó? Ông có lạ lẫm hay vẫn thấy… quen? Ông nghĩ gì về cái “dân chủ” mà ông đau đáu nghĩ về nó viết về nó? Bây giờ nó ra sao rồi? Ông vui hay ông buồn….? (Nguyễn Minh Châu qua đời năm 1989, thọ 59 tuổi, 9 tháng sau khi viết bức thư này.)

Tôi không có hân hạnh được diện kiến hay nói chuyện với ông, tôi chỉ đọc ông mà thấy ông gần gũi thân quen và nghĩ mấy điều vẩn vơ như thế…

(LTD 22-3-2012)

LÁ THƯ CỦA NHÀ VĂN NGUYỄN MINH CHÂU GỬI NHÀ THƠ NGUYỄN TRUNG THU:

3 bình luận

  1. Ông Châu nếu đươc sống thêm
    Thì ông cũng chẳng có miền dung thân!
    Bao người có nghĩa có nhân
    Đành bó tay sống qua lần mà thôi
    “Nghĩ đời mà ngán cho đời”(N.D)
    Bọn tiểu nhân lại đắc thời lạ chưa?
    Chúng tích ác kể đã thừa
    Dân oan khắp nước sao chưa tỉnh đòn?

  2. Cảm phục nhân cách môt nhà văn.Tài năng cũng không
    phải tầm thường,thậm chí vượt trội hơn đa số nhà văn.
    Vấn đề không ở chổ dung thân mà là làm thế nào để đạt
    chân thiện mỹ,dù bản thân mình thiệt hại !
    Nếu tôi đau…
    mà muôn đời thiên hạ hiểu lòng nhau ! (Phạm Hầu)

  3. Nhà văn Nguyễn Minh Châu đã viết :
    “…Lâu nay (hàng chục năm nay) đám cán bộ mình thường nói (đến quen miệng): Chúng ta đem hạnh phúc đến cho nhân dân – (không khéo mình chả làm được gì, chỉ làm hại nhân dân)” là 1 sự thật không ai có thể chối bỏ.

    Chỉ có điều họ bị lừa dối và vô tình tin vào những lời nói dối ấy. Vô y1 thức họ đã truyền niềm tin không có cơ sở đó cho dân tộc, 1 phần cũng vì không được tự do lựa chọn nào khác để tồn tại cho qua ngày.

    Họ như những con chim họa mi trong lồng, nếu hót vừa tai chủ thì được cho ăn uống, nếu hót đúng sự thật sẽ bị để chết đói, chết bệnh.

    50-100 năm nữa con cháu chúng ta sẽ đánh giá thế nào về ông cha chúng? Thiếu thông minh, thiếu can đảm, không dám nói thật những gì mình nghĩ, chém giết lẫn nhau chỉ vì không cùng 1 suy nghĩ? Liệu chúng có thể tha thứ cho chúng ta được không một khi chúng ta đã làm hỏng môi trường sống của chúng? Một khi nếu chúng ta làm mất quyền làm người Việt của chúng?

    Tôi cũng đã có thời rất thích đọc văn của Nguyễn Minh Châu, xin được thắp 1 nén nhang để tưởng nhớ ông.

    Cảm ơn bác Nguyễn Trọng Tạo đã có bài tưởng nhớ nhà văn Nguyễn Minh Châu

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: