• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Nhân chuyện về ngày qua đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh 31.08.2014
      Gs Nguyễn Văn Tuấn/ FB Nguyen TuanKhoảnh khắc Hồ Chí Minh từ trần ( Ảnh lấy từ VnExpress)Đọc bài “Vì sao 20 năm mới công bố ngày mất Chủ tịch Hồ Chí Minh” (1), phải đến câu cuối mới biết lí do, và lí do thì không đọc bài ai cũng biết! Ông Hồ Chí Minh qua đời ngày 2/9/1969, nhưng Bộ Chính trị đảng CSVN thì công bố ngày 3/9/1969 vì họ nghĩ ngày 2/9 là ngày Quố […]
    • Báo chí Trung Quốc viết về chuyến thăm Trung Quốc của ông Lê Hồng Anh 31.08.2014
      Nguyễn Hải dịch và giới thiệu/VHNA Dưới đầu đề « Tập Cận Bình : Trung Quốc, Việt Nam nên trở lại quỹ đạo phát triển đúng đắn, mối tình hữu nghị truyền thống đáng được quý trọng » , Nhân dân Nhật báo Trung Quốc ngày 27/8/2014 đăng bản tin của Tân Hoa Xã nói về cuộc gặp giữa ông Lê Hồng Anh với Chủ tịch Tập Cận Bình, toàn văn như sau:Ngày 27 tại Đại Lễ đường N […]
    • Đầm Vươn ngày ấy, bây giờ ra sao? 30.08.2014
      Phương Bích/ Blog Phương BíchCho tôi mượn câu hát trong bài "Lên ngàn": Hò ơi, em chèo thuyền đi "cất Lờ bát quái" thay chồng, thay chồng nuôi i ì con.....Cuộc sống là những lớp sóng mới đè lên lớp sóng cũ. Bất cứ sự kiện nào dù chấn động đến mấy, cũng đến hồi lùi vào dĩ vãng. Trong lần chúng tôi đi Thái Bình, thăm mộ cụ Nguyễn Hữu Đang v […]
    • Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Đòi hỏi dân chủ, pháp quyền của nhân dân là tất yếu, khách quan 30.08.2014
      Nguyễn Hoàng-Nhật Bắc /Chinhphu.vnNQL: Nói lời hãy giữ lấy lời/ Đừng như con bướm đậu rồi lại bayẢnh bên: Chủ tịch nước Trương Tấn Sang; Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng chủ trì buổi làm việc giữa Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương và Ban Cán sự Đảng Chính phủ. Ảnh: VGP/Nhật BắcThủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, Ban Cán sự Đảng Chính phủ, Chính phủ […]
    • Bài học Ukraine cho Việt Nam 30.08.2014
      Đoàn Hưng Quốc /BVNUkraine và Việt Nam cùng giống nhau ở chỗ nằm sát cạnh Nga và Trung Quốc nên thường bị hai cường quốc này xem như khu vực sân nhà. Đến năm 2013 chính quyền Ukraine bị lật đổ vì tham nhũng và đánh mất lòng dân, nhưng trước đó cánh thân Nga rất mạnh do nhận được nhiều quyền lợi kinh tế và hậu thuẫn chính trị. Ngược lại khuynh hướng thân Tây […]
    • Hiến pháp 2013 – Sửa nhầm hay đổi thiệt? 30.08.2014
      Hoàng Xuân Phú/ Blog Hoàng Xuân PhúNQL: Lâu lắm rồi mới thấy bài của bác Hoàng Xuân Phú. Cũng như các bài trước, bài này tất nhiên là hay!Vậy là nó đã được Quốc hội khóa XIII thông qua vào ngày 28/11/2013 và cóhiệu lực từ ngày 1/1/2014. Nếu coi là “Hiến pháp mới”, thì e rằng ăn quá non nên gạo còn sống sượng. Còn nếu gọi là “Hiến pháp sửa đổi”, thì có lẽ hâm […]
    • Tập Cận Bình chuẩn bị hạ bệ Giang Trạch Dân 30.08.2014
      Epoch Times/ FB Binh Le ThoThời gian còn lại của Giang Trạch Dân chỉ còn được đếm từng ngày. Kẻ thống trị hệ thống chính trị của Trung Quốc trong hơn hai thập kỷ qua hiện đang bị điều tra tại chính sân sau của ông ta, thành phố Thượng Hải.Tin về đoàn điều tra chống tham nhũng của lãnh đạo đứng đầu ĐCSTQ Tập Cận Bình đến làm việc tại Thượng Hải đã được thông […]
    • Manila công bố không ảnh tố cáo Bắc Kinh ‘nói một đằng làm một nẻo’ tại Trường Sa 30.08.2014
      Trọng Nghĩa/ RFIẢnh bên: Một bức ảnh mới nhất của bãi Gạc Ma (Johnson South Reef) - tại quần đảo Trường Sa -chụp ngày 29/07/2014. Nguồn : Quân đội PhilippinesTheo báo chí Nhật Bản và Ấn Độ vào hôm nay, 30/08/2014, chính quyền Manila vừa công bố ảnh chụp từ trên không cho thấy Bắc Kinh đang gấp rút xây dựng cơ sở có thể dùng vào mục đích quân sự trên một số r […]
    • Nhật thực 30.08.2014
      Phạm Thị Hoài / blog pro&contraẢnh InternetTrong chương trình Ngữ văn bậc Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông ở Việt Nam, lớp 6 có bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của Minh Huệ; lớp 7 có hai bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng Giêng” của Hồ Chí Minh, bài “Đức tính giản dị của Bác Hồ” của Phạm Văn Đồng và bài báo “Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Ch […]
    • T.S Lương Hoài Nam: "Tôi bất ngờ vì Bộ trưởng Thăng" 30.08.2014
      Nguyễn Nga thực hiện/ GTVT Ảnh bên: Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng cho biết phải bắt tay làm mới ra việc, không thể ngồi bàn mãi. Nếu thành công thì doanh nghiệp, người dân được lợi.T.S Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Hàng không Hải Âu cho biết ông bất ngờ khi Bộ trưởng Thăng quyết định tái khởi động lại đường bay "vàng". Từ câu chuyện này, tôi mong […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

Sông Hương hóa rượu


MAI VĂN HOAN

SONGHUONGĐỗ Phủ có lần tự nói về mình “Hạ bút như có thần !”. Các thi sĩ trong những giây phút “xuất thần” thường để lại cho đời những câu thơ bất hủ. Những giây phút “xuất thần” ấy rất hiếm hoi nên thơ hay còn lại không nhiều. Nhưng giây phút “xuất thần” ấy lóe sáng khá bất ngờ. Trường hợp Nguyễn Trọng Tạo làm hai câu thơ về Huế là một ví dụ. Nghe nói trong một cuộc rượu tại nhà bạn bè, lúc đã ngà hơi men, thi sĩ buột miệng đọc:

Sông Hương hóa rượu ta đến uống 
Ta tỉnh đền đài ngả nghiêng say 

Hôm sau, có người đọc lại hai câu thơ trên, Nguyễn Trọng Tạo gật gù khen hay mà không nhớ đó là thơ của mình. Trước khi in trên tạp chí “ Cửa Việt” và đưa vào tập “Đồng dao cho ngưòi lớn”, hai câu thơ đã có một cuộc sống riêng. Nó được xuất bản bằng miệng và lưu truyền khá rộng rãi. Tôi đã từng nâng niu trên tay chiếc bình rượu bằng sứ khá đẹp có đề hai câu thơ trên của Nguyễn Trọng Tạo.

Đọc hàng trăm bài thơ viết về Huế nhưng hiếm thấy bài thơ nào cô đọng như “ Sông Hương hóa rượu… ”. Nhà thơ tài cao, chí lớn Cao Bá Quát ngắm Sông Hương thấy dòng sông như thanh kiếm dựng giữa trời xanh. Thi sĩ đa tình, lãng mạng Nguyễn Bính thì ví sông Hương như mái tóc buông hờ của cung nga, còn Nguyễn Trọng Tạo –  theo cách gọi vui của anh Hoàng Phủ Ngọc Trường – là “người-ham-chơi” lại nhận ra “Sông Hương hóa rượu”. Trong Bình Ngô đại cáo, có đoạn Nguyễn Trãi viết:

Tướng sĩ một lòng phụ tử 
Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào 

Hòa rượu vào nước sông chia nhau uống là một cách nói thể hiện sự gắn bó, trên dưới đồng lòng của nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc kháng chiến chống quân Minh. “ Sông Hương hóa rượu ” là một cách  nói khác của Nguyễn Trọng Tạo để ca ngợi những vẻ đẹp, sức hấp dẫn của sông Hương nói riêng và cảnh người xứ Huế nói chung. Ở đây không phải hòa rượu vào nước sông mà nước sông tự nó đã là một thứ rượu. Trên đất nước ta có hàng trăm dòng sông nhưng không phải dòng sông nào cũng “hóa rượu” như sông Hương. “Rượu sông Hương” có chất men đặc biệt nên làm say lòng bao nhiêu du khách. Nguyễn Trọng Tạo đã đến Huế và nếm chất men ấy, thi sĩ đã say bởi chất men mà “Sông Hương hóa rượu…” ban tặng cho anh. Làm “say” một người “ham chơi” không phải dễ. Nhưng lần này thì anh say thật, say đến mức cả đền đài, lăng tẩm như đang “ngả nghiêng” trước mặt anh. Chỉ có điều người đang say ít ai chịu nhận mình say. Thi sĩ cũng vậy, anh nói: “Ta tỉnh đến đài ngả nghiêng say” nghĩa là anh gián tiếp thú nhận là mình đã say. Nghĩa là anh thú nhận anh đã mê cảnh người xứ Huế. Nguyễn Trọng Tạo đã có lần bộc lộ:

Sao cứ ước một người yêu ở đó 
Để suốt đời quê ngoại cũng quê hương

Điều ước ấy sau này đã trở thành hiện thực có lẽ một phần cũng do anh đã lỡ nếm cái chất men đăc biệt ấy như ăn phải “quả cấm” ở vườn địa đàng. “Ta tỉnh đền đài ngả nghiêng say” là cách nói chống chế hết sức thông minh. Cách nói chống chế này khiến tôi liên tưởng đến một giai thoại về nữ sĩ Hồ Xuân Hương. Hôm ấy sau cơn mưa, đường trơn, nữ sĩ không may bị trượt chân ngã. Mấy gã đàn ông ngồi trong Tửu quán nhìn nữ sĩ cười khoái trá. Nữ sĩ đã ứng tác ngay lúc đó:

Giơ tay với thử trời cao, thấp 
Xoạc cẳng  đo xem đất vắn dài 

Giai thoại này có thể do người đời bịa ra rồi gắn cho nữ sĩ vì bà là một người đối đáp hết sức sắc sảo và bản lĩnh hơn người. Ở đây, Nguyễn Trọng Tạo đang say lại đổ cho “đền đài ngả nghiêng say” thì thật là hết sức bất ngờ. Anh nói tỉnh mà thực chất là say. Anh nói say mà lại rất tỉnh. Cách nói mập mờ nửa đùa nửa thật ấy tạo nên nét độc đáo mới lạ của hai câu thơ. “Ta” say là chuyện bình thường. Điều đáng nói là “đền đài” cũng say. Một chút kiêu ngạo đáng yêu của thi sĩ. Mà sao đền đài lại không “say” nếu thi sĩ thực sự là một bậc tài hoa. Xưa nay đâu chỉ là tài tử say mê giai nhân. Giai nhân cũng rất ngưỡng mộ và say  mê tài tử. “Ta tỉnh đền đài ngả nghiêng say” đã thể hiện một phần nào bản lĩnh của thi sĩ.

Tôi nhớ mãi cái ấn tượng ban đầu khi nghe Nguyễn Trọng Tạo đọc “Sông Hương hóa rượu…”. Thời ấy anh chua “kết” với Huế như bây giờ. Nghe tin anh vào Huế, tôi đèo một người bạn, trên chiếc xe đạp cọc cạch săn lùng anh khắp chốn. Khoảng hơn chín giờ đêm chúng tôi mới “bắt” được anh đang ngà ngà ở nhà Ngô Minh. Anh rót rượu mời hai chúng tôi và gật gù.

Sông Hương hóa rượu ta đến uống 
Ta tỉnh đền đài ngả nghiêng say 

Bằng trực giác, tôi mới cảm ngay cái hay của hai câu thơ. Trí nhớ lập tức ghi lại. Từ đó trong những cuộc rượu, khi đã chếnh choáng hơi men tôi lại gật gù: “Sông Hương hóa rượu…”. Cũng nhờ hai câu thơ xuất thần ấy mà tôi làm được bài thơ  “Tìm bạn” tặng anh với đoạn kết:

Nào ta cùng chạm cốc 
Nhịp thở nồng hơi men 
Thơ say mày cứ đọc 
Cho đền đài ngả nghiêng! 

Nếu một số câu thơ của Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Bính… đã may mắn được dân gian hóa thì “Sông Hương hóa rượu…” của Nguyễn Trọng Tạo cũng có cái may mắn đó. Tôi biết rất nhiều người thuộc và đọc “Sông Hương hóa rượu…” mà không hề biết tác giả. Thơ khắc vào trí nhớ và lưu truyền bằng miệng chắc chắn sẽ sống mãi với thời gian. Tôi tin “Sông hương hóa rượu…” của Nguyễn Trọng Tạo sẽ được thời gian lưu giữ trong tâm hồn những người yêu thơ, yêu Huế…

Tháng 8-1995

About these ads

2 phản hồi

  1. Giá mà tác giả bài viết này biết rằng những năm 1990, Lê Viết Tường (cây thơ lừng lẫy của khoa Văn Đại học Tổng hợp Huế), sau đó lên Tây Nguyên công tác, trở về Huế uống rượu với bạn bè bên bờ sông Hương rồi trầm mình xuống tắmvà đã mãi mãi không quay về để lại nỗi tiếc thương cho bao nhiêu bạn văn

  2. Nguyễn Trong Tạo còn có bài Rượu Tết rất hay, trong đó có câu:
    Mỏng mỏng chén rượu Vân
    Dày dày ly Bầu Đá
    Cong một hơi rượu cần
    Ôi quê mình yêu quá!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 281 other followers