• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • “Trái bóng” trong “chân” Quốc hội 22.09.2014
      Ts Nguyễn Sĩ Dũng/ Lao động “Ở nhà nhất mẹ, nhì con”. Một thời gian dài chúng ta thường có thói quen chỉ so sánh mình với chính mình. Và cách so sánh này luôn luôn cho kết quả “nhất mẹ, nhì con”. Tuy nhiên, nếu “Ở nhà nhất mẹ, nhì con”, thì “Ra đường lắm kẻ còn giòn hơn ta”. Trong một thế giới hội nhập và cạnh tr […]
    • Cựu Bộ trưởng có quyền không biết luật, bất chấp luật? 22.09.2014
      Lưu Trọng Văn/ Một thế giớiHầm đường bộ Đèo Cả, đầu phía NamÔng Hồ Nghĩa Dũng tiền nhiệm của ông Đinh La Thăng vừa bị phát hiện vi phạm pháp luật một cách trắng trợn đã đặt ra một câu hỏi mà chính ông Dũng và nhiều quan chức khác cỡ như ông không dễ trả lời, đó là, làm đến chức bộ trưởng thì không cần thiết phải biết luật hay được quyền… bất chấp luật? Ngài […]
    • GS Trần Quốc Vượng nói về văn hóa Việt Nam (trong sự đối sách với văn hóa Trung Quốc) 22.09.2014
      Gs Trần Quốc Vương/VHNA/blog Ngô MinhVăn hóa Việt Nam khác văn hóa Trung Quốc, từ trong cội nguồn của nó, tuy cả hai nền văn hóa cổ truyền này đều thuộc phạm trù văn minh nông nghiệp.Trên bình diện ý thức, nhận ra sự khác nhau này là từ các vua đời Trần. Minh Tông nói: “Nước ta đã có phép tắc nhất định: vả lại Nam Bắc phong tục khác nhau”(1).Nghệ Tông cũng n […]
    • Trò chuyện với một nhân chứng sống của Cải cách Ruộng đất 22.09.2014
      Trà Mi/VOAMột sự kiện gây bão dư luận trong tháng này khi chính phủ Hà Nội lần đầu tiên mở triển lãm về cuộc cải cách ruộng đất long trời lở đất những năm 40-50 ở miền Bắc và vội vã đóng cửa sau 3 ngày gặp phản ứng mãnh mẽ từ công chúng, nhất là các cư dân mạng.Cuộc triển lãm tại Viện Bảo tàng Lịch Sử Quốc Gia ở Hà Nội chuyên đề “Cải cách ruộng đất 1946 – 19 […]
    • Nói láo kiểu VN và thống kê 22.09.2014
      Gs Nguyễn Văn Tuấn/ FB Nguyen TuanĐã từ lâu, các tổ chức quốc tế không tin vào những con số thống kê của VN do các cơ quan Nhà nước sản xuất và cung cấp. Chẳng hạn như con số thất nghiệp (1.84%) gần đây gây ra nhiều tranh cãi, nếu không muốn nói là khó tin. Càng khó tin hơn khi người ta trình làng con số 80% người dân hài lòng về dịch vụ công. Trời ạ! Trong […]
    • Hoan hô “tầm nhìn xa” của ông Dũng! 22.09.2014
      Bùi Hoàng Tám/ Dân trí'Vâng, hoan hô ông Dũng ở đây là ông Hồ Nghĩa Dũng, nguyên Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, người tiền nhiệm của Bộ trưởng Đinh La Thăng.Hoan hô ông vì nhiều lẽ, song trước hết, hoan hô ông bởi cái “sáng kiến vĩ đại” mang “thương hiệu made in Hồ Nghĩa Dũng”. Đó là theo báo chí phản ánh, ông Hồ Nghĩa Dũng (lúc đó là bộ trưởng Bộ GTV […]
    • Ế là đúng! 22.09.2014
      Hà Văn Thịnh/ Một thế giớiẢnh bên:Chỉ ca ngợi một chiều theo cách hô khẩu hiệu từ đầu đến cuối thì làm sao có thể có khán giả đến xem?Nỗi đau từ 21 tỷ bị thả trôi sông, chìm dưới những lớp sóng lạnh lẽo, thờ ơ là bài học – dẫu đau đớn cũng nên một lần nhìn thẳng: Nghệ thuật đích thực không dung chứa sự nửa vời, cái một chiều; không chấp nhận sự bất tài; khôn […]
    • Bảo thủ không thay đổi là có tội với lịch sử. 22.09.2014
      Nguyễn Trọng Vĩnh/ Blog TễuKinh tế sa sút gần đến đáy, tụt hậu rất xa so với các nước chung quanh. Tài nguyên phong phú mà dân nghèo, nước yếu, lệ thuộc.Mọi mặt xã hội xuống cấp nghiêm trọng.Chưa bao giờ thấy tình hình đất nước đáng lo như hiện nay:Về kinh tế xã hội: Hàng chục vạn doanh nghiệp ngừng hoạt động và phá sản, công nhân nhân viên mất việc, ngân sá […]
    • Trần Dần – Ghi chép về Cải cách Ruộng đất ở Bắc Ninh 1955-1956 (1) 21.09.2014
      Phạm Thị Hoài biên soạn/pro&contraSau đợt "vi phạm kỉ luật" lần thứ nhất và bị giam kiểm thảo từ 13/6 đến 14/9/1955 [1], nhà thơ Trần Dần được cử đi dự hội nghị tổng kết đợt 4 và tham quan Cải cách Ruộng đất đợt 5 tại Bắc Ninh, đợt cuối cùng của cuộc cách mạng „long trời lở đất“ ở nông thôn Việt Nam sáu mươi năm trước. Phổ biến với tên gọi „đi […]
    • Rốt cuộc, ông Phạm Bình Minh vẫn “được” đi Mỹ 21.09.2014
      Viết Lê Quân/ VNTBRốt cuộc, cũng lộ ra tin tức về chuyến đi Hoa Kỳ sắp tới của Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh.Nhưng thêm một lần, điều trớ trêu là tin tức trên được tiết lộ từ một hãng truyền thông bị ghép tội “vu khống và xuyên tạc” như VOA Việt ngữ, chứ không phải là Thông tấn xã Việt Nam hay báo Nhân Dân.“Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

LỜI NÓI GIÓ BAY… LỜI NÓI ĐỌI MÁU!


TRẦN HUY THUẬN

logosachKhông chỉ mỗi con người độc quyền có tiếng nói, mà đa số động vật cũng đều có khả năng “nói” lên những điều mà trong cái đầu chúng suy nghĩ, cái mắt chúng trông thấy: Con gà trống cất tiếng gáy “Cúc cù cu… cu!” đánh thức bình minh. Gà mái “cục ta cục tác” ầm ĩ khi đẻ trứng. Con mèo kêu “meo meo” đòi ăn và “gào lên thảm thiết” khi tìm bạn tình. Con chó sủa “gâu gâu” khi có khách và kêu “ăng ẳng” khi bị đánh đau. Con lợn khi tranh ăn lẫn khi làm tình đều kêu “ủn ỉn”. Mỗi loại chim có một giọng hót riêng, vẹt còn có tài bắt chước tiếng người. Chó sói “hú” rợn người. Hổ “gầm” làm muôn loài bạt vía. Rắn phun “phì phì” khi gặp đối thủ. Ngựa “hý” vang thảo nguyên. Đến bé như con muỗi khi đi “hút máu người và các động vật khác cũng kêu “ve ve” chói cả tai… chỉ có loài CÁ là giữ im lặng suốt cuộc đời cá của chúng!..

Khác biệt có lẽ là ở chỗ “tiếng nói” Con người không chỉ đa âm, đa sắc mà còn “đa nghĩa” nữa. Cũng có thể nói rằng: TIẾNG NÓI của các loại động vật khác trừ con người đều rõ ràng, nhất quán: Chó đã sủa “gâu gâu” là nhất định có người lạ đến nhà; gà đã gáy là dứt khoát trời sắp sáng hoặc đã sang trưa. Hổ đã “gầm” là lúc nó đi tìm mồi. Rắn phun “phì phì” là có đối thủ đang bị đe dọa… Con người cũng dùng lời nói để diễn đạt ý tưởng, nhưng rất đa dạng: có thể là khích lệ, đồng tình; có thể là phản đối, ngăn đe; có thể là thanh minh và có thể là an ủi, mỉa mai …

Động vật rất thật thà, “nói” thế nào thì “nghĩa” thế ấy, tuyệt không có lối “nói ĐA NGHĨA” như con người. Cái sự ĐA NGHĨA của tiếng nói loài người không chỉ ở nội dung câu chữ, mà còn ở “ngữ điệu” phát âm. Cùng một từ như từ “VÂNG” chẳng hạn, khi người nói dùng một ngữ điệu vừa phải, êm ái, ngọt ngào – thì đó là thể hiện sự “vâng lời”, sự “đồng ý, đồng tình”. Nhưng nếu vẫn chữ đó, nhưng âm điệu phát ra chói tai, kéo dài ra,… thì đấy lại phải hiểu là đương sự đang bất bình, đang “bị cưỡng bức đồng ý…”.

Cái sự ĐA NGHĨA của tiếng nói con người còn được “minh họa” bằng cử chỉ, thái độ của người nói nữa. Nói “VÂNG” mà mặt mũi e thẹn hoặc tươi vui phấn khởi là “vâng thật lòng”. Nói “VÂNG” mà mặt buồn thiu hoặc cau cau có có, là “không đồng ý đâu”! Nên nhớ điều này: đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn mỗi người. Cái “tâm” không thể biết, nhưng nhìn sâu vào mắt thì vẫn có thể nhận ra phần nào cái “thực tâm” của người nói!

Như vậy có thể rút ra một điều: Nghe con người nói, muốn thật sự HIỂU ý anh ta, người nghe phải lắng nghe ngữ điệu của câu người đó nói đồng thời phải quan sát cử chỉ, gương mặt, đôi mắt của người nói lúc đó nữa. Thiếu những quan sát này, người nghe dễ bị ngộ nhận, dễ hiểu sai vấn đề… Nói chuyện phải nhìn vào mặt nhau, vào mắt nhau là như thế!

Con người từ ba tuổi trở lên, nếu không bị khuyết tật cơ quan phát âm, đều biết dùng tiếng nói để giao tiếp, để đề xuất một yêu cầu, để bầy tỏ tình yêu thương hay lòng căm giận… Nhưng có người “hoạt ngôn”, “lợi khẩu” có người suốt ngày chả nói gì. Có người nói hay đến mức “con kiến trong lỗ cũng phải bò ra” nghe. Có người “nói như rót mật”; lại có người “nói như đấm” vào tai. Người nói mấy phút, thính giả đã muốn “vỗ tay” mời xuống. Kẻ nói tràng giang mấy tiếng đồng hồ liền, cử tọa vẫn cứ đội mưa đội nắng, há hốc mồm ra mà nghe. Có kẻ nói toàn lời khen mà người nghe muốn “nhổ nước bọt”. Lại có người vừa nói vừa “chửi mắng” ta mà ta vẫn giỏng tai nghe, không tức tối, còn vỗ tay tán thưởng! Thời chiến tranh, phát thanh viên tiếng Anh đài TNVN Hannah Hà Nội Trịnh Thị Ngọ, đã làm rung động bao con tim lính Mỹ tham gia chiến trận ở Việt Nam khi mỗi lần cô cất lên “This is Thu Hương addressing American GI in Viet Nam” – “Đây là Thu Hương đang nói chuyện với lính Mỹ ở Việt Nam”. Tiếng nói của cô có sức mạnh của một binh đoàn!

Nhưng nếu chỉ có thế thôi thì tiếng nói con người vẫn còn dễ hiểu. Loài người chúng ta còn biết dùng lời nói để che đậy, lấp liếm hành vi, để “dấu ý tưởng” thực qua lời nói một cách rất thiên biến vạn hóa (cổ nhân gọi là “nói lấp nói liếm”, “nói lấy được”!). Có người còn biết dùng lời nói để trốn việc (gọi là… “mồm miệng đỡ chân tay”). NGÔN TỪ được đánh bóng, được nhào lộn, làm xiếc, làm “ảo thuật”; được “ngụy trang” bằng đủ mọi cách từ nụ cười rất duyên đến bộ mặt rất tươi hoặc ngược lại. Nhưng nội dung đích thực của câu nói lại không biết đâu mà lường! Vậy cho nên mới có câu “nói đằng tây chết cây đàng đông”, “nói một đàng làm một nẻo”, “nói dậy mà không phải dậy”! Vậy cho nên mới có chuyện có kẻ nói một lời, ta tin một lời; có người nói cả ngàn lời, ta chả tin mảy may được một lời nào! Mất lòng tin vào việc làm của một ai đó, đã là điều khó chấp nhận. Mất lòng tin ngay từ lời nói, ngay từ lúc mới chỉ nghe, thì sự mất mát ấy là nghiêm trọng lắm, là khó phục hồi lắm. Có “Lời nói gió bay”, nhưng có lời nói “như dao chém đá”, không dễ gì quên được. Người xưa còn dặn: “Lời nói đọi máu”. Ví như truyền thuyết ghi trong Đại Việt sử ký toàn thư, kể về chuyện Trần Thủ Độ một lần đến chùa Chân Giáo, thấy Huệ Tông ngồi xổm nhổ cỏ, Thủ Độ nói: “Nhổ cỏ thì phải nhổ cả rễ sâu”. Huệ Tông đứng dậy, phủi tay nói: “Điều ngươi nói, ta hiểu rồi”. Và Huệ Tông đã tự chết ngay sau đó.

Cổ nhân dạy: “Sông sâu còn có thể dò, Lòng người thì mấy ai đo cho tường”.
Đúng vậy! Lòng người đúng là thứ không dễ hiểu một chút nào, đặc biệt khi LÒNG NGƯỜI được diễn đạt qua LỜI NÓI!

About these ads

4 phản hồi

  1. Tác giả viết rất thuyết phục,hầu như không cần phải nói gì thêm.
    Về “lời nói đọi máu” qua dẫn chứng chuyện Huệ Tông và Trần Thủ Độ
    thì tôi thiển nghĩ là lẽ ra,ngài Huệ Tông không nên bị sa vào bẫy “khích tướng” của ông TTĐ.mà tự sát vì TTĐ.không phải là ông thánh để ngài cảm thấy mình bị xúc phạm rồi đi đến tự kết liễu đời mình như thế !
    Nghĩ cho cùng,ngài HT.đã mắc mưu của TTĐ.mà hủy mình hay nói khác đi là TTĐ.thủ đoạn đã lợi dụng sự đạo đức đến ngây thơ của HT.để trừ tuyệt hậu hoạn cho mình mà không cần ra tay.
    Người ta cúi đầu trước thánh nhân,chứ không hạ mình trước ác nhân.

  2. Người ta cúi đầu trước thánh nhân,chứ không hạ mình trước ác nhân
    Đồng ý..

  3. Sự giống nhau và khác nhau giữa „nói“ và „thuyết“

    Bài viết của tác giả rất ý vị, làm nhớ đến „thuyết nam“ của Hàn Phi.
    Đoạn đầu trong đánh giá „thuyết nan“ của tư Mã Thiên như sau:
    Cái khó trong việc du thuyết không phải là ở chỗ biết những điều cần phải đưa ra nói. Nó cũng không phải ở chỗ mình không biết biện luận. Cũng không phải ở chỗ không trình bày được rõ ràng ý nghĩ của mình. Cũng không phải ở chỗ không dám nói ngang nói dọc cho hết cái ý của mình. Phàm cái khó trong việc du thuyết chính là ở chỗ làm thế nào biết được cái tim của con người mình muốn thuyết phục để dùng cái thuyết của mình mà đối phó.
    3 câu đầu là tả về „khả năng nói“ mà đến câu cuối thì đã bàn đến nội dung „thuyết“: Nói với mục đích cho người khác NGHE và LÀM THEO mình; Nghĩa là bao hàm nội dung „chính trị“.
    Chính trị tới điểm cao và quyết định chính là „quân sự“ – THẮNG và THUA, SỐNG và CHẾT. Khi quân sự chủ trương „bất chấp trá“ thì chính trị làm gì có sự thật trong lời nói?! Muốn tìm SỰ THẬT chỉ có quan sát và tổng hợp cả NGÔN và HÀNH. „Khả năng nói“, như 3 câu đầu, thuộc vế nhân bản; Nó cho thấy ngôn ngữ (bao gồm tiếng nói và chữ viết) là thành quả phát triển cao của tư duy con người; Hay chính xác hơn thì là của cộng đồng người trong di sản chung gọi là VĂN HÓA.

    Đôi điều thiển kiến,
    Kính.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 282 other followers