• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
    • DỌC MIỀN TRUNG (2) 26.10.2013
      ĐÀO THẮNG II. Kéo pháo lên đồi Trúc Lâm Chúng tôi đứng chân tại Hải Lĩnh, Tĩnh Gia để chuẩn bị chiếm lĩnh trận địa trên đồi Trúc Lâm. Các khẩu đội phải làm công sự tương đối chắc chắn, sẵn sàng chiến đấu. Đại đội phó Dương giao cho tổ trinh sát tấm bản đồ […]
    • DỌC MIỀN TRUNG (1) 26.10.2013
      ĐÀO THẮNG Phần I – Về xứ Thanh  I. Chào Hà Nội vào Thanh Tôi vốn là một chú lính bộ binh thuộc sư đoàn 330, một binh đoàn chủ lực miền Nam tập kết làm nhiệm vụ huấn luyện quân bổ sung vào chiến trường B. Trung đoàn tôi, đoàn Sông Đào (E46) có ba […]
    • CA BÌNH MINH – MỘT VŨ TRỤ YÊU THƯƠNG 24.10.2013
      (Thơ Lý Phương Liên, NXB Văn học – 2011) HOÀNG XUÂN HOẠ Ca ba, một ca làm việc ở các nhà máy từ 10h tối hôm trước cho đến 6h sáng hôm sau, người thợ phải thức trắng đêm với công việc do mình phụ trách. Làm ca ba là một ca vừa mệt vừa […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Sự khủng bố tinh thần 18.04.2014
      Kính Hòa Theo RFA Công an lực lượng ưu tú của chế độNhững xung đột giữa dân chúng với bộ máy công lực ở Việt nam ngày càng mang tính bạo lực. Gần đây nhất là vụ bạo động tại xã Bắc Sơn, Hà tĩnh. Bên cạnh đó, sự áp chế về tinh thần cũng đã và đang được sử dụng trong suốt chiều dài tồn tại của chế độ cộng sản. Nhà nước cảnh sát Xuất phát từ ý thức hệ đấu tranh […]
    • Nhà văn Colombia Gabriel Garcia Marquez qua đời 18.04.2014
      Thanh Hà  Theo RFI Nhà văn Gabriel Garcia MarquezGiải Nobel Văn học đầu tiên của châu Mỹ La Tinh Gabriel Garcia Marquez qua đời chiều ngày 17/04/2014, thọ 87 tuổi. Là một nhà báo nổi tiếng, trước khi trở thành nhà văn, trong hơn 70 năm sự nghiệp cầm bút, Marquez được coi là một trong những nhà văn nổi tiếng nhất của thế kỷ XX, là người có công nhiều nhất tro […]
    • Viết nhân đọc bài về giáo dục của Giáo sư Hoàng Tụy 18.04.2014
      Nguyễn Minh NhịTheo BVN Ông Nguyễn Minh Nhị Kính gởi GS Hoàng Tụy và các bạn là người tôi tin có cùng tâm huyết về nhiều bận tâm của dân của nước, trong đó rất bức xúc là GIÁO DỤC!Thưa giáo sư và các bạn,Tôi rất ngại "nói leo" chuyện "dạy học" trong khi tôi học chưa hết  nấc thứ 5/12 nấc thang khai trí cơ bản - bậc phổ thông, nhưng tôi tự […]
    • Bản phản đối và yêu cầu 18.04.2014
      Theo Văn Việt Những người muốn tham gia ký tên vào Bản phản đối và yêu cầu dưới đây, nhằm bày tỏ thái độ trước quyết định vô lý và vi phạm các quy định hiện hành của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong việc hủy bằng và phủ quyết luận văn thạc sĩ của Đỗ Thị Thoan, nhằm bày tỏ tinh thần tương ái đối với đồng nghiệp bị đối xử bất công, và nhằm bảo vệ tương lai […]
    • Phương thuốc gì cho ngành Y tế Việt Nam? 18.04.2014
      Jonathan LondonTheo blog Xin lỗi ông Ngành Y tế của Việt Nam đang rơi vào một cuộc tranh cãi lớn trong lúc cả người dân lẫn chính phủ đang đối phó với một sự bùng nổ trong số lượng ca bệnh sởi ở một số vùng, trong đó có TPHCM và Hà Nội.Từ đầu năm, sự bùng nổ này đã trực tiếp hay gían tiếp gây ra cái chết của hơn 111 trẻ em, trong đó ít nhất 25 ca tử vong trự […]
    • Dấu cộng của niềm tin ở phút thứ 89 18.04.2014
      Nguyễn Quang VinhTheo blog Nguyễn Quang Vinh  1. Rất hiếm khi người dân chờ đợi ý kiến của người đứng đầu Chính phủ ở mức nôn nao như thế về việc đăng cai hay dừng Asiad 18. Hiếm khi có một  việc mà đa số người dân đều thể hiện thái độ, ý kiến của mình thông qua báo chí, mạng xã hội mong muốn dừng đăng cai Asiad 18 vì một điều đơn giản là đất nước đang quá k […]
    • Xả súng ở cửa khẩu với TQ, 7 người chết 18.04.2014
      Theo BBC   Tỉnh Quảng Ninh nói đã kiểm soát được tình hình lúc 15:15 chiều 18/4Giới chức tỉnh Quảng Ninh cho hay 7 người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng súng tại cửa khẩu Bắc Phong Sinh trên biên giới Trung Quốc chiều thứ Sáu 18/4.5 trong số đó là người Trung Quốc, hai người còn lại là lính biên phòng của Việt Na […]
    • Chỉ có ở VN: Tập đoàn thế giới 'cò cử'... quan huyện 18.04.2014
      Nguyễn Đình Lương (Nguyên Trưởng đoàn đàm phán HĐTM Việt Nam - Hoa Kỳ)Theo Vnn  Ông Nguyễn Đình LươngTs Lê Đăng Doanh:Chúng tôi trân trọng giới thiệu bài phát biểu quan trọng này, mong đến được thật nhiều bạn đọc để giúp hiểu rõ hơn về bản chất của hội nhập quốc tế, vị thế của nước ta, cơ hội và thách thức của chúng ta trong cuộc vừa hợp tác, vừa đấu tranh v […]
    • Những tấm ảnh 18.04.2014
      Cánh CòTheo Canhco'blog Chỉ trong vòng vài ngày người dân được xem những tấm ảnh minh họa rất sinh động tình trạng chính trị xã hội của Việt Nam đến tận gốc rễ. Những tấm ảnh đăng tải trên báo chí chính thống và chúng không hể được Photoshop, vì vậy đã đào sâu vào ý thức nhận dạng sự việc của người xem cùng những tầng nấc ý nghĩa cũng như phản ứng xã hộ […]
    • 'Bộ trưởng Y tế nên từ chức' 18.04.2014
      Nhạc sĩ Tuấn KhanhTheo BBC  Ảnh bên:Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến tới thăm bệnh nhi ở Viện Nhi Trung ươngChỉ trong một buổi chiều 17-4 ở trong nước, ngoài những tiếng kêu la của trẻ con, tiếng khóc nấc của nhiều phụ huynh mất con, cùng sự im lặng của các bệnh viện cũng như của những tuyên bố thản nhiên của người cầm đầu ngành kiểm soát sự sống còn c […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

KHÍ PHÁCH BỬU CHỈ TRONG PHONG TRÀO SINH VIÊN


Họa sĩ Bửu Chỉ sinh ngày 8 tháng 10 năm 1948, mất ngày 14 tháng 12 năm 2002, tại Huế, hưởng dương 54 tuổi. Anh tốt nghiệp cử nhân Luật tại Huế, tự học vẽ, chuyên về sơn dầu. Thời sinh viên anh tham gia các Phong trào Thanh niên, Sinh viên Tranh đấu cho hòa bình bị chính quyền VNCH bắt giam từ 1972 đến 1975. Thời đó anh nổi danh về những biếm họa bút sắt, tố cáo tội ác chiến tranh. Đã triển lãm tại Hà nội, Huế, Moskova, Hồng Kông, và nhiều lần tại thành phố Hồ Chí Minh, trước khi qua đời vì xuất huyết não. Nhà xuất bản Trẻ đã phát hành một album Tranh Bửu Chỉ, với lời giới thiệu, bình luận bằng tiếng Việt và tiếng Anh, sách hay, in đẹp, 130 trang khổ lớn, 2003 Thành phố Hồ Chí Minh – (theo Đặng Tiến).

Khí phách Bửu Chỉ trong phong trào đô thị

LVT:

Có lẽ rất nhiều anh em trong phong trào đô thị Huế cũng như các thành thị miền Nam những năm 1970 – 1975 không ai là không biết Bửu Chỉ. Một họa sĩ nghiệp dư với những bức tranh bút sắt, mực đen, nhưng tranh của anh có mặt hầu hết trên các ấn phẩm của phong trào đô thị trên cả nước, các tổ chức tiến bộ thời ấy, từ trang bìa đến phụ bản.

Tranh của anh là lời tố cáo đanh thép về tội ác của kẻ thù, là lời kêu gọi thống thiết thôi thúc tuổi trẻ dấn thân… xuất hiện sừng sững như một tượng đài của phong trào đô thị.

Tôi quen anh Bửu Chỉ lúc còn học ở Trường Quốc Học và sau là Trường đại học Luật khoa Huế. Anh học trên tôi hai lớp. Anh em chúng tôi thời đó có gia đình ở Huế, nhưng đều xem ngôi nhà Tổng hội Sinh viên Huế 22 Trương Định là nhà của mình, cùng ăn, cùng ngủ, cùng xuống đường đấu tranh; chúng tôi gần như thoát ly gia đình, cùng chia sẻ bao ngọt bùi ở đó. Chúng tôi quen nhau, thân nhau thật tình cờ, tự nhiên như vậy; sau này cùng nhau vào tù, rồi kẻ ở lại người vào chiến khu nhưng luôn dõi mắt về nhau với bao kỷ niệm vui buồn của một thời đáng nhớ.

Tranh bút sắt của Bửu Chỉ, 1970

Tranh bút sắt của Bửu Chỉ, 1970

Bửu Chỉ như nhiều người biết là một họa sĩ tài năng. Anh đàn và hát cũng hay và cuốn hút. Thời đó không cuộc gặp mặt nào ở Tổng hội Sinh viên Huế, các buổi trình diễn văn nghệ của sinh viên học sinh mà thiếu giọng ca “sách động” của anh. Với cây đàn ghita và những bài hát ruột của mình như Việt Nam trên đường chúng ta điTự nguyện, Làm thân cỏ cú, Chốn lao tù, Lớn mãi không ngừng… gương mặt anh lúc đó đỏ gay, gân cổ nổi lên, đôi mắt xuất thần. Không ai là không bị cuốn hút, say sưa với hình ảnh đó.

Bửu Chỉ là người ốm yếu. Nhưng anh là người có giọng nói to, khỏe, rổn rảng; những lúc tranh luận giọng nói của anh lấn át đối thủ. Anh lại là người rất quyết liệt với kẻ thù, trong hoàn cảnh nào anh cũng cương quyết, không sợ hãi. Làm sao quên được hình ảnh Bửu Chỉ bị địch bắt trong chiến dịch “Bình minh” 1972 vừa mới vào trại giam, tên mật vụ Liên Hướng (em ruột Liên Thành, Trưởng ty cảnh sát ngụy) đã vân vê trò chuyện cùng anh. Bửu Chỉ chửi sa sả vào mặt Liên Hướng: “Tao chỉ nói chuyện với nhân dân tao, tao không nói chuyện với mày”. Khí phách Bửu Chỉ được trả giá bằng một trận đòn nhừ tử; chúng đánh vào hai bàn tay anh khiến một thời gian dài anh không vẽ tranh được. Nhớ lại thời đó, tranh chấp quyền lực giữa Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao Kỳ (tổng thống và phó tổng thống ngụy) trở nên gay gắt. Trong một dịp ra Huế, Nguyễn Cao Kỳ đến thăm Tổng hội Sinh viên Huế tìm sự ủng hộ trong sinh viên học sinh Huế. Với lối tranh luận áp đảo đối thủ, Bửu Chỉ đã truy bức Nguyễn Cao Kỳ về Việt Nam hóa chiến tranh, về quân sự học đường, về tự trị đại học… Nguyễn Cao Kỳ ấm a ấm ớ, lúng túng rồi cùng bầu đoàn của mình rời Tổng hội Sinh viên Huế trong nỗi bực tức, hậm hực.

Có lẽ trong các cuộc xuống đường ở Huế những năm 1970 – 1972, cuộc xuống đường thầm lặng tháng 8/1971 là một cuộc biểu tình xúc động và gây nhiều ấn tượng nhất. Cuộc biểu tình xuất phát từ Tổng hội Sinh viên Huế tuần hành qua các trục đường chính của thành phố. Hàng ngàn người đi tuần hành đều tay đeo băng tang để tưởng nhớ những người Việt Nam bị lính Mỹ sát hại. Dẫn đầu đoàn tuần hành là chiếc quan tài màu đỏ mang dòng chữ “26 năm chiến tranh Việt Nam”. Đi sau quan tài là bức tranh lớn về thảm sát Mỹ Lai. Tiếp theo là biểu ngữ màu đen mang dòng chữ “hai triệu người ngã gục, nói sao hết nên lời… Dọc theo đoàn tuần hành là những bức biểu ngữ mang các dòng chữ “Việt Nam hóa chiến tranh”, “Đào sâu hố diệt chủng”, “Sống trên vai xiềng xích”, “Chết tức tưởi không lời”… cùng các bức tranh vẽ bộ xương người tượng trưng cho oan hồn Việt Nam, vẽ tên đồ tể Nixon một tay cầm đầu lâu một tay cầm túi Dollar. Có thể nói tất cả phần trình bày cuộc diễu hành là của Bửu Chỉ. Tôi còn nhớ lúc đó, trong một dịp tình cờ, tôi bắt gặp tờ báo Time ở quầy sách báo cũ trên thành phố có tường thuật vụ thảm sát Mỹ Lai với đầy đủ hình ảnh. Tôi mua tờ báo đưa Chỉ xem, lập tức anh phóng tác bức tranh đưa vào cuộc diễu hành. Sau cuộc biểu tình thầm lặng, bức tranh được treo một thời gian dài ở Tổng hội Sinh viên Huế. Rất tiếc, chiến dịch “Bình minh” địch chiếm Tổng hội, bức tranh bị phá hủy.

Khí phách Bửu Chỉ trong phong trào đô thị
Ta phải thấy Mặt trời của họa sĩ Bửu Chỉ

Có một kỷ niệm về Bửu Chỉ không bao giờ chúng tôi quên được. Mở đầu chiến dịch “Bình minh” 1972 chúng bắt các anh Lê Văn Thuyên, Nguyễn Hoàng Thọ, Bửu Chỉ, Nguyễn Duy Hiền, Trần Đình Sơn Cước trong lúc các anh đang giúp đỡ đồng bào Quảng Trị lánh nạn chiến tranh tại Trường Đồng Khánh, và sau đó là bắt bớ hàng loạt. Tôi và các anh Nguyễn Kỳ Sơn, Trần Khanh, Lê Gành, Nguyễn Văn Thịnh… trốn trót lọt vào Sài Gòn. Chúng tôi biết khi bắt, địch đánh các anh rất dã man, nhưng giam ở đâu thì không một ai rõ. Kể cả những người bị bắt sau đó và chúng đưa ra Côn Đảo. Chúng tôi bàn bạc cùng nhau, phải làm một cái gì đó buộc địch phải công khai nơi giam giữ các anh… Trong số 5 anh em bị bắt, hai anh Bửu Chỉ và Nguyễn Duy Hiền là ốm yếu nhất, bị đánh đập dã man nhất. Qua linh mục Nguyễn Ngọc Lan, chúng tôi đưa cáo phó về các anh bị giết. Sau khi tờ nhật báo Điện Tín đăng cáo phó, hàng chục hội đoàn yêu nước ở miền Nam đồng loạt đăng phân ưu về 2 anh trên nhiều tờ báo. Sự việc ngày càng lớn hơn khi cả Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Phát thanh Giải Phóng đều có bài bình luận về cái chết của 2 anh. Anh em trong Nội thành còn sót lại đều bàng hoàng xúc động, anh em trên rừng tổ chức truy điệu… Gia đình các anh đang ở Sài Gòn đều tức tốc bay về nhận xác. Dư luận ngày càng phẫn nộ, Liên Thành, trưởng ty cảnh sát ngụy buộc phải lên Đài Phát thanh Huế đính chính và công bố nơi giam giữ các anh. Khi bị bắt ở thành phố Sài Gòn đưa về Huế, gặp lại các anh ở trại tạm giam, chúng tôi cười vui kể cho các anh về việc đăng cáo phó. Các anh em đều hốt hoảng: “Không được nói chuyện này, Liên Thành biết nó sẽ giết bọn bây ngay”. Nghĩ lại thời đó, thấy đúng là làm, chẳng bao giờ nghĩ đến hậu quả.

Mới ngày nào mà đã bốn, năm mươi năm. Mới đó mà anh đã xa chúng tôi mười năm. Thương nhớ vô cùng. Bửu Chỉ ơi!

Nguồn: Tạp chí Sông Hương

About these ads

5 phản hồi

  1. Nếu Bửu Chỉ còn, chắc lại phải bút sắt và xuống đường, và Trịnh Công Sơn lại hát tiếp khúc ca da vàng…

  2. Sau năm 1975, khí phách của Bửu Chỉ tiêu thành mây khói.
    Ông sợ hãi né trực diện nhiều vấn đề.
    Còn chăng chút phẫn chí ngậm ngùi của thành phần thứ ba.
    Nhưng ngậm ngùi không phải là khí phách.
    Té ra cái chế độ mà ông chống đối lại đã nuôi dưỡng cho ông chút khí phách ấy. Nó đi thì ông cũng xong.
    Năm mới, học chút thành thật của cổ nhân.
    Em.

  3. Em nói đúng nhưng hồi đó chẳng ai còn đươc khí phách, BChỉ cũng như moi người thôi. “Chuyên chính vô sản” nghe không moi người đã sơ phát ốm, nên dù bi nhuc nhã, hèn mat nhưng có ai dám hó hé gì trước cán bô, nhất là các trí thức VN vốn dĩ không đươc can đảm cho lắm.

  4. Bây giờ sắp mất nước sao không thấy họ tiếp tục tranh đấu? Như vậy Bửu Chỉ (và đồng đội) hành động đâu phải vì dân vì nước , mà chỉ vì ngu-
    Kẻ địch của dân ta, kẻ xâm lược đất nước ta đâu phải là Mỹ, Ngụy, mà rõ ràng là Tàu và bè lũ tay sai, đã âm mưu cướp nước và bán nước tứ những năm 40….bây giờ chỉ là hồi kết cuộc-
    Tất cả cuộc chiến vừa qua chỉ là để thực hiện âm mưu đó, cho nên những chiến thắng, những thành tích dĩ vãng đều chỉ là ngụy tín, là có hại cho đất nước, vì đã quyết liệt đẩy dần vận mệnh đất nước vào tay kẻ thù ngàn năm….

  5. Giờ này mà có người còn can đảm viết bài này và tiếc là Sông Hương cũng can đảm đăng bài này! Sao tác giả không dám công khai tên mình vậy ta? Hay là vẫn âm thầm đi biểu tình với Lê Hiếu Đằng, Ngô Công Đức và Huỳnh Tấn Mẫm ở SG??

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 221 other followers