• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • THƠ HOÀNG THỊ VINH: X MỘNG Y 13.10.2014
      HOÀNG THỊ VINH Tôi đã là tôi không phải mười, hai mươi năm trước! Những người đàn bà khác tôi – giống tôi hôm nay rủ nhau về thăm tôi?! Trăng muộn ló nửa mặt, dưới ánh đèn hoa kỳ bên gốc dâu da, có ba bài X Mộng Y như sau: MỘNG DU Nhoe […]
    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Từ vụ tước bằng của Thạc sỹ Đỗ Thị Thoan (2) 25.10.2014
      Lê Tuấn Huy/pro&contra Hình lấy từ Người lót gạchXem phần 1Ngày 28/04/2014, các văn bản của giới học thuật trong và ngoài nước, phản đối việc thẩm định luận văn và thu hồi bằng Thạc sỹ Khoa học Ngữ văn của Đỗ Thị Thoan, được chính thức trao cho người đại diện của Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Đến nay, không có phản hồi.Ngày 15/05/2014, Bộ Gi […]
    • Cái miếu thờ và vấn đề chủ quyền! 25.10.2014
      Hà Văn Thịnh/ Một thế giớiẢnh bên:Miếu thờ của FHS xây dựng trong Khu kinh tế Vũng Áng sắp hoàn thành. Ảnh tư liệuCông ty Formosa đã vi phạm một trong ba điều thiêng liêng nhất của một dân tộc – quốc gia, đã coi thường luật pháp của nước sở tại, trắng trợn cắm mốc chủ quyền văn hóa trên lãnh thổ nước ta!Báo Người Lao động, 10:57, 24.10.2014, cho biết: Bất ch […]
    • Liên minh Việt- Mỹ hay tam giác Trung- Việt- Mỹ? 25.10.2014
      Trương Minh Vũ & Nguyễn Thành Trung/ Blog Bùi Văn bồng Sau sự kiện Trung Quốc cắm giàn khoan tháng Năm vừa qua, nhiều nhà quan sát thân phương Tây đã có một cảm giác lạc quan về triển vọng tươi sáng của quan hệ Việt-Mỹ.  Cơ sở cho quan điểm này là một loạt những cuộc trao đổi thẳng thắn từ hai phía. Vào ngày 21/7, Bí thư thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị t […]
    • Phải làm rõ nguyên Bí thư Hồ Xuân Mãn có phải là đảng viên hay không? 25.10.2014
      Nguyễn Phương/ Một thế giới Ảnh bên:Các cựu chiến binh cho rằng việc hủy quyết định phong tặng danh hiệu AHLLVT đối với ông Hồ Xuân Mãn là việc làm đúngNQL: Chỉ cần hỏi ông Mãn: Chi bộ đầu tiên  mà ông sinh hoạt sau khi được kết nạp gồm những ai là ra ngay thôi.  "Chuyện ông Hồ Xuân Mãn, nguyên Bí thư tỉnh ủy Thừa Thiên- Huế vào đảng là chuyện khó tin, […]
    • “Đập bỏ” Tax, một quyết định quá dễ dãi 25.10.2014
      Doãn Khởi thực hiện/ Người Đô thịẢnh bên:Lý ra phải lượng hoá giá trị kinh tế (ảnh trái) lẫn văn hoá của công trình (ảnh tư liệu bên phải) trước khi quyết định số phận thương xá Tax - Ảnh: Quý Hoà“Thiếu thông tin, thiếu nghiên cứu khoa học, thiếu phản biện độc lập trong quy trình ra quyết định sẽ dẫn đến một quyết định dễ dãi, vội vàng”, đây là nhận định của […]
    • Joshua Wong với việc giảng dạy đạo đức và lòng yêu nước theo "mô hình TQ" ở Hongkong 25.10.2014
      Te-Ping Chen và Trinna Leong/Just for myself  Báo chí thế giới hiện đang liên tục đưa tin về cậu bé Joshua Wong, cậu bé chỉ mới 17 tuổi (còn chưa đủ tuổi lái xe) nhưng đã là thủ lĩnh có kinh nghiệm của phong trào dân chủ trong học sinh ở Hongkong. Từ năm 15 tuổi, cậu đã thành lập nhóm "Scholarism" năm 2012 để phản đối việc giảng dạy đạo đức và lòng […]
    • Sao người ta lại có thể say danh vọng đến mức ấy? 25.10.2014
      Phạm Kinh Bắc/ VOV.VN/ Một thế giớiẢnh bên:Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã ký quyết định hủy bỏ Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đối với ông Hỗ Xuân Mãn, nguyên Ủy viên TW Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên-HuếSự trơ tráo của vị cán bộ cao cấp này khiến tôi cứ thắc mắc: Sao người ta lại có thể say danh vọng đến mức ấy […]
    • Khi chính phủ không còn tiền để đầu tư 25.10.2014
      Vũ Hoàng/ RFAẢnh bên:Nạn kẹt xe trong giờ cao điểm ở Hà Nội do đường phố quá chật hẹp. Ảnh chụp hôm 21/10/2014 Chưa bao giờ công luận lại quan tâm đến hiệu quả đồng vốn vay của Việt Nam như hiện nay, bởi tiền vay dành cho đầu tư phát triển thì quá thấp, trong khi vốn vay về lại dùng để trả nợ quá cao. Nghịch lý trên vẫn tồn tại nhiều năm qua, vì sao?Nợ công […]
    • Để bức cung, thủ trưởng phải mất chức 25.10.2014
      Thế Kha/ Người Lao Động NQL: Lần này thì ông Đỗ Văn Đương nói rất đúng  Đó là quan điểm của ông Đỗ Văn Đương, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, khi trả lời phỏng vấn ngày 24-10 - Đến giờ, ông vẫn bảo lưu quan điểm đã từng nói trên VTV rằng "quyền im lặng không phải quyền con người" và sau đó đã gây ra rất nhiều tranh luận, phản bác?  […]
    • Rơi nước mắt đi tìm “Bộ phận không nhỏ” 25.10.2014
      Xuân Dương/ GDVN“Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái” là câu nói được lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng và Nhà nước thường xuyên nhắc tới, câu này cũng là điều mà đa số người dân muốn hỏi những người có trách nhiệm. Về vấn đề này Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cho rằng: “có một bộ phận mà Đảng nói là không nhỏ…, bây giờ không biết nằm ở đâu. Dân hỏ […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

KHÍ PHÁCH BỬU CHỈ TRONG PHONG TRÀO SINH VIÊN


Họa sĩ Bửu Chỉ sinh ngày 8 tháng 10 năm 1948, mất ngày 14 tháng 12 năm 2002, tại Huế, hưởng dương 54 tuổi. Anh tốt nghiệp cử nhân Luật tại Huế, tự học vẽ, chuyên về sơn dầu. Thời sinh viên anh tham gia các Phong trào Thanh niên, Sinh viên Tranh đấu cho hòa bình bị chính quyền VNCH bắt giam từ 1972 đến 1975. Thời đó anh nổi danh về những biếm họa bút sắt, tố cáo tội ác chiến tranh. Đã triển lãm tại Hà nội, Huế, Moskova, Hồng Kông, và nhiều lần tại thành phố Hồ Chí Minh, trước khi qua đời vì xuất huyết não. Nhà xuất bản Trẻ đã phát hành một album Tranh Bửu Chỉ, với lời giới thiệu, bình luận bằng tiếng Việt và tiếng Anh, sách hay, in đẹp, 130 trang khổ lớn, 2003 Thành phố Hồ Chí Minh – (theo Đặng Tiến).

Khí phách Bửu Chỉ trong phong trào đô thị

LVT:

Có lẽ rất nhiều anh em trong phong trào đô thị Huế cũng như các thành thị miền Nam những năm 1970 – 1975 không ai là không biết Bửu Chỉ. Một họa sĩ nghiệp dư với những bức tranh bút sắt, mực đen, nhưng tranh của anh có mặt hầu hết trên các ấn phẩm của phong trào đô thị trên cả nước, các tổ chức tiến bộ thời ấy, từ trang bìa đến phụ bản.

Tranh của anh là lời tố cáo đanh thép về tội ác của kẻ thù, là lời kêu gọi thống thiết thôi thúc tuổi trẻ dấn thân… xuất hiện sừng sững như một tượng đài của phong trào đô thị.

Tôi quen anh Bửu Chỉ lúc còn học ở Trường Quốc Học và sau là Trường đại học Luật khoa Huế. Anh học trên tôi hai lớp. Anh em chúng tôi thời đó có gia đình ở Huế, nhưng đều xem ngôi nhà Tổng hội Sinh viên Huế 22 Trương Định là nhà của mình, cùng ăn, cùng ngủ, cùng xuống đường đấu tranh; chúng tôi gần như thoát ly gia đình, cùng chia sẻ bao ngọt bùi ở đó. Chúng tôi quen nhau, thân nhau thật tình cờ, tự nhiên như vậy; sau này cùng nhau vào tù, rồi kẻ ở lại người vào chiến khu nhưng luôn dõi mắt về nhau với bao kỷ niệm vui buồn của một thời đáng nhớ.

Tranh bút sắt của Bửu Chỉ, 1970

Tranh bút sắt của Bửu Chỉ, 1970

Bửu Chỉ như nhiều người biết là một họa sĩ tài năng. Anh đàn và hát cũng hay và cuốn hút. Thời đó không cuộc gặp mặt nào ở Tổng hội Sinh viên Huế, các buổi trình diễn văn nghệ của sinh viên học sinh mà thiếu giọng ca “sách động” của anh. Với cây đàn ghita và những bài hát ruột của mình như Việt Nam trên đường chúng ta điTự nguyện, Làm thân cỏ cú, Chốn lao tù, Lớn mãi không ngừng… gương mặt anh lúc đó đỏ gay, gân cổ nổi lên, đôi mắt xuất thần. Không ai là không bị cuốn hút, say sưa với hình ảnh đó.

Bửu Chỉ là người ốm yếu. Nhưng anh là người có giọng nói to, khỏe, rổn rảng; những lúc tranh luận giọng nói của anh lấn át đối thủ. Anh lại là người rất quyết liệt với kẻ thù, trong hoàn cảnh nào anh cũng cương quyết, không sợ hãi. Làm sao quên được hình ảnh Bửu Chỉ bị địch bắt trong chiến dịch “Bình minh” 1972 vừa mới vào trại giam, tên mật vụ Liên Hướng (em ruột Liên Thành, Trưởng ty cảnh sát ngụy) đã vân vê trò chuyện cùng anh. Bửu Chỉ chửi sa sả vào mặt Liên Hướng: “Tao chỉ nói chuyện với nhân dân tao, tao không nói chuyện với mày”. Khí phách Bửu Chỉ được trả giá bằng một trận đòn nhừ tử; chúng đánh vào hai bàn tay anh khiến một thời gian dài anh không vẽ tranh được. Nhớ lại thời đó, tranh chấp quyền lực giữa Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao Kỳ (tổng thống và phó tổng thống ngụy) trở nên gay gắt. Trong một dịp ra Huế, Nguyễn Cao Kỳ đến thăm Tổng hội Sinh viên Huế tìm sự ủng hộ trong sinh viên học sinh Huế. Với lối tranh luận áp đảo đối thủ, Bửu Chỉ đã truy bức Nguyễn Cao Kỳ về Việt Nam hóa chiến tranh, về quân sự học đường, về tự trị đại học… Nguyễn Cao Kỳ ấm a ấm ớ, lúng túng rồi cùng bầu đoàn của mình rời Tổng hội Sinh viên Huế trong nỗi bực tức, hậm hực.

Có lẽ trong các cuộc xuống đường ở Huế những năm 1970 – 1972, cuộc xuống đường thầm lặng tháng 8/1971 là một cuộc biểu tình xúc động và gây nhiều ấn tượng nhất. Cuộc biểu tình xuất phát từ Tổng hội Sinh viên Huế tuần hành qua các trục đường chính của thành phố. Hàng ngàn người đi tuần hành đều tay đeo băng tang để tưởng nhớ những người Việt Nam bị lính Mỹ sát hại. Dẫn đầu đoàn tuần hành là chiếc quan tài màu đỏ mang dòng chữ “26 năm chiến tranh Việt Nam”. Đi sau quan tài là bức tranh lớn về thảm sát Mỹ Lai. Tiếp theo là biểu ngữ màu đen mang dòng chữ “hai triệu người ngã gục, nói sao hết nên lời… Dọc theo đoàn tuần hành là những bức biểu ngữ mang các dòng chữ “Việt Nam hóa chiến tranh”, “Đào sâu hố diệt chủng”, “Sống trên vai xiềng xích”, “Chết tức tưởi không lời”… cùng các bức tranh vẽ bộ xương người tượng trưng cho oan hồn Việt Nam, vẽ tên đồ tể Nixon một tay cầm đầu lâu một tay cầm túi Dollar. Có thể nói tất cả phần trình bày cuộc diễu hành là của Bửu Chỉ. Tôi còn nhớ lúc đó, trong một dịp tình cờ, tôi bắt gặp tờ báo Time ở quầy sách báo cũ trên thành phố có tường thuật vụ thảm sát Mỹ Lai với đầy đủ hình ảnh. Tôi mua tờ báo đưa Chỉ xem, lập tức anh phóng tác bức tranh đưa vào cuộc diễu hành. Sau cuộc biểu tình thầm lặng, bức tranh được treo một thời gian dài ở Tổng hội Sinh viên Huế. Rất tiếc, chiến dịch “Bình minh” địch chiếm Tổng hội, bức tranh bị phá hủy.

Khí phách Bửu Chỉ trong phong trào đô thị
Ta phải thấy Mặt trời của họa sĩ Bửu Chỉ

Có một kỷ niệm về Bửu Chỉ không bao giờ chúng tôi quên được. Mở đầu chiến dịch “Bình minh” 1972 chúng bắt các anh Lê Văn Thuyên, Nguyễn Hoàng Thọ, Bửu Chỉ, Nguyễn Duy Hiền, Trần Đình Sơn Cước trong lúc các anh đang giúp đỡ đồng bào Quảng Trị lánh nạn chiến tranh tại Trường Đồng Khánh, và sau đó là bắt bớ hàng loạt. Tôi và các anh Nguyễn Kỳ Sơn, Trần Khanh, Lê Gành, Nguyễn Văn Thịnh… trốn trót lọt vào Sài Gòn. Chúng tôi biết khi bắt, địch đánh các anh rất dã man, nhưng giam ở đâu thì không một ai rõ. Kể cả những người bị bắt sau đó và chúng đưa ra Côn Đảo. Chúng tôi bàn bạc cùng nhau, phải làm một cái gì đó buộc địch phải công khai nơi giam giữ các anh… Trong số 5 anh em bị bắt, hai anh Bửu Chỉ và Nguyễn Duy Hiền là ốm yếu nhất, bị đánh đập dã man nhất. Qua linh mục Nguyễn Ngọc Lan, chúng tôi đưa cáo phó về các anh bị giết. Sau khi tờ nhật báo Điện Tín đăng cáo phó, hàng chục hội đoàn yêu nước ở miền Nam đồng loạt đăng phân ưu về 2 anh trên nhiều tờ báo. Sự việc ngày càng lớn hơn khi cả Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Phát thanh Giải Phóng đều có bài bình luận về cái chết của 2 anh. Anh em trong Nội thành còn sót lại đều bàng hoàng xúc động, anh em trên rừng tổ chức truy điệu… Gia đình các anh đang ở Sài Gòn đều tức tốc bay về nhận xác. Dư luận ngày càng phẫn nộ, Liên Thành, trưởng ty cảnh sát ngụy buộc phải lên Đài Phát thanh Huế đính chính và công bố nơi giam giữ các anh. Khi bị bắt ở thành phố Sài Gòn đưa về Huế, gặp lại các anh ở trại tạm giam, chúng tôi cười vui kể cho các anh về việc đăng cáo phó. Các anh em đều hốt hoảng: “Không được nói chuyện này, Liên Thành biết nó sẽ giết bọn bây ngay”. Nghĩ lại thời đó, thấy đúng là làm, chẳng bao giờ nghĩ đến hậu quả.

Mới ngày nào mà đã bốn, năm mươi năm. Mới đó mà anh đã xa chúng tôi mười năm. Thương nhớ vô cùng. Bửu Chỉ ơi!

Nguồn: Tạp chí Sông Hương

About these ads

5 phản hồi

  1. Nếu Bửu Chỉ còn, chắc lại phải bút sắt và xuống đường, và Trịnh Công Sơn lại hát tiếp khúc ca da vàng…

  2. Sau năm 1975, khí phách của Bửu Chỉ tiêu thành mây khói.
    Ông sợ hãi né trực diện nhiều vấn đề.
    Còn chăng chút phẫn chí ngậm ngùi của thành phần thứ ba.
    Nhưng ngậm ngùi không phải là khí phách.
    Té ra cái chế độ mà ông chống đối lại đã nuôi dưỡng cho ông chút khí phách ấy. Nó đi thì ông cũng xong.
    Năm mới, học chút thành thật của cổ nhân.
    Em.

  3. Em nói đúng nhưng hồi đó chẳng ai còn đươc khí phách, BChỉ cũng như moi người thôi. “Chuyên chính vô sản” nghe không moi người đã sơ phát ốm, nên dù bi nhuc nhã, hèn mat nhưng có ai dám hó hé gì trước cán bô, nhất là các trí thức VN vốn dĩ không đươc can đảm cho lắm.

  4. Bây giờ sắp mất nước sao không thấy họ tiếp tục tranh đấu? Như vậy Bửu Chỉ (và đồng đội) hành động đâu phải vì dân vì nước , mà chỉ vì ngu-
    Kẻ địch của dân ta, kẻ xâm lược đất nước ta đâu phải là Mỹ, Ngụy, mà rõ ràng là Tàu và bè lũ tay sai, đã âm mưu cướp nước và bán nước tứ những năm 40….bây giờ chỉ là hồi kết cuộc-
    Tất cả cuộc chiến vừa qua chỉ là để thực hiện âm mưu đó, cho nên những chiến thắng, những thành tích dĩ vãng đều chỉ là ngụy tín, là có hại cho đất nước, vì đã quyết liệt đẩy dần vận mệnh đất nước vào tay kẻ thù ngàn năm….

  5. Giờ này mà có người còn can đảm viết bài này và tiếc là Sông Hương cũng can đảm đăng bài này! Sao tác giả không dám công khai tên mình vậy ta? Hay là vẫn âm thầm đi biểu tình với Lê Hiếu Đằng, Ngô Công Đức và Huỳnh Tấn Mẫm ở SG??

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 299 other followers