• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Chỉ đạo... bia, chỉ đạo...mồi! 28.08.2014
      Hà Văn Thịnh/ Một thế giới  Chuyện của nước mình, càng để lâu càng thấy sự “để lâu hóa bùn” của muôn hình vạn trạng những điều quái dị không giống bất kỳ ai. Mới nhất là chuyện ông chủ tịch huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh ra hẳn một công văn, yêu cầu (thực ra là chỉ đạo) các cơ quan, công sở trong địa bàn huyện phải ra sức tiêu thụ… bia Sài Gòn với lý do của tỉnh nhà […]
    • Hành trình vì tinh thần Bùi Hằng (2) 28.08.2014
      Truyện trinh thám: Hành trình đến Cao LãnhHuỳnh Ngọc Chênh/ FB Huỳnh Ngọc Chênh Tôi vượt 21 km trong đêm mưa gió trên xe ôm để đến thành phố hứa Cao Lãnh. Qua được phà Cao Lãnh, người tôi ướt như chuột lột, nhưng tôi lại gặp may mắn. Bạn tôi ẩn sĩ không màng danh TTR đã phi ngựa sắt xuống đến nơi và đang được bạn hiền sở tại mời ra quán nhậu đặc sản miền Tây […]
    • Cái bắt tay của lãnh đạo Việt Nam 28.08.2014
      Văn Nam/ BBCTrong quan hệ giữa người và người, khi phải gặp kẻ có địa vị cao sang hơn, người ta thường khó giữ được tư thế đàng hoàng, sự thua thiệt về “đẳng cấp” rất khó mà che dấu đi được.Nhưng trong quan hệ giữa các quốc gia thì lại là chuyện khác. Cho dù có là “tý hon” đi chăng nữa, khi đã là đại diện của quốc gia, anh không có quyền làm hạ thấp hình ảnh […]
    • Khánh Ly: Xin đừng dùng tên Trịnh mà gấu ó tranh giành 28.08.2014
      Minh Chánh thực hiện/VnnSau nhiều lần liên lạc, nữ ca sĩ Khánh Ly đã đồng ý dành cho VietNamNet cuộc phỏng vấn qua email về những điều mà bà muốn "nói một lần cho tất cả" và "sẽ không nói thêm lần nào nữa" chuyện cãi vã tiền nong tác quyền nhạc Trịnh.- Bà đã giữ im lặng trong suốt thời gian diễn ra vụ ồn ào tác quyền nhạc Trịnh trong show […]
    • “Tự do cho Điếu Cày”: Hy vọng “đặc xá” lớn dần 28.08.2014
      Phạm Chí Dũng/ VNTB Đã đến công đoạn “xin tha tù”Sáng hôm 28/8/2014, tức chỉ còn vài ngày nữa sẽ đến Quốc khánh Việt Nam 2/9, trang Facebook của Nguyễn Trí Dũng, con trai của người khởi xướng “Câu lạc bộ nhà báo tự do” Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, loan tin:“Cách đây 5 phút, cha tôi là ông Nguyễn Văn Hải đã gọi điện về nhà và báo cho gia đình biết Bộ công an đã v […]
    • Khoảnh khắc cuộc đời. 28.08.2014
      Người Buôn Gió/ blog Yêu quê hương Việt Nam - Anh không nghĩ đến mẹ anh và con anh sao.? Chúng nó chả tốt gì với anh đâu, việc gì anh phải giữ cho chúng nó.Tên tù im lặng, dường như hắn ta đang nhớ về gia đình. Các ngón tay hắn đan vào nhau xiết chặt nổi gân trên bàn tay gầy mảnh. Cán bộ điều tra mái tóc hoa râm nhiều kinh nghiệm liếc ánh mắt sắc lạnh nhìn đ […]
    • Chữ ký cuối cùng của một người dành riêng cho một người 28.08.2014
      Khánh Ly bất ngờ công bố giấy cho phép tác quyền của Trịnh Công Sơn Khánh Ly/ Vnn Ảnh bên:Khánh Ly đến thăm nhà Trịnh Công Sơn khi bà về VN biểu diễn.Vnn: Từ Mỹ, nữ danh ca Khánh Ly vừa gửi về cho VietNamNet bài tùy bút chia sẻ kỷ niệm của bà với Trịnh, kèm tài liệu cho thấy Trịnh nhận tác quyền và cho phép bà sử dụng tác phẩm của ông ở mọi thời điểm. Bài tù […]
    • Thế là tiêu tan những hy vọng cuối cùng... 28.08.2014
      Mai Tú Ân/FB Mai Tú Ân Chính quyền đã lại làm thêm một việc thất nhân tâm và hoàn toàn mất lòng dân, qua việc kết án tù đối với chị Bùi Hằng, chị Thúy Quỳnh và anh Văn Minh, ba nhà đấu tranh dân chủ trong một phiên tòa độc diễn, hình thức... giống như bao phiên tòa ở xứ sở này. Chắc chắn Chính Quyền, những người ra quyết định bất công với chị Bùi Hằng, cùng […]
    • Lao động Trung Quốc ở Vũng Áng đủ lập 2 “sư đoàn” 27.08.2014
      Nam Nguyên/ RFACùng với chuyến đi Bắc Kinh ngày 26-27/8/2014 của Ông Lê Hồng Anh, Thường trực Ban Bí thư, Đặc phái viên của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mà mục đích chính là để làm giảm căng thẳng giữa hai bên, báo chí trong nước đưa tin hơn 1 vạn lao động Trung Quốc sắp đến Vũng Áng Hà Tĩnh.Vị trí địa lý nhạy cảm về quân sự Trước biến động tháng 5/2014, số […]
    • Hành trình vì tinh thần Bùi Hằng (1) 27.08.2014
      Truyện trinh thám: Hành trình đến Cao Lãnh Huỳnh Ngọc Chênh/ FB Huỳnh Ngọc ChênhTinh thần Bùi Hằng đã làm rung động cả nước.Chưa bao giờ lục lượng an ninh được tổng huy động ra quân đông đảo và ác liệt trên toàn quốc trong những ngày trước khi diễn ra phiên tòa xét xử Bùi Hằng, Thúy Quỳnh và Văn Minh - một phiên tòa đơn giản xét xử những người được cho là gâ […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

KHÍ PHÁCH BỬU CHỈ TRONG PHONG TRÀO SINH VIÊN


Họa sĩ Bửu Chỉ sinh ngày 8 tháng 10 năm 1948, mất ngày 14 tháng 12 năm 2002, tại Huế, hưởng dương 54 tuổi. Anh tốt nghiệp cử nhân Luật tại Huế, tự học vẽ, chuyên về sơn dầu. Thời sinh viên anh tham gia các Phong trào Thanh niên, Sinh viên Tranh đấu cho hòa bình bị chính quyền VNCH bắt giam từ 1972 đến 1975. Thời đó anh nổi danh về những biếm họa bút sắt, tố cáo tội ác chiến tranh. Đã triển lãm tại Hà nội, Huế, Moskova, Hồng Kông, và nhiều lần tại thành phố Hồ Chí Minh, trước khi qua đời vì xuất huyết não. Nhà xuất bản Trẻ đã phát hành một album Tranh Bửu Chỉ, với lời giới thiệu, bình luận bằng tiếng Việt và tiếng Anh, sách hay, in đẹp, 130 trang khổ lớn, 2003 Thành phố Hồ Chí Minh – (theo Đặng Tiến).

Khí phách Bửu Chỉ trong phong trào đô thị

LVT:

Có lẽ rất nhiều anh em trong phong trào đô thị Huế cũng như các thành thị miền Nam những năm 1970 – 1975 không ai là không biết Bửu Chỉ. Một họa sĩ nghiệp dư với những bức tranh bút sắt, mực đen, nhưng tranh của anh có mặt hầu hết trên các ấn phẩm của phong trào đô thị trên cả nước, các tổ chức tiến bộ thời ấy, từ trang bìa đến phụ bản.

Tranh của anh là lời tố cáo đanh thép về tội ác của kẻ thù, là lời kêu gọi thống thiết thôi thúc tuổi trẻ dấn thân… xuất hiện sừng sững như một tượng đài của phong trào đô thị.

Tôi quen anh Bửu Chỉ lúc còn học ở Trường Quốc Học và sau là Trường đại học Luật khoa Huế. Anh học trên tôi hai lớp. Anh em chúng tôi thời đó có gia đình ở Huế, nhưng đều xem ngôi nhà Tổng hội Sinh viên Huế 22 Trương Định là nhà của mình, cùng ăn, cùng ngủ, cùng xuống đường đấu tranh; chúng tôi gần như thoát ly gia đình, cùng chia sẻ bao ngọt bùi ở đó. Chúng tôi quen nhau, thân nhau thật tình cờ, tự nhiên như vậy; sau này cùng nhau vào tù, rồi kẻ ở lại người vào chiến khu nhưng luôn dõi mắt về nhau với bao kỷ niệm vui buồn của một thời đáng nhớ.

Tranh bút sắt của Bửu Chỉ, 1970

Tranh bút sắt của Bửu Chỉ, 1970

Bửu Chỉ như nhiều người biết là một họa sĩ tài năng. Anh đàn và hát cũng hay và cuốn hút. Thời đó không cuộc gặp mặt nào ở Tổng hội Sinh viên Huế, các buổi trình diễn văn nghệ của sinh viên học sinh mà thiếu giọng ca “sách động” của anh. Với cây đàn ghita và những bài hát ruột của mình như Việt Nam trên đường chúng ta điTự nguyện, Làm thân cỏ cú, Chốn lao tù, Lớn mãi không ngừng… gương mặt anh lúc đó đỏ gay, gân cổ nổi lên, đôi mắt xuất thần. Không ai là không bị cuốn hút, say sưa với hình ảnh đó.

Bửu Chỉ là người ốm yếu. Nhưng anh là người có giọng nói to, khỏe, rổn rảng; những lúc tranh luận giọng nói của anh lấn át đối thủ. Anh lại là người rất quyết liệt với kẻ thù, trong hoàn cảnh nào anh cũng cương quyết, không sợ hãi. Làm sao quên được hình ảnh Bửu Chỉ bị địch bắt trong chiến dịch “Bình minh” 1972 vừa mới vào trại giam, tên mật vụ Liên Hướng (em ruột Liên Thành, Trưởng ty cảnh sát ngụy) đã vân vê trò chuyện cùng anh. Bửu Chỉ chửi sa sả vào mặt Liên Hướng: “Tao chỉ nói chuyện với nhân dân tao, tao không nói chuyện với mày”. Khí phách Bửu Chỉ được trả giá bằng một trận đòn nhừ tử; chúng đánh vào hai bàn tay anh khiến một thời gian dài anh không vẽ tranh được. Nhớ lại thời đó, tranh chấp quyền lực giữa Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao Kỳ (tổng thống và phó tổng thống ngụy) trở nên gay gắt. Trong một dịp ra Huế, Nguyễn Cao Kỳ đến thăm Tổng hội Sinh viên Huế tìm sự ủng hộ trong sinh viên học sinh Huế. Với lối tranh luận áp đảo đối thủ, Bửu Chỉ đã truy bức Nguyễn Cao Kỳ về Việt Nam hóa chiến tranh, về quân sự học đường, về tự trị đại học… Nguyễn Cao Kỳ ấm a ấm ớ, lúng túng rồi cùng bầu đoàn của mình rời Tổng hội Sinh viên Huế trong nỗi bực tức, hậm hực.

Có lẽ trong các cuộc xuống đường ở Huế những năm 1970 – 1972, cuộc xuống đường thầm lặng tháng 8/1971 là một cuộc biểu tình xúc động và gây nhiều ấn tượng nhất. Cuộc biểu tình xuất phát từ Tổng hội Sinh viên Huế tuần hành qua các trục đường chính của thành phố. Hàng ngàn người đi tuần hành đều tay đeo băng tang để tưởng nhớ những người Việt Nam bị lính Mỹ sát hại. Dẫn đầu đoàn tuần hành là chiếc quan tài màu đỏ mang dòng chữ “26 năm chiến tranh Việt Nam”. Đi sau quan tài là bức tranh lớn về thảm sát Mỹ Lai. Tiếp theo là biểu ngữ màu đen mang dòng chữ “hai triệu người ngã gục, nói sao hết nên lời… Dọc theo đoàn tuần hành là những bức biểu ngữ mang các dòng chữ “Việt Nam hóa chiến tranh”, “Đào sâu hố diệt chủng”, “Sống trên vai xiềng xích”, “Chết tức tưởi không lời”… cùng các bức tranh vẽ bộ xương người tượng trưng cho oan hồn Việt Nam, vẽ tên đồ tể Nixon một tay cầm đầu lâu một tay cầm túi Dollar. Có thể nói tất cả phần trình bày cuộc diễu hành là của Bửu Chỉ. Tôi còn nhớ lúc đó, trong một dịp tình cờ, tôi bắt gặp tờ báo Time ở quầy sách báo cũ trên thành phố có tường thuật vụ thảm sát Mỹ Lai với đầy đủ hình ảnh. Tôi mua tờ báo đưa Chỉ xem, lập tức anh phóng tác bức tranh đưa vào cuộc diễu hành. Sau cuộc biểu tình thầm lặng, bức tranh được treo một thời gian dài ở Tổng hội Sinh viên Huế. Rất tiếc, chiến dịch “Bình minh” địch chiếm Tổng hội, bức tranh bị phá hủy.

Khí phách Bửu Chỉ trong phong trào đô thị
Ta phải thấy Mặt trời của họa sĩ Bửu Chỉ

Có một kỷ niệm về Bửu Chỉ không bao giờ chúng tôi quên được. Mở đầu chiến dịch “Bình minh” 1972 chúng bắt các anh Lê Văn Thuyên, Nguyễn Hoàng Thọ, Bửu Chỉ, Nguyễn Duy Hiền, Trần Đình Sơn Cước trong lúc các anh đang giúp đỡ đồng bào Quảng Trị lánh nạn chiến tranh tại Trường Đồng Khánh, và sau đó là bắt bớ hàng loạt. Tôi và các anh Nguyễn Kỳ Sơn, Trần Khanh, Lê Gành, Nguyễn Văn Thịnh… trốn trót lọt vào Sài Gòn. Chúng tôi biết khi bắt, địch đánh các anh rất dã man, nhưng giam ở đâu thì không một ai rõ. Kể cả những người bị bắt sau đó và chúng đưa ra Côn Đảo. Chúng tôi bàn bạc cùng nhau, phải làm một cái gì đó buộc địch phải công khai nơi giam giữ các anh… Trong số 5 anh em bị bắt, hai anh Bửu Chỉ và Nguyễn Duy Hiền là ốm yếu nhất, bị đánh đập dã man nhất. Qua linh mục Nguyễn Ngọc Lan, chúng tôi đưa cáo phó về các anh bị giết. Sau khi tờ nhật báo Điện Tín đăng cáo phó, hàng chục hội đoàn yêu nước ở miền Nam đồng loạt đăng phân ưu về 2 anh trên nhiều tờ báo. Sự việc ngày càng lớn hơn khi cả Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Phát thanh Giải Phóng đều có bài bình luận về cái chết của 2 anh. Anh em trong Nội thành còn sót lại đều bàng hoàng xúc động, anh em trên rừng tổ chức truy điệu… Gia đình các anh đang ở Sài Gòn đều tức tốc bay về nhận xác. Dư luận ngày càng phẫn nộ, Liên Thành, trưởng ty cảnh sát ngụy buộc phải lên Đài Phát thanh Huế đính chính và công bố nơi giam giữ các anh. Khi bị bắt ở thành phố Sài Gòn đưa về Huế, gặp lại các anh ở trại tạm giam, chúng tôi cười vui kể cho các anh về việc đăng cáo phó. Các anh em đều hốt hoảng: “Không được nói chuyện này, Liên Thành biết nó sẽ giết bọn bây ngay”. Nghĩ lại thời đó, thấy đúng là làm, chẳng bao giờ nghĩ đến hậu quả.

Mới ngày nào mà đã bốn, năm mươi năm. Mới đó mà anh đã xa chúng tôi mười năm. Thương nhớ vô cùng. Bửu Chỉ ơi!

Nguồn: Tạp chí Sông Hương

About these ads

5 phản hồi

  1. Nếu Bửu Chỉ còn, chắc lại phải bút sắt và xuống đường, và Trịnh Công Sơn lại hát tiếp khúc ca da vàng…

  2. Sau năm 1975, khí phách của Bửu Chỉ tiêu thành mây khói.
    Ông sợ hãi né trực diện nhiều vấn đề.
    Còn chăng chút phẫn chí ngậm ngùi của thành phần thứ ba.
    Nhưng ngậm ngùi không phải là khí phách.
    Té ra cái chế độ mà ông chống đối lại đã nuôi dưỡng cho ông chút khí phách ấy. Nó đi thì ông cũng xong.
    Năm mới, học chút thành thật của cổ nhân.
    Em.

  3. Em nói đúng nhưng hồi đó chẳng ai còn đươc khí phách, BChỉ cũng như moi người thôi. “Chuyên chính vô sản” nghe không moi người đã sơ phát ốm, nên dù bi nhuc nhã, hèn mat nhưng có ai dám hó hé gì trước cán bô, nhất là các trí thức VN vốn dĩ không đươc can đảm cho lắm.

  4. Bây giờ sắp mất nước sao không thấy họ tiếp tục tranh đấu? Như vậy Bửu Chỉ (và đồng đội) hành động đâu phải vì dân vì nước , mà chỉ vì ngu-
    Kẻ địch của dân ta, kẻ xâm lược đất nước ta đâu phải là Mỹ, Ngụy, mà rõ ràng là Tàu và bè lũ tay sai, đã âm mưu cướp nước và bán nước tứ những năm 40….bây giờ chỉ là hồi kết cuộc-
    Tất cả cuộc chiến vừa qua chỉ là để thực hiện âm mưu đó, cho nên những chiến thắng, những thành tích dĩ vãng đều chỉ là ngụy tín, là có hại cho đất nước, vì đã quyết liệt đẩy dần vận mệnh đất nước vào tay kẻ thù ngàn năm….

  5. Giờ này mà có người còn can đảm viết bài này và tiếc là Sông Hương cũng can đảm đăng bài này! Sao tác giả không dám công khai tên mình vậy ta? Hay là vẫn âm thầm đi biểu tình với Lê Hiếu Đằng, Ngô Công Đức và Huỳnh Tấn Mẫm ở SG??

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 281 other followers