• Chuyên mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
    • DỌC MIỀN TRUNG (2) 26.10.2013
      ĐÀO THẮNG II. Kéo pháo lên đồi Trúc Lâm Chúng tôi đứng chân tại Hải Lĩnh, Tĩnh Gia để chuẩn bị chiếm lĩnh trận địa trên đồi Trúc Lâm. Các khẩu đội phải làm công sự tương đối chắc chắn, sẵn sàng chiến đấu. Đại đội phó Dương giao cho tổ trinh sát tấm bản đồ […]
    • DỌC MIỀN TRUNG (1) 26.10.2013
      ĐÀO THẮNG Phần I – Về xứ Thanh  I. Chào Hà Nội vào Thanh Tôi vốn là một chú lính bộ binh thuộc sư đoàn 330, một binh đoàn chủ lực miền Nam tập kết làm nhiệm vụ huấn luyện quân bổ sung vào chiến trường B. Trung đoàn tôi, đoàn Sông Đào (E46) có ba […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • “Cái tí” của ngài Cục trưởng 24.04.2014
      Đào TuấnTheo Lao động Trong thời gian qua, việc đội giá, đội vốn của các dự án đã như chuyện thường ngày vẫn thế. Bởi vậy, khi nghe dự án đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông bị đội vốn mọi người nghe qua cũng cho đó là bình thường. Cũng chính vì cái rất bình thường đó, nên ông Cục trưởng Cục đường sắt đã phang ngay một câu “Điều chỉnh một tí mà đã rùm beng c […]
    • Khiếu kiện không thể giải quyết trong phòng tiếp dân 24.04.2014
      Mặc LâmTheo RFA Ảnh bên:Tình trạng cưỡng chế thu hồi đất cho những dự án kinh tế vẫn chưa có dàn xếp thỏa đáng với người dân.NQL: Blog Tễu cho hay:"Theo tin từ bà con Dương Nội, quận Hà Đông, chính quyền phường Dương Nội (Quận Hà Đông, HN) được sự hậu thuẫn của Công an TP Hà Nội và Quận Hà Đông sẽ bắt đầu mở trận càn lớn, quyết tâm cướp khu đất còn lại […]
    • Có dám từ chức hay không mới đáng nói 24.04.2014
      Lê Chân NhânTheo Dân trí  Lãnh đạo, quản lý từ cấp phó trưởng phòng và tương đương trở lên được từ chức nếu thấy không còn đủ uy tín để hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao; có thể được xin từ chức do nhận thấy sai phạm, khuyết điểm của cơ quan, đơn vị mình hoặc cấp dưới có liên quan đến trách nhiệm của mình. Đó là nội dung tại dự thảo nghị định về quy […]
    • Vì sao chính quyền 'sợ' xã hội dân sự? 24.04.2014
      Quốc Phương Theo BBC Ảnh bên:Đâu là chỗ cho các hội dân sự trong tư duy của Đảng và chính quyền VN? Nhà cầm quyền Việt Nam hiện nay đang rất quan ngại các phong trào vận động cải cách xã hội ôn hòa, mà đặc biệt là phong trào của các tổ chức dân sự, vì chính quyền sợ rằng thiết chế chính trị - xã hội này sẽ 'tranh giành quần chúng' và 'ảnh hưởn […]
    • Uốn quanh con số 34.000 tỉ đồng! 24.04.2014
      Cao Thoại ChâuTheo Một thế giới Giữa những ngày thời tiết oi nồng nực nội, dư luận có thể nói là của toàn xã hội bỗng nhiên lại “nóng” lên tới đỉnh điểm khi một vị thứ trưởng Bộ GD-ĐT, ông Nguyễn Vinh Hiển phát ngôn về số tiền trên 34.000 tỉ đồng để thực hiện viết chương trình và sách giáo khoa (SGK) mới khiến nhiều người giật mình.Thứ trưởng Hiển khẳng địn […]
    • Một lý do Bộ Y tế không công bố dịch sởi? 24.04.2014
      H. TTheo Petro Times  NQL: Thông tin  này được ts Nguyễn Hồng Kiên công bố từ cách đây 10 ngày ( xem tại đây!) nhưng các quan có lẽ cho là tin lề trái không chấp. Nay tờ Petro Times công bố rõ ràng. Vì thành tích mà để hơn trăm cháu mất mạng hàng ngàn cháu nhỏ và người lớn lâm bệnh, o Tiến nói gì đây.? Các quan nghĩ gì đây? Có đáng đem vụ này ra trước vành m […]
    • Cải cách thể chế và những tranh cãi về kinh tế nhà nước 24.04.2014
      Nguyên ThảoVnEconomy Chuyên gia kinh tế Trần Du LịchTừng là tâm điểm của nhiều cuộc tranh luận, song trong bối cảnh yêu cầu cải cách thể chế kinh tế đang được đặt ra cấp thiết, vị trí, vai trò của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường của Việt Nam vẫn đang là vấn đề còn nguyên tính thời sự.Đây cũng là một trong những chủ đề sẽ tiếp tục được tranh luậ […]
    • Nhân cách cao quý của người nghệ sĩ 24.04.2014
      Mặc LâmTheo RFA Nữ nghệ sĩ Kim Chi, ảnh chụp trước đây.Câu chuyện vừa rồi của người nữ nghệ sĩ mang tên Kim Chi đã làm những ngươi theo dõi các sự kiện trên Internet trong và ngoài nước sửng sốt và xúc động.Sửng sốt vì chị đã có một hành động rất anh dũng khi viết thư gửi cho Hội Điện Ảnh Việt Nam từ chối không chấp nhận một bằng khen có chữ ký của Thủ tướng […]
    • Thư “Bên thắng cuộc”: Vài ý kiến về Hòa hợp dân tộc. 24.04.2014
      Nguyễn Quang CảnhTheo blog Hiệu Minh Trước cửa dinh Độc Lập. Ảnh: HMSắp đến ngày 30.4 rồi. Đường phố lại tràn ngập cờ hoa, khẩu hiệu, các phương tiện truyền thông lại có các bài viết với những câu từ đẹp nhất để ngợi ca chiến thắng, đặc biệt vào những năm chẵn. Sẽ có hàng triệu người vui, nhưng Bác Kiệt đã nói, có hàng triệu người buồn.Trong tâm trạng một ng […]
    • Mãi lộ trước mặt chuyên gia chống tham nhũng 24.04.2014
      Hoàng Thiên NgaTheo Tiền Phong   Ông Jairo và cô Huyền chia sẻ trải nghiệm mãi lộ mới nhất tại Hội thảo Là cố vấn chính sách về Cải cách hành chính và Chống tham nhũng của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, ông Jairo Accuna Alfaro cùng cộng sự vừa đáp xuống sân bay Buôn Ma Thuột hơn chục phút đã chứng kiến cảnh mãi lộ ngay trên đường vào thà […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

MÓN ĂN XỨ NGHỆ


ĐẶNG NGỌC THĂNG
Cháo lươn Vinh

Cháo lươn Vinh

1- CHÁO LƯƠN

Ai về Xứ Nghệ mà không ăn được một tô cháo lươn thì coi như chưa về. Chả thế mà mấy ông Tây, bà đầm đến đất Nghệ làm ăn, ban đầu còn ngại ngùng, lâu sau thì thành đệ tử các món lươn Xứ Nghệ, huống chi là người Việt.
Nào là cháo lươn, súp lươn, lươn xào dòn, lươn hầm chuối xanh, hầm cà pháo non… gia vị là ớt cay, lá lốt, nghệ tươi, bột tiêu… Lươn phải là con lươn tự nhiên của cánh đồng Xứ Nghệ, nó có cái bụng vàng óng, thân dài, thon nhỏ. Thiên hạ thêu dệt và đồn thổi rằng người Xứ Nghệ nuôi lươn bằng…củ nghệ(?) Thịt con lươn xứ này nó ngọt , nó thơm, nó bùi, nhất lại là rẻ và bổ dưỡng… ngon đến lịm ga!
   Bây giờ ở khắp nước, nhất là các thành phố, nhan nhản “Quán cháo lươn Xứ Nghệ”. Khách đông từ sáng tận khuya. Nhưng con lươn thì có lẽ chưa chắc đúng lươn đồng quê Nghệ. Nhưng hương vị Nghệ thì không thể nào sai được.
2- NỘM CỦ CHUỐI
 
   Một món uống chết rượu, rẻ như biếu không là nộm củ chuối. Củ cây chuối hột đang thì tơ, bằm thái thành sợi, ngâm nước muối nhạt, trùng qua nước sôi, trộn với lạc rang miền Diễn Châu, rắc nhúm lá chanh thái nhỏ thành sợi, một nhúm khuyếc (tép nhỏ)biển, thành món nộm. Ăn món này phải kèm với bánh khô vừng(bánh đa mè), mà phải bánh đa Đô Lương, Yên Thành dày vừng mới đã. Chừng nửa củ chuối, mấy cái bánh khô, độ bốn ông nhâm nhi hết dăm ba lít rượu.
   Vì vậy mà có chuyện rằng: Nếu không tin thì hỏi nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo cùng nhà phê bình Văn học Phạm Xuân Nguyên là biết. Hai ông ấy về quê, gặp ông nhà thơ Thạch Quỳ, cùng ông Trung họa sỹ, bốn ông uống thông tầm 27 tiếng trên một ngày (!?) Rông rài là thế, “điêu” đến là thế, mượn danh là thế, nhưng nó là dấu ấn đến lãng mạn một đặc sản Xứ Nghệ, đâu phải chuyện bỡn! Tôi đem chuyện này, hỏi Nhà Thơ Thạch Quỳ, ông cười khùng khục mà không giải thích là có hay không! Còn bác Tạo thì nói, chỉ có 25 tiếng thôi, làm chi có 27(!?). Tuy hơi bị “oan” cho các bác, nhưng mà chẳng “uổng” tí nào.
3- MÓN LÒNG THUÔN
 
   Lại nói về món “lòng thuôn”. Tất tần tật lòng lợn đều có thề nấu thành món lòng thuôn được. Lòng lợn phải còn tươi, trộn đủ gia vị, đem xào lên với hành và nước mắm ngon, chế nước thành món. Nhưng cái ngon nhất là phần “khấu đầu nhồi tiết”. Món này nhắm rượu được, nhất là ăn với bánh mướt (không phải bánh tráng, bánh ướt đâu nhé) của Yên Thành và rau sống bằng thân cây non chuối hột đã nói, thì ngon đến nhớ đời. Ở đất Nghệ vài năm nay, mọc lên nhiều quán bán món này, nhất là ờ Vinh.
   Bánh mướt xứ Yên Thành có cái lạ là vừa dẻo, vừa giòn, vừa thơm, vưa ngậy. Họ nói, đồng chiêm trũng nơi đây có một thứ lúa gạo đặc biệt như thế, không nơi nào có. Vì vậy, về chốn này ăn phở, không bao giờ sợ bỏ hàn the độc hại!
4- MÓN THỊT CHÓ KIỂU NGHỆ
 
 
   Thôi thì cũng nói luôn về món thịt chó kiểu đất Nghệ. Có nhiều người khen rằng, về Nghệ ăn món thịt chó sao mà thơm, ngon và đậm đà đến thế. Đơn giản thôi, bí quyết ấy là chỉ nấu thịt bằng một nồi, úp lá chối, đậy vung thật kín, trừ món nướng. Nhựa mận, dưới cùng, giữa là món hấp, trên cùng là món dồi. “Thằng dưới, thằng trên” cứ bổ sung cho nhau về hương vị qua quá trình đối lưu nhiệt và hơi nước cùng gia vị trong lòng cái nồi ấy. Nhưng cái độc đáo, làm thịt chó ngon thơm dậy mùi, có lẽ là do mắm tôm nguyên chất của xứ này. Món dồi , dứt khoát là phải có đọt ổi, đậu xanh rang và lá mơ trơn, thì mới tuyệt chiêu. Nhớ làm tẩn mẩn, chớ ẩu mà phí, mất gốc!
5- MÓN NHÚT THANH CHƯƠNG
 
 
   Người đời cứ sẵn miệng liền câu nói “nhút Thanh Chương, Tương Nam Đàn” nhưng chưa hẳn đã hiểu thông tỏ.
   Muốn có một vại nhút ngon, người ta phải chọn quả mít đang thì bánh dì,  hình dáng tròn lẵn, dài , thon đều. Còn nghe nói phải hái khi mặt trời chưa mọc cơ đấy, mà người hái phải là phụ nữ tịnh vắng buồng the đến ba tháng và chín ngày!?  Rồi lá gừng phải là đàn ông hái rồi nửa đêm lo lỏm “lén bà” lẳng lặng bỏ vào vại nhút ấy, nó mới thơm và nồng. Nhút thật có duyên và thanh khiết là thế! Có vậy, nhút mới mặn bùi và ngầy ngậy! Có người thì bảo, nhút Thanh Chương là nguồn gốc của Kim Chi Triều tiên nữa cơ đấy! Câu chuyện hư cấu ly kỳ vậy, nhưng mới thấu hiểu sự cầu kỳ, chăm chút và làm món ăn phải có cái tâm cùng sự hiểu biết truyền thống. Chuyện dân dã mà thật đáng trân trọng!
    Nhút làm kiểu này, khi vớt ra đĩa, trắng phau. Khi ăn nhút, phải có nhúm hạt lạc rang vừa chín tới, bóc sạch vỏ lụa, giã bể thành miểng, nhưng phải là lạc Thanh Chương, nhút nó mới “chịu nghe theo”. “rừng nào cọp nấy (ấy)” là thế. Nhút phải ăn với chẹo mới ngon. Chỉ người biết làm nhút mới biết làm món chẹo đặc biệt này được. Điều này là bí mật nhà nghề, như thể độc quyền sáng chế, nên không dám tiết lộ(?)
6- MÓN BÚN – GIÁ – CÁ – RUỐC
   Ở xứ Nam Bộ, con cá trích, cá thửng (cá mối)lâu nay người ta không màng tới. Nhưng từ ngày dân Nghệ vào cư ngụ đến nay, nó lại thành  món ngon hấp dẫn. Khắp các chợ Sài gòn đều có quán cá trích, cá thửng nướng. Cá đó đem nướng than củi đến độ se thơm, bén cháy một chút, rồi kho đến ải với muối hạt và mật mía, gia vị là vỏ quýt phơi khô, đảm bảo “thơm từ cá, ngọt từ môi”. Món này, người bệnh liệt giường cũng phải ăn được vài bát cơm là ít!
   Cá trích nướng chín, ăn với bún và mắm tôm, kèm giá đậu, đố ai quên được. Món “bún, giá, cá ruốc” là một đặc sản danh tiếng của “Chợ Nồi” xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu. Món bún lá, kết hình tròn, dẹt như lòng cái đĩa nhỏ, ngon tuyệt chiêu là chốn này. Bún làm hoàn toàn bằng thủ công , tỉ mẫn, không hóa chất, không máy móc, nó là một nghề gia truyền, í ai biết được. Bún Làng Quỳnh thơm chua, dẻo, giòn, ăn no lúc nào chẳng để ý được. Nếu có về, nhớ ăn một lần, khi chết đỡ thiệt! Chuyện rằng: Cụ bà Châu Thị Ba, quê ở Quảng Nam-phu nhân Tri huyện Nguyễn Thụ đã đưa nghề bún lá về làng Quỳnh Đôi cách đây đã trên 130 năm, và tồn tại và phát triển đến ngày nay không mai một. Thế mới biết bún Làng Quỳnh nó sạch và ngon đến cỡ nào.
      Kể món ăn Xứ nghệ có mà hết thời này sang thời khác, chuyện nọ xỏ chuyện kia, sợ miếng của làng bắt quàng sang món xứ…Nó nhiều vô kể và độc đáo đến ngạc nhiên. Kể nhiều, cứ thòm thèm, khó chịu lắm, khó chịu đến rỏ dãi!
About these ads

3 phản hồi

  1. Bún-Giá-Cá-Ruốc…Tuyệt!

  2. Tôi cũng là người xứ Nghệ.
    Món nhút được bác chụp ảnh và đăng trong bài đúng là nhút Thanh Chương, quê ngoại tôi, một vùng mít nhiều cực kỳ, nhiều nhà thậm chí có lúc mít chín người ta không ăn múi mà chỉ lấy hạt để ăn. ! Ở các vùng khác của xứ Nghệ, nhút làm bằng nhiều loại rau khác như hoa chuối, măng, rau muống…Với tôi nhút đã từng là món ăn hàng ngày trong những năm tháng đói nghèo ở quê. Thời đó, nhà nào cũng đều có một vại nhút. Thức ăn hàng ngày ngoài cơm ra (thời đó có cơm đủ ăn cũng là may mắn lắm rồi) thường chỉ có nhút và rau. Bây giờ nhiều lúc tôi ước ao thỉnh thoảng ước ao được ăn nhút của mẹ tôi làm. Đôi khi người ở quê gửi ra một vài lọ nhút, nhưng đó là nhút người ta làm để bán, khác lắm với nhút của mẹ tôi ngày xưa. Dù vậy, con trai tôi rất khoái ăn bánh mì với món nhút ở quê gửi ra được vợ tôi chế biến bằng cách “xào”. Nhưng cũng phải nói thêm, món nhút có mùi đặc trưng của nó. Không phải là người xứ Nghệ thì không phải ai cũng “chịu” được mùi đó khi lần đầu thưởng thức.
    Mùa đông này đọc bài của bác tôi lại nhớ đến mùi thơm của món nhút xào bốc lên thoang thoảng cùng với làn khói lam chiều từ những mài nhà tranh trong những chiều mưa phùn của tuổi thơ ở quê.

  3. Bài hay quá.
    Tôi ước có dịp về xứ Nghệ của anh Đặng Ngọc Thăng, món ăn ngon, con người đậm đà tình nghĩa.
    Nguyễn Đức Tùng

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 222 other followers