• Danh mục

  • Các bài viết nổi bật

  • RSS Hội Ngộ Văn Chương

    • TADEUSZ ROZEWICZ: MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI 26.04.2014
      TADEUSZ ROZEWICZ, NHÀ THƠ LỚN CỦA BA LAN VÀ THẾ GIỚI, ĐÃ QUA ĐỜI NGÀY 24.04.2014, THỌ 93 TUỔI. XIN GIỚI THIỆU CÙNG CÁC BẠN CHÙM THƠ CỦA ÔNG MẦU MẮT VÀ NHỮNG CÂU HỎI Có phải người yêu của tôi có đôi mắt xanh ánh bạc Không. Có phải người yêu của tôi có […]
    • KHÔNG BIẾT NGÀY MAI ANH THÍCH MÂY HAY GIÓ… 25.04.2014
      U ám thích mây lành nắng nôi anh thích gió nấu ăn không hát, hát không nấu ăn anh thích vừa nấu ăn vừa hát thì thầm anh thích em không đảng nếu phải chọn đảng phái không đảng phái anh thích em điên điên thân xác và tâm hồn cuối cùng là đẹp anh […]
    • VIÊN TRẠI TRƯỞNG VÀ NGƯỜI TÙ CẢI TẠO 20.04.2014
      ĐỖ XUÂN TÊ Chuyện tù cải tạo tưởng như mới đây, nay nhìn lại đã hơn ba mươi năm. Mùa hè năm ấy (76), chúng tôi là số sĩ quan cấp tá được ‘tuyển chọn’ đem ra Bắc chuyến đầu tiên. Lênh đênh trên chuyến tàu Sông Hương ăn ngủ tiêu tiểu tại chỗ dưới […]
    • THƯ GIÃN: ẢNH NUDE CỦA HUYỀN THOẠI SẮC ĐẸP MARILYN MORONE 18.04.2014
      SƯU TẦM: Cùng ngắm những hình ảnh nude để đời của huyền thoại sắc đẹp Hollywood, Marilyn Monroe:     Một trong những tấm ảnh nude của Marilyn Monroe sẽ được phát hành Đây là bức ảnh nude cuối cùng Monroe chụp trước khi qua đời năm 1962   Bức ảnh được chụp vào lúc […]
    • ĐÔNG TÂY: TUẦN LỄ SÁCH VÀ VĂN HOÁ ĐỌC 17.04.2014
      CHƯƠNG TRÌNH TẠI TRUNG TÂM VĂN HOÁ NGÔN NGỮ ĐÔNG TÂY: (18/4 – 26/4/2014) Hưởng ứng Quyết định số 284/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ kí ban hành lấy ngày 21/4 hàng năm làm “Ngày Sách Việt Nam”, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây cùng với một số đơn vị, cá nhân sẽ phối […]
    • NGUYỄN HOA VÀ THƠ 14.04.2014
      NGUYỄN TRỌNG TẠO Có ý kiến chê thơ Nguyễn Hoa khô khan, nhưng cũng chỉ là nói với nhau chỗ này hay chỗ khác chứ không thấy ai viết ra điều đó cả, nó chỉ giống những câu chuyện trà dư tửu hậu cảm tính thường nhật. Ngược lại, có khá nhiều bài viết về […]
    • DỊCH GIẢ LÊ BÁ THỰ RA MẮT TIỂU THUYẾT “HY VỌNG” 14.04.2014
      THANH TRÀ Tác giả: Katarzyna Michalak (Ba Lan) Người dịch: Lê Bá Thự Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây ấn hành, quý II năm 2014      Lila Borowa, cô gái Ba Lan, mồ côi mẹ, bố nhà nông, nghiện rượu; Aleksei Dragonow, người Nga, mồ côi […]
    • LỜI TỰA “TRỊNH THANH SƠN TOÀN TẬP” 27.10.2013
      VŨ DUY THÔNG Bây giờ, xương thịt người ấy đã chìm khuất dưới ba thước đất, hồn vía người ấy đã cô đơn đâu đó cùng bạt ngàn trăng sao nhưng tinh huyết người ấy còn đây, những câu thơ, lời văn gan ruột một đời. Chỉ bằng những gì đã có trong tuyển tập […]
    • TỈNH ĐÔNG NGÀY TÔI VỀ 27.10.2013
      LÊ TUẤN LỘC MƯA TRONG VƯỜN TỰ LỰC VĂN ĐOÀN Mưa như là xưa lắm Vườn Thu càng buồn hơn Ta lặng lẽ trong vườn xưa mưa gõ Buồn tênh, người cũ đã xa rồi Đừng lăn tăn về vườn Thu mưa Mưa như là tiền định Mưa như là số phận Mưa lây rây […]
    • THƠ TRÁC MỘC: TÍM ĐỒNG HOANG GIÓ 27.10.2013
      NGUYỄN TRỌNG TẠO: Trác Mộc tên thật là Võ Thị Như Hải, sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, nguyên quán Thừa Thiên Huế. Bút danh Trác Mộc xuất phát từ mệnh “Thạch Lựu Mộc” (cây lựu mọc trên đá) của tuổi Canh Thân kết hợp với chữ Trác là sự kiên nhẫn vượt lên để […]
  • RSS Blog Quê Choa

    • Thành tích làm lợi 3000 tỷ: Cục Hàng không “ngồi trên trời đếm cua trong lỗ”! 22.08.2014
      TS. Trần Đình Bá/Hội Khoa học kinh tế Việt Nam /BVN Ảnh bên:Ảnh : Tiến sỹ – chủ nhiệm đề tài đang tác nghiệp tại trung tâm thiết kế điều phối không lưu Cục HKVN! (nguồn internet báo GTVT ) Tại cuộc họp 11/7 nói về chuyện chậm chuyến, hủy chuyến của ngành Hàng không,bộ trưởng Đinh La Thăng cảnh cáo cục HKVN “Các ông quản lý đừng ngồi […]
    • Chính khách và hành xử với truyền thông 22.08.2014
      Thấy gì sau câu chuyện đáng tiếc tại một cuộc họp báo của thành phố Hà Nội mới đây?...Hoàng Anh Minh/VnEconomyẢnh bên:Một cuộc họp báo ở nước ngoài. Giữ được phong thái quý ông trong một không khí đầy áp lực thế này là rất khó khăn.  Câu chuyện gây tranh cãi về cung cách ứng xử của một quan chức Hà Nội với một nhà báo trong một cuộc họp báo mới đây, có thể x […]
    • Thoát Trung hay vượt Trung ? 22.08.2014
        Phạm Gia Minh/Quê ChoaCách đây hơn 4 năm đã có một đợt tranh luận sôi nổi về chủ đề “ Thoát Á ,  Thoát Trung  hay Thoát thân” ? ( 1 – 5 ) nhưng số người tham gia viết bài chưa nhiều và cũng chưa có những buổi tọa đàm mở với sự tham gia rộng rãi của mọi tầng lớp công chúng như hiện nay.   Thế mới biết nhận thức là cả một quá trình… Từ tin tưởng , luôn tâm n […]
    • Bi kịch trí thức - Bi kịch dân tộc (Phần 1) 22.08.2014
      Liên Sơn/VNTB Lịch sử là những khúc quanh được lặp lại. Trong thời điểm hiện nay, khi đất nước có quá nhiều sự kiện diễn ra và đầy rẫy những tiêu cực về các mặt, khi mà tính độc lập và tự do còn gây ra nhiều tranh cãi, khi mà tính đúng – sai của chính quyền gắn với sự hoài nghi không dứt, thì chúng ta thử trở về tìm hiểu xem, cái gì đã đang và sẽ diễn ra đối […]
    • Hy vọng đề án máy tính bảng 4.000 tỷ đồng bị... nhầm 22.08.2014
      Chân Tâm/Dân Việt Hình minh họa, lấy từ InternetCỡ hàng thứ- bộ trưởng còn “nhầm” tới 34.000 tỷ đồng, thì cấp sở e cũng nhầm 4.000 tỷ đồng. Hy vọng có sự nhầm lẫn như thế trong vụ máy tính bảng này. Nếu như đề án chương trình sách giáo khoa điện tử của TP. HCM, với 4.000 tỷ đồng được thực hiện, chưa biết học sinh thông minh đến đâu nhưng chắc chắn nhà kinh d […]
    • Việt Nam: Luật sư đoàn phản đối Thông tư đe dọa nghề luật của bộ Công an 22.08.2014
      Trọng Thành/RFITại Việt Nam, một thông tư của bộ Công an về « điều tra hình sự », liên quan đến hoạt động của luật sư được ban hành đầu tháng 7/2014, dự kiến có hiệu lực từ cuối tháng này, gây rất nhiều chỉ trích trong công luận. Trước phản ứng của các luật sư, đầu tháng 8, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã gửi bộ Công an một đề nghị yêu cầu « hủy bỏ » hoặc « sử […]
    • Phổ cập casino: Đánh bạc quen tay, ngủ ngày quen mắt, ăn vặt quen mồm (Bài 2) 22.08.2014
      Phạm Chí Dũng/ VNTBĐể có thể phác họa rõ hơn về hình ảnh “Khi dân cày có casino”, chúng ta cần quay trở lại với hình ảnh “Khi người cày có sân golf”Golf và casino: Người cày có… cả hai!Vào năm 2009, khi số lượng sân golf do các địa phương trình lên Chính phủ tăng vọt lên đến 156 dự án, thì một nửa trong số đó đã chiếm hết khoảng 8.000 ha đất nông nghiệp.Biểu […]
    • Những con số “Tin thì tin, không tin thì thôi!” 22.08.2014
      Bùi Hoàng Tám/Dân tríMinh họa: Ngọc Diệp“80% số người dân hài lòng dịch vụ hành chính công: Thật hay đùa?” là cái tiêu đề được báo Lao động đăng tải rút ra từ dòng trích dẫn sau: "Trên 80% số người dân được điều tra đều cho rằng họ hài lòng và… rất hài lòng đối với các dịch vụ công hiện nay". Theo bài báo, đây là kết quả quá bất ngờ của Bộ Nội vụ p […]
    • Dòng Tiền Chạy Trốn…từ Trung Quốc 22.08.2014
      Alan Phan/ blog Alan “Hãy chuẩn bị cho sự vô định bằng cách học hỏi từ những người trong quá khứ đã phải đương đầu với những gì không thấy và không đoán được” – Prepare for the unknown by studying how others have coped with the unforeseeable and the unpredictable – George S. PattonChuyện cũ của AlanVào khoảng 1974, tôi là một doanh nhân trẻ đang lên như diều […]
    • Người Mỹ muốn gì? Hà Nội dám “thoát Trung” không? 21.08.2014
      Võ Long Triều/ VNTB  Chuyến viếng thăm Hoa Kỳ 5 ngày của ông Phạm Quang Nghị, Bí thư Thành Ủy Hà Nội từ 21-25/5/2014, giữa lúc quan hệ Việt-Trung xấu nhứt, căng thẳng tột cùng do giàn khoan HD-981 của Trung Quốc hạ đặt trong vùng biển thuộc đặt quyền kinh tế Việt Nam, gây ra nhiều gia chạm giữa các tàu bảo vệ của Trung Quốc và tàu hải giám Việt Nam.Ông Phạm […]
  • Khách trực tuyến

    free counters

TÍNH ĐẶC SẮC CỦA ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG HUẾ


NGUYỄN TRỌNG TẠO – VIỆT ĐỨC

Nhã nhạc cung đình Huế

Nhã nhạc cung đình Huế

NTT – Hơn 20 năm trước, có một cuộc hội thảo về Di sản văn hóa phi vật thể vùng Huế do UNESCO tổ chức tại Huế. Nhận lời mời của bà Giám đốc UNESCO, tôi và nhạc sĩ Việt Đức đã tham gia với bản tham luận về Âm nhạc truyền thống Huế. Bản tham luận nhận được nhiều sự chia sẻ của các đại biểu trong nước và nước ngoài. Dưới đây là bản tóm tắt tham luận, xin giới thiệu cùng bạn. 

Huế là một vùng văn hóa kết hợp tài tình sự giao thoa của ba luồng văn minh Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo xa xưa, và còn giao lưu xa hơn nữa với thế giới Nam Hải, Ấn Độ và Trung Hoa, để rồi nảy sinh một nền văn minh độc sáng sau công nguyên: văn minh văn hóa Chăm Pa. Sau sư kiện Huyền Trân (1306), hai châu ô, Lý của Chiêm Thành trở thành trấn Thuận Hóa, và Huế (đọc trại từ Hóa) đã trở thành thủ phủ của Chúa Nguyễn từ thế kỉ XVII, thành kinh đô của Quang Trung từ 1788, rồi trở thành kinh đô của vương triều Nguyễn (1802 – 1945) bên dòng sông Hương, dòng sông nối kết ba vùng đồi – núi – cồn bãi – đầm phá thiên nhiên tuyệt đẹp. Chính nhờ thế mà Huế đã tự làm nên bản sắc văn hóa bởi những nét đặc sắc riêng; và phát triển rực rỡ ở vương triều Nguyễn, đỉnh cao của văn hóa đô thị Huế. Đã có một hệ tiếng Huế để phân biệt với tiếng Hà Nội, tiếng Sài Gòn. Đã có một hệ kinh thành Huế, một hệ lăng tẩm Huế, một hệ đền chùa Huế. Đã có một màu tím Huế trên bảng màu dân gian (hay là một Nhân Loại Tím – chữ của nhà thơ Trần Dần – trong bảng màu nhân loại). Và cũng đã có một dòng ca nhạc Huế đặc sắc trong ca nhạc truyền thống Việt Nam, nó là tinh kết phần hồn của bản sắc văn hóa Huế.

Thật khó mà khẳng định được tác giả đầu tiên và thời điểm khởi đầu của ca nhạc Huế. Có người phỏng đoán rằng, ca nhạc Huế có thể hình thành từ những năm đầu thời Lý sau khi ta tiếp xúc với Chiêm Thành, một vương quốc bại vong vì âm nhạc quá hay của họ (!), các nghệ nhân Việt Nam đã tiếp thu một số làn điệu Chiêm Thành và Từ khúc Trung Quốc mà phát triển nên ca nhạc của mình. Vì thế mà những bài thuộc cung Bắc thì vui vẻ đầm ấm, những bài thuộc cung Nam thì sầu thảm bi thương. Qua nhiều triều đại, ca nhạc Huế phát triển, và đặc biệt là sự hòa hợp nhuần nhuyễn giữa âm nhạc cung đình bác học và âm nhạc dân gian để trở thành những bài bản tương đối hoàn chỉnh, đạt đến độ rực rỡ, hưng thịnh vào cuối thế kỉ XIX. Đối chiếu với ca nhạc truyền thống Việt Nam vốn có 2 loại cung là cung Bắc cung Nam, thì ca nhạc Huế nằm ở cung Nam hơi ai xây dựng trên âm giai ngũ cung là một đặc điểm mang tính đặc sắc riêng của riêng Huế: Đô-Rê (non) -Fa (già) -Son-La (non). Nó khác với cung Nam hơi oán của cải lương miền Nam là Đô-Mi-Fa# (rung) -Son-La, và cũng khác với cung Bắc của miền Bắc xây dựng trên âm giai ngũ cung đúng Đô-Rê-Fa-Son-La (Hồ-Sừ-Sang-Sê-Cống). Sự phân biệt hết sức rõ ràng trên cơ sở âm giai ngũ cung bởi lối tiến hành giai điệu và cách xếp đặt cung quãng như vậy đã làm cho ca nhạc truyền thống Huế mang một màu sắc riêng trong cả hai dòng Dân gian và Cung đình-bác học.

Dưới đây, chúng tôi xin nêu một số nhận xét bước đầu khảo sát âm nhạc truyền thống Huế gồm 2 dòng Dân gian và Cung đình – bác học:

1. DÒNG NHẠC DÂN GIAN (DÂN CA)

Âm nhạc Dân gian Huế khoanh vùng từ sông ô Lâu (nam Quảng Trị) đến đầm Cầu Hai (bắc đèo Hải Vân) ôm trùm cả xứ Huế gồm các điệu Hò, Lý, Vè và Chầu Văn. Những làn điệu này đều bắt nguồn từ sinh hoạt lao động và tín ngưỡng dân gian, mang bản sắc của giọng nói địa phương (hệ thống Huế) và các thể thơ dân gian và bác học; là sự tiếp nối nền âm nhạc truyền thống dân tộc theo chiều dài lịch sử và địa lý của đất nước từ Bắc vào Nam. Cũng là điệu hát Chầu văn, nhưng Chầu văn Huế có nhiều yếu tố khác biệt với Chầu văn đồng bằng Bắc Bộ. Cũng là Lý chiều chiều, nhưng Lý chiều chiều (Lý hoài nam) Huế khác xa Lý chiều chiều phía Nam. Rồi hò Mái nhì, hò Đưa linh của Huế thì càng không thể lẫn với bất kỳ một điệu hò nào bên ngoài xứ Huế. Có thể nói Hò và Lý là 2 loại thể đại diện ưu tú cho âm nhạc dân gian Huế.

Theo thống kê sơ bộ đã có trên ba chục điệu hò xứ Huế gồm Hò trên cạnHò trên sông nước. Hò cạn gồm hò bụi, hò nện, hò kéo thác, hò xay lúa, hò giã gạo, hò giã vôi, hò ô, hồ dô hây, v.v… Hò nước gồm hò mái nhì, hò mái đẩy, hò đẩy nốôc, hò đưa ghe, hò đưa linh, hò bếp, v.v… Hò mái nhì là điệu hò đặc sắc nhất của xứ Huế, thường hò trên sông nước, đầm phá lúc sóng lặng thuyền xuôi, gửi gắm ý tình nhớ thương da diết., mang tính ngâm vịnh, tự sự giãi bày, tiết tấu tự do bởi những tiếng ngân dài cao vút và âm vang vô tận. Nó thuộc điệu thức 5 âm nhưng đã sử dụng tài tình nốt biến âm Rê thăng kết hợp với nốt Mí ngoài hợp âm, tạo nên hiệu quả chơi vơi, lơ lửng thật đặc biệt. Sự xuất hiện nốt Si (duy nhất) trong điệu thức tạo ra sự đan xen giữa các điệu thức thứ – trưởng kết hợp hết sức lạ lùng, pha màu tràn đầy nhớ nhung, da diết. Nhờ vậy mà Hò mái nhì đạt tới một cấu trúc hoàn chỉnh, một sắc thái độc đáo thấm đẫm phong cách con người và cảnh quan xứ Huế. Nó có thể sánh với 2 điệu hò đặc sắc nhất của miền Bắc và miền Nam là Hò Sông Mã và Hò Đồng Tháp. Còn hò Đưa Linh thì lại kết hợp với múa hát, diễn xướng trong các đám tang với nhiều sắc thái tình cảm phức tạp: hào hùng bi tráng, ai oán đau thương; linh thiêng thành kính, ngộ nghĩnh rộn ràng… làm cho đám tang không kết thúc bằng không khí bi thảm. Đây là điệu hò mà âm nhạc và diễn xướng thể hiện tính độc đáo trong dòng ca nhạc dân gian Huế.

Nếu như Hò là dân ca lao động hoặc tín ngưỡng, thì Lý là những điệu hát giao duyên giãi bày nỗi niềm tâm sự. Lý xứ Huế có nhiều, nhưng tiêu biểu là các điệu Lý hoài nam, lý ta lý, lý giao duyên, lý tử vi, lý tiểu khúc, lý con sáo, v.v… Riêng lý con sáo có tới 5 điệu: lý giang nam, lý hoài xuân, lý tình tang, lý nội và lý thầy tu. Nói chung, lý xứ Huế rất uyển chuyển, kín đáo và duyên dáng như người con gái xứ Huế. Đạt tới trình độ nghệ thuật cao nhất là điệu Lý hoài nam (còn gọi là lý qua đèo, hoặc lý chiều chiều) với một khúc thức hết sức chặt chẽ và hình tượng âm nhạc độc đáo. Từ những tiết nhạc nhắc lại nguyên xi đến những tiết nhạc nhắc lại thay đổi cao độ miêu tả những bước chân trùng lặp của kẻ trước người sau, sự vang vọng của đáp lại của tiếng chim trên đèo, cho đến sự chuyển điệu rất tài tình nhằm miêu tả tiếng cuốc, tiếng vượn thảng thốt bên đường đều đạt tới trình độ tuyệt hảo.

Âm nhạc dân gian Huế thật giàu có, nhưng tiếc thay việc bảo tồn nó chưa làm được bao nhiêu. Chưa có những công trình ghi lại thật đầy đủ những làn điệu dân ca xứ Huế và hình thức diễn xướng độc đáo của nó. Đó là một trở ngại rất lớn cho những ai muốn tìm hiểu văn hóa Huế qua loại tình âm nhạc độc đáo này.

2. DÒNG NHẠC CUNG ĐÌNH – BÁC HỌC HUẾ

Dòng nhạc cung đình – bác học Huế bao gồm ca nhạc Huế, múa hát cung đình và Âm nhạc nghi lễ. Về ca nhạc có khoảng 60 tác phẩm được sắp theo cunghơi như sau: Cung Bắc hơi Khách (gồm các bài Lưu thủy, Ngũ đối, Long ngâm, Cố bản, Lộng điệp, Phú lục và 10 bản Tàu Liên bộ thập chương…). Cung Nam hơi ai (gồm các bài Nam ai, Nam bình, Quả phụ, Tương tư khúc, Tự trào, Tự thán, Tứ đại oán, Trường than, Tiên nữ tống Lưu Nguyễn, Bá Nha khấp tử kỳ, v.v…). Cung Nam hơi dựng (gồm các bài Hành vân, Nam xuân, Cố bản dựng, Tứ đại cảnh, v.v…). Theo Đại Việt sử ký toàn thư thì bài Long ngâm đã có từ năm 1310 do quan Chi hậu Chánh trưởng Trịnh Trọng Tư đặt theo lối cổ văn. Điều độc đáo là ca Huế chỉ có đơn ca và luôn phải có dàn nhạc cùng hòa để làm nền, dẫn dắt cho việc chuyển bài, chuyển hệ. Biến chế dàn nhạc thường được sắp xếp theo kiểu Song tấu, Tam tấu, Ngũ tuyệt (chủ yếu các loại đàn Nguyệt, đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn nhị và đàn tam). Ngoài ra có thể chơi thêm đàn bầu, sáo, sênh, sành. Biên chế dàn nhạc kiểu này hiện nay được dùng thịnh hành trong sinh hoạt ca Huế trên sông Hương. Qua nghiên cứu một số bài bản chính, chúng tôi thấy ca nhạc Huế có quan hệ qua lại với âm nhạc Chiêm Thành ở phía Nam và với ca trù, quan họ ở phía Bắc, nên ca nhạc Huế hoàn chỉnh về cấu trúc, phong phú về màu sắc tình cảm, linh hoạt về tiết tấu và chuyển điệu. Và nó còn ảnh hưởng lớn về phía Nam tạo ra Đàn Quảng và Nhạc tài tử Nam Bộ. Về múa hát cung đình, ngoài việc giải trí tiêu khiển còn được sử dụng trong các đại lễ và đón tiếp sứ thần của triều đình, nên được qui định hết sức nghiêm ngặt. Hiện còn vài chục điệu múa: Lục cúng hoa đăng, tam tinh chúc thọ, bát tiên hiến thọ, trình tường tập khánh, tứ linh, phiến vũ, nữ tướng xuất quân, Tam quốc, Tây du, sóng quan, lục triệt xuân mã đăng, múa dẻ lân, múa quạt, múa bông, múa mã vũ, v.v… Dàn nhạc dùng trong múa hát rất phong phú và chơi theo bài bản định sẵn. Đặc biệt ở các bản nhạc ca thuộc cung Nam hơi ai thì diễn viên và nhạc công thường có nhiều thủ thuật luyến láy, những luyến âm cao thấp bồng trẩm, hoặc những nốt ngoài hợp âm khó ghi chính xác được, tạo nên hiệu quả khác thường, đạt tới tinh hoa nghệ thuật. Về âm nhạc nghi lễ cũng được tiêu chuẩn hóa bài bản và dàn nhạc cho từng nghi lễ cụ thể: Giao nhạc cho Tế Giao, Miếu nhạc cho Tế Miếu, Cửu nhật nguyệt giao trung nhạc khi có Nhật thực, Nguyệt thực, Đại triều nhạc khi thiết triều lớn, Thường triều nhạc khi thiết triều nhỏ, Đại yến nhạc khi mở tiệc to, Cung trung chi nhạc khi giải trí, tiêu khiển…

Về hòa âm phối khí trong nghệ thuật ca nhạc Huế cực kỳ phức tạp. Có hình thức phức điệu trên chủ điệu, có sử dụng hòa âm kiểu truyền thống như quãng 4, 5, 8 hoặc đồng âm, có cả hình thức phúc điệu theo kiểu ngẫu hứng tài tử. Do cách diễn tấu nhạc khí với nhiều kỹ thuật phức tạp, tinh vi, nên ta còn nghe được rất nhiều nốt hoa mĩ, nốt ngoài hợp âm, nhưng cũng rất khó ghi chính xác được (kể cả tiết tấu dùng trong bộ gõ). Đây là một khó khăn rất lớn, cần phải đổ nhiều công sức mới có thể phục hồi, lưu giữ được.

Tóm lại, âm nhạc truyền thống Huế là một di sản phi vật thể đặc sắc, nó chính là linh hồn của văn hóa Huế, chiếm một vị trí quan trọng trong nền âm nhạc truyền thống Việt Nam. Nhưng tiếc thay có lúc chúng ta đã thờ ơ, ghẻ lạnh với nó, hoặc không đánh giá đúng vị trí, giá trị của nó. Chúng tôi đề nghị cần đầu tư thiết thực và nhanh chóng cho việc sưu tầm, nghiên cứu đầy đủ và công phu về âm nhạc truyền thống Huế bao gồm âm nhạc dân gian (dân ca) và âm nhạc cung đình bác học. Và những công trình đó cần được công bố bằng cách xuất bản thành sách, ghi lại bằng băng hình, băng tiếng để được phổ biến và lưu giữ về sau như những tài sản quý báu nhất. Cần khôi phục và chấn hưng những giàn nhạc cung đình và lối diễn xướng ca nhạc truyền thống Huế. Có như vậy mới hi vọng món tài sản tinh thần tuyệt vời quý báu này sẽ được bảo tồn, khai thác, kế thừa và phát triển.

Huế, 1 – 1989

About these ads

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4 281 other followers